I SA/Wr 306/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Referendarz sądowy Ewa Orłowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący w odpowiedzi na ponowne wezwanie Sądu z dnia 21 grudnia 2007 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu żony. Spłaca kredyt bankowy. Wskazał, że choruje na depresję. Nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości, których spieniężenie pozwoliłoby na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, którego wynagrodzenie wynosi około 2000 zł. Dodał, że nie występował wcześniej przed sądami. Wskazał, że żona prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej wraz z synem i otrzymuje z tego tytułu dochód w wysokości około 450 zł netto, a ponadto żona otrzymuje rentę w wysokości około 470 zł, co stanowi dochód około 920 zł. Skarżący podał, że nie otrzymuje jakiegokolwiek dochodu i z tego tytułu nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi ani też pokryć wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Ze względu na skomplikowany charakter sprawy, nieznajomość procedur administracyjnych nie jest w stanie bronić swoich interesów. Oświadczył, że nie posiada mieszkania ani domu i innych nieruchomości, a także oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2008 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tj. a) aktualnego zaświadczenia o statusie osoby bezrobotnej, b) kopii z księgi przychodów i rozchodów ze wskazaniem przychodu za listopad i grudzień 2007 r. oraz styczeń 2008 r. c) szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego żony (tj. opłaty, żywność, środki higieny, ubrania, lekarstwa, spłaty i inne) ze wskazaniem źródeł ich finansowania, d) wyciągów z posiadanych przez małżonków kont bankowych, e) innych dokumentów potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia [...], w którym wskazał, że jest na utrzymaniu żony i syna, którzy ponoszą wydatki związane z utrzymaniem wymienione w pkt c wezwania i że nie posiada konta bankowego. Do pisma dołączył aktualne zaświadczenie z urzędu pracy stwierdzające, że jest od dnia [...] zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, wyciągi z rachunków bankowych spółki cywilnej prowadzonej przez żonę i syna, za okres od [...] do [...]., od [...] do [...] i od [...] do [...], z których wynika, że dnia [...] wpłynął na to konto przelew od [...] w kwocie 1.464 zł, zaś następnego dnia kwota 1350 zł została wypłacona przez żonę skarżącego. Przepis art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z treści art. 245 § 2 cytowanej wyżej ustawy wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie udokumentował ani też nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Skarżący bowiem nie wykonał zarządzenia z dnia 28 stycznia 2008 r., gdyż nie nadesłał wszystkich wymienionych w nim dokumentów źródłowych tj.: kopii z księgi przychodów i rozchodów ze wskazaniem przychodu za listopad i grudzień 2007 r. oraz styczeń 2008 r., a także szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem jego i żony (tj. opłaty, żywność, środki higieny, ubrania, lekarstwa, spłaty i inne) ze wskazaniem źródeł ich finansowania. Skarżący zatem uchyla się od wykonania tego zarządzenia. Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody i wydatki wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, w tym wspólne dochody małżonków uzyskane ze wszystkich źródeł. Małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy również w zakresie spraw sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich. Powyższe nie pozwala w zasadzie na ocenę jaka jest obecnie sytuacja materialna skarżącego i jego żony i czy jest w stanie ponieść koszty sądowe i wynagrodzenie fachowego pełnomocnika. Podkreślić trzeba, iż na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nadesłane zaświadczenie urzędu pracy potwierdzające, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku pozostaje bez wpływu na ocenę, iż skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób jaka jest obecnie sytuacja materialna jego i żony. Wybiórcze zaś wykonanie zarządzenia wzywającego do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji materialnej strony i jej rodziny, nie pozwalające na ustalenie, jaka jest jej rzeczywista sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy. Spłata kredytu przez skarżącego również nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, gdyż zobowiązania te o charakterze prywatnoprawnym nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym, do których należą koszty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast skomplikowany charakter sprawy nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.