I SA/Wr 2980/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gerard Czech Sędziowie: WSA Tomasz Zborzyński (spr.) Asesor sądowy Marzena Łozowska Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Skarżąca A. P. dnia 8 sierpnia 1993 r. uzyskała decyzję Wójta Gminy Dobrzeń Wielki w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażowego. Na podstawie tej nieostatecznej decyzji i przed rozpatrzeniem odwołania wniesionego przez sąsiada skarżąca zakończyła budowę. Decyzja ta została następnie uchylona, a decyzją z dnia 23 października 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Opolu nakazał rozebrać wybudowany garaż. Decyzją z dnia 16 stycznia 1996 r. Wojewoda Opolski nakaz rozbiórki utrzymał w mocy. Decyzję Wojewody skarżąca zaskarżyła do sądu administracyjnego, ale następnie skargę cofnęła, wskutek czego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 września 1996 r. postępowanie umorzył. Dnia 23 kwietnia 2001 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji Wojewody Opolskiego i Kierownika Urzędu Rejonowego. Decyzjami z dnia [...] i [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody odmówił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2004 r. uchylił obydwie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wyrok ten zaskarżono skargą kasacyjną, dotychczas nierozpoznaną. Na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego dnia 19 listopada 2002 r. przez Starostę Opolskiego, obejmującego grzywnę w celu przymuszenia i opłatę egzekucyjną, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu wszczął postępowanie egzekucyjne. Dnia 7 sierpnia 2003 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego uzasadniając, że złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 56 § 3 i 4 w związku z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania zasadności aktu, wymierzającego obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej, a zaskarżenie tego aktu do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest okolicznością, upoważniającą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy, podzielając stanowisko organu egzekucyjnego pierwszej instancji i zwracając uwagę skarżącej, że może wystąpić do wierzyciela z wnioskiem o wstrzymanie wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W skardze na to postanowienie skarżąca zarzuca naruszenie art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podnosząc, że rozbiórka garażu przed zakończeniem sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki prawne i ekonomiczne, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w innych przypadkach przewidzianych w ustawie i że w wyniku czynności egzekucyjnych zostały naruszone zasady prowadzenia egzekucji wynikające z art. 7 § 2 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozostawia organowi egzekucyjnemu swobody w zakresie zawieszania postępowania egzekucyjnego, że organ egzekucyjny nie naruszył art. 7 § 2 i 3 cytowanej ustawy, gdyż zgodnie z tym przepisem zastosował środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, to jest zajęcie emerytury skarżącej i że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. W toku postępowania sądowego skarżąca przedłożyła dokumenty obrazujące tok postępowania o stwierdzenie nieważności kwestionowanych przez nią decyzji. Na temat tych dokumentów pismem z dnia 21 stycznia 2005 r. wypowiedziała się strona przeciwna, wskazując na brak przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) określa, kiedy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Następuje to w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, na żądanie wierzyciela i w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W sprawie skarżącej nie występuje żadna z wyżej wymienionych przesłanek; nie występuje także - wbrew twierdzeniu skarżącej - przesłanka określona w punkcie 5 cytowanego przepisu, a więc inny przypadek przewidziany w ustawach. Przeciwnie, utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że uruchomienie przez zobowiązanego nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, w tym wniesienie skargi do sądu administracyjnego, nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. P. Przybysz - "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Wyd. LexisNexis Warszawa 2003, teza 8 do art. 56, s. 170-171 i powołane tam orzecznictwo). Fakt prowadzenia przez skarżącą procesu sądowoadministracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, nie może zatem skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, mimo uzyskania korzystnego dla skarżącej, choć zaskarżonego do wyższej instancji, wyroku. Treść tego wyroku nie przesądza zresztą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wywód powyższy prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia przez organy egzekucyjne art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest uzasadniony. Art. 7 § 2 i 3 tej ustawy stanowią, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2) oraz że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (§ 3). Należy podkreślić, że ewentualne naruszenie cytowanych przepisów winno być zwalczane przez skarżącą w innym trybie, a mianowicie przez wniesienie zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgłoszenie tych zarzutów w skardze na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania nie może prowadzić do ich merytorycznego zbadania, niemniej Sąd zauważa, że zajęcie emerytury skarżącej niewątpliwie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, czyli wyegzekwowania określonych sum pieniężnych. Jest to także środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanej, choćby w porównaniu do egzekucji z ruchomości. Obowiązek nie został wykonany i nie stał się bezprzedmiotowy. Podstaw do uwzględnienia skargi na tej podstawie Sąd nie dopatrzył się. Można jedynie powtórzyć w ślad za organem egzekucyjnym drugiej instancji, że skarżąca może zwrócić się do wierzyciela z wnioskiem o wstrzymanie wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym - czego, jak wynika z treści skargi skarżąca jest świadoma - albo poszukiwać możliwości wstrzymania wykonania tego aktu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Ani wyegzekwowanie grzywny, ani ewentualna rozbiórka garażu nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków prawnych i ekonomicznych. Odwrócenie skutków wyegzekwowania określonej kwoty pieniężnej jest łatwe ze względu na naturę świadczenia, a i zastosowanie się przez skarżącą do nałożonego na nią obowiązku przez wyburzenie garażu nie tylko pozwoli uniknąć dalszej egzekucji grzywny, ale także nie wyklucza ponownego zbudowania garażu, niekoniecznie na koszt skarżącej, w wypadku uzyskania ostatecznego, korzystnego dla niej rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia budowlanego. Wobec nieuwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.