I SA/Wr 2993/02

Dnia 14 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę. Przedmiotem skargi M. T. jest postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...], którym po rozpatrzeniu odwołania strony z dnia [...] od decyzji Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2000 r. stwierdzono, że wniosek został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, wobec czego odwołanie pozostawiono bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że decyzja Urzędu Skarbowego W. - K. z dnia [...] w sprawie ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów za 2000 r. w wysokości [...] została doręczona M. T. w dniu 15.10.2001 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Odwołanie zaś od tej decyzji wniesione zostało dopiero w dniu 25.03.2002 r. (o czym świadczy data stempla pocztowego), a zatem po terminie przewidzianym w przepisie art. 223 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Stosownie bowiem do treści tego przepisu (art. 223 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa) odwołanie powinno być wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym podatnik został pouczony w decyzji - tj. w przedmiotowej sprawie do dnia 29.10.2001 r. Wniesienie odwołania po tym terminie spowodowało, że decyzja organu podatkowego I instancji stała się ostateczną. Jednocześnie wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony wraz z odwołaniem w dniu 25.03.2002 r. został rozpatrzony przez Izbę Skarbową postanowieniem Nr [...], w którym organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia tego odwołania. W skardze na to postanowienie pełnomocnik skarżącego zaskarżył jej w całości wnosząc o jego uchylenie z powodu naruszenia prawa, a w szczególności art. 162 §1 i 2 oraz art. 163 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez przyjęcie stanu faktycznego nieznajdującego uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, co wyraża się w stwierdzeniu, że skarżący zaniedbał terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący podniósł, iż z treścią decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...], miał możliwość zapoznania się dopiero w dniu 18.03.2002 r., tj. w dacie osobistego jej odbioru z Urzędu Skarbowego. Dopiero w tej dacie stało się możliwym zajęcie przez skarżącego stanowiska odnośnie treści decyzji oraz skorzystanie przez niego ze środków odwoławczych przewidzianych przez ustawę. Skarżący uczynił to w przepisanym terminie, po upływie 7 dni od dnia jej otrzymania. Przepisy art. 149 i 150 ustawy ordynacja podatkowa ustalają zasady doręczania przez organ podatkowy pism. Z uregulowań tych wynika, iż w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata. Przepis ten dotyczy zatem takiej sytuacji, gdy doręczyciel faktycznie usiłuje doręczyć pismo w mieszkaniu adresata. W sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma w sposób wskazany wyżej, należy zawiadomić adresata o próbie doręczenia, wraz z informacją o miejscu i czasie jej odebrania w placówce pocztowej, a zawiadomienie to umieszczone zostać powinno w skrzynce do doręczania korespondencji lub przekazane w inny powszechnie uznawany sposób. Skarżący podniósł, iż od czasu wszczęcia przez Urząd Skarbowy W. K. postępowania podatkowego do dnia wniesienie skargi, praktycznie nie opuszczał on miejsca swego zamieszkania - za wyjątkiem krótkotrwałych nieobecności wywołanych zwykłymi okolicznościami. Nieobecność ta nigdy nie przekraczała jednorazowo okresu 7 dni - nie było więc możliwe, aby skarżący przeoczył jakikolwiek wezwanie czy zawiadomienie. Uznać więc należy, iż skarżący nie otrzymał żadnego zawiadomienia i do dnia 18.03.2002 r. tkwił w błędnym przekonaniu, iż Urząd Skarbowy nie zakończył jeszcze postępowania w sprawie i nie wydał żadnej decyzji. Nie sposób zgodzić się według strony skarżącej ze stanowiskiem Izby Skarbowej wyrażonym w postanowieniu o sygn. [...] z dnia [...] jakoby skarżącemu można by przypisać winą za uchybienie terminowi do złożenia odwołania od decyzji. Skarżący nic bowiem nie wiedział o wydaniu przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, aby przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia orzekający organ dopuścił się naruszenia prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu prawnego. Przede wszystkim odnośnie zarzutu nieprawidłowości w doręczeniu skarżącemu decyzji organu I instancji, stwierdzić należy, że przepis art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa, który w niniejszej sprawie znalazł zastosowanie w stosunku do doręczenia tej przesyłki skarżącemu, od 5 czerwca 2001 r. miał następujące brzmienie: "Art. 150. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres 7 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy (k. 32 i 33) wynika, że przesyłka z decyzją organu I instancji była awizowana przez pracownika poczty w dniu 8 października 2001 r. poprzez pozostawienie zawiadomienia o jej złożeniu w urzędzie pocztowym, w oddawczej skrzynce pocztowej M. T. Zgodnie z powyżej cytowanym przepisem, z upływem siódmego dnia od złożenia pisma na poczcie, doręczenie uznaje się za dokonane (w tym przypadku 15 października 2001 r.) i od tego czasu płynął skarżącemu termin 14-dniowy do złożenia odwołania, który upłynął w dniu 29 października 2001 r. Przepis art. 150 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 5 czerwca 2001 r. do 31 sierpnia 2003 r. nie został zakwestionowany pod względem jego zgodności z Konstytucją wobec czego jego dyspozycja w tym okresie czasu była obowiązująca dla organów podatkowych. Jego zastosowanie przez te organy nie może zatem być uznane przez sąd administracyjny za naruszające ten przepis prawa. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie powinno być wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpoznawanej sprawie, skoro zgodnie z przepisami prawa decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 15 października 2001 r., a jego odwołanie złożone zostało dopiero w dniu 25 marca 2002 r. - stwierdzić należy, że organy podatkowy II instancji prawidłowo uznał, że odwołanie to złożone zostało po terminie. Uchybienie natomiast ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy we wstępnym postępowaniu, że odwołanie złożone zostało z uchybieniem terminu ustawowego do jego wniesienia, zobowiązany jest on w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, które ma charakter ostateczny. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo zastosował normę prawną określoną w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania zwłaszcza, że również ostateczną decyzją tegoż organu odmownie załatwiony został wniosek podatnika o przywrócenie terminu do wniesienia tegoż odwołania. W tym stanie rzeczy nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić naruszenia zaskarżonym postanowieniem prawa, które dałoby podstawę do uwzględnienia skargi. Z powyższych względów skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa - na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - oddalono skargę.