I SA/Wr 305/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki za zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz ze skargą skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ podatkowy z uwagi na naruszenie przepisów w sprawie. W przypadku nieuwzględnienia żądania przez organ podatkowy strona wniosła także o rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenie skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że posiada akcje spółek A, B, C, o łącznej wartości 2.180.106,30 złotych. Podał, że większość posiadanych przez niego akcji została zakupiona przez niego powyżej aktualnej ceny (ok. 25-50%). Podkreślił, że od miesiąca panuje na rynku akcji trend zwyżkowy co do spółki D. Egzekucja natomiast z akcji tej spółki pozbawiłaby go prawa do skorzystania z tego trendu. Wyjaśnił, że w ciągu roku na akcjach spółki D stracił ponad 450.000 zł. Przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości lub rachunku maklerskiego wywoła zatem niedające się odwrócić konsekwencje. Jak argumentował skarżący, sprzedaż nieruchomości, czy też akcji, spowoduje utratę przez niego korzyści z ewentualnego zwiększenia się wartości tychże przedmiotów. Skarżący w uzasadnieniu wniosku podniósł także, iż posiada majątek w postaci działki zabudowanej domem jednorodzinnym (działka nieobciążoną o wartości 1,5 miliona złotych), na którym organ podatkowy mógłby zabezpieczyć swoje roszczenia w drodze hipoteki przymusowej. Wskazał, że jest gotowy ustanowić stosowne hipoteki na nieruchomościach oraz zastaw na akcjach w kwotach przewyższających o ponad 10% wartość wskazaną w zaskarżonej decyzji. Do wniosku dołączył obszerną dokumentację na potwierdzenie swojej argumentacji przedstawionej we wniosku (wyciąg z rachunku maklerskiego, zestawienie zleceń zakupu akcji, raport z rachunku maklerskiego, odpis księgi wieczystej, decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę, zdjęcie wybudowanego domu). Postanowieniem z 10 marca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony podlegał oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie powoduje automatycznie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Użyte w przepisie wyrażenie "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie" oznacza, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Katalog tych przesłanek jest zamknięty. Sąd zatem jest uprawniony rozstrzygnąć wniosek pozytywnie jedynie wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących o zasadności wniosku przysługuje wnioskodawcy. Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z treści wniosku strona upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenie skutków w fakcie utraty potencjalnego zysku z posiadanych przez siebie akcji oraz nieruchomości. Szkoda będzie zatem miała charakter utraconych potencjalnych korzyści. W orzecznictwie utrwalony jest jednak pogląd, że w art. 61 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA: z 15 grudnia 2004 r., GZ 127/04 oraz z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, CBOSA). Oznacza to, że szkoda musi mieć charakter realny i wymierny. Ponadto winna mieć znaczny wpływ na sytuację majątkową skarżącego. Przedstawiona zaś przez skarżącego szkoda ma charakter niepewny i potencjalny. Trudno zgodzić się bowiem ze stroną, że udzieleniu ochrony tymczasowej uzasadnia ryzyko utraty zysku z akcji oraz nieruchomości. To, że strona obawia się, że wskutek egzekucji zobowiązania podatkowego utraci możliwość skorzystania z trendu zwyżkowego cen akcji, nie oznacza automatycznie, że istnieje ryzyko wyrządzenia jej znacznej szkody. Co istotne, sama strona wskazała, że kurs akcji oraz wartość nieruchomości nie są stałe. W ocenie Sądu, brak jest bezpośredniego związku przyczynowo–skutkowego między wykonaniem zaskarżonego aktu, a wskazaną przez skarżącego szkodą. Przewidywana przez skarżącego tendencja zwyżkowa kursu może bowiem nigdy nie wystąpić, niezależnie od tego, czy decyzja zostanie wykonania, czy też nie. Ponadto należy wyjaśnić, że wykonanie decyzji podatkowej zawsze powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody, zwłaszcza gdy przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne. Warto odnotować, że w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, nie naprawiłoby. W przedmiotowej zaś sprawie Sąd nie dostrzegł, żeby takie skutki wykonania decyzji mogłyby nastąpić. Zwłaszcza, że z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że skarżący jest w stanie uiścić zaległość podatkową. Co do zabezpieczenia zaległości podatkowej stronie należy wskazać, że właściwy co do tego jest organ pierwszej instancji, a nie Dyrektor Izby Skarbowej. Zgodnie z art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego do czasu uprawomocnienia się wyroku na wniosek skarżącego (art. 239f § 1 pkt 1 O.p.) lub z urzędu (art. 239f § 1 pkt 2 O.p.). W pierwszym wypadku wstrzymanie wykonania decyzji następuje po przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, o którym mowa w art. 33d § 2 O.p., do wysokości zabezpieczenia i na czas jego trwania. Zabezpieczenie wykonania decyzji następuje przez przyjęcie przez organ podatkowy, na wniosek strony, zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z tej decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, w formie: 1) gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej; 2) poręczenia banku; 3) weksla z poręczeniem wekslowym banku; 4) czeku potwierdzonego przez krajowy bank wystawcy czeku; 5) zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski – według ich wartości nominalnej; 6) uznania kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego; 7) pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej. Zgodnie z treścią art. 33d § 2 O.p. na wniosek strony, która może dowolnie wybrać formę zabezpieczenia, wykonanie zobowiązania określonego w decyzji może zostać wstrzymane. Z akt sprawy wynika, że strona posiada znaczny majątek. W celu ustrzeżenia się przed negatywnymi skutkami egzekucji administracyjnej strona mogła zatem złożyć zabezpieczenia wykonania decyzji, czego w niniejszej sprawie nie uczyniła. Podsumowując w sprawie należało uznać, że skarżący nie wykazał zasadności zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.