I SA/Wr 3117/02

Dnia 3 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek -sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Domu Pomocy Społecznej w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2000 r. i okres od stycznia do lipca 2001 r.; oddala skargę. Sygnatura akt I SA/Wr 3117/02 Uzasadnienie Skarżący w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] (nr [...]) oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuca Kolegium naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art.5 ust. 1 pkt I i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2002 roku, Nr 9 , poz. 84 ), przez przyjęcie, iż budynki zamieszkałe przez pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej w K. nie są budynkami mieszkalnymi. Skarżący wywodzi, że o zakwalifikowaniu budynku nie może przesądzać wyłącznie kwalifikacja dokonana w ewidencji budynków i gruntów. Wprawdzie z wypisu z rejestru gruntów i budynków wynika, że nieruchomości znajdujące się w posiadaniu skarżącego zostały oznaczone jako "tereny zabudowane inne" ale zdaniem skarżącego zarówno stanowisko doktryny jak i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje, że każdy budynek, który faktycznie nadaje się do mieszkania jest budynkiem mieszkalnym. Ponadto skarżący podał, że taka linia orzecznictwa znajduje oparcie w przepisach konstytucyjnych i obowiązujących zasadach: państwa prawa, zaufania obywateli do państwa oraz sprawiedliwości społecznej. Skarżący argumentował, że o ustaleniu wymiaru podatku od budynku decyduje rzeczywista funkcja budynku a nie kwalifikacja dokonywana dla celów ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na ustawę o statystyce państwowej oraz prawo budowlane skarżący uzasadniał, że domy opieki społecznej są budynkami mieszkalnymi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. uznało zarzuty podniesione przez skarżącego za chybione, ponieważ wbrew twierdzeniom skarżącego strona przeciwna dokonała prawidłowej interpretacji cytowanej wyżej przepisu w zaskarżonej decyzji. Argumentacja skarżącego sprowadza się do tezy, że każdy budynek, w którym czasowo lub na pobyt stały przebywają osoby są budynkami mieszkalnymi. Strona przeciwna nie podziela takiej rozszerzającej wykładni pojęcia budynków mieszkalnych. Należy podkreślić, że nie każdy budynek nadający się do zamieszkania jest budynkiem mieszkalnym ale 2 Sygnatura akt I SA/Wr 3117/02 przede wszystkim organy podatkowe nie dokonują kwalifikacji poszczególnych budynków ze względu na ich funkcję użytkową. Wskazano następnie, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2000 roku Nr 100 , póz. 1089) podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z wypisu ewidencji gruntów i budynków wynika, że nieruchomości skarżącego zostały zaliczone do "terenów zabudowanych innych". Tereny zabudowane inne zostały zdefiniowane w załączniku nr 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2001 roku Nr 38, poz. 454 ) jako grunty zajęte pod budynki i urządzenia związane z administracją, służbą zdrowia, handlem, kultem religijnym, rzemiosłem, usługami, nauką, oświatą, kulturą i sztuką, wypoczynkiem, łącznością itp. Zatem nie są to tereny zabudowane budynkami o funkcji mieszkalnej jak twierdzi skarżący. Podnieść przy tym należy, że domy pomocy społecznej zostały powołane do świadczenia szeregu usług, z których zapewnienie pensjonariuszom w zakresie potrzeb bytowych zamieszkiwania (w potocznym rozumieniu) jest tylko jedną z jego wielu usług, o czym świadczy załącznik nr 1 zatytułowany "Standard obowiązujących podstawowych usług świadczących przez domy pomocy społecznej" do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 roku o domach pomocy społecznej (Dz. U. z 2000 roku Nr 82 , poz. 929). Z powyższego wynika, że budynek opieki społecznej jest innym rodzajem budynku niż budynek mieszkalny. Z tych powodów nie może być opodatkowany stawką odpowiednią dla budynków mieszkalnych. Rozstrzygnięcie powyższe przesądza o braku nadpłaty w podatku od nieruchomości. Biorąc powyższą pod uwagę zdaniem Kolegium skarga winna ulec oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...]do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - 3 Sygnatura akt I SA/Wr 3117/02 Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd zważył, iż przedmiotem sprawy jest zasadność obciążenia Domu Opieki Społecznej w K. według stawki dla budynków i gruntów "pozostałych" podczas gdy podatnik uważa, że stawką właściwą byłaby stawka jak dla obiektów mieszkalnych. Kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości w aspekcie podmiotowym reguluje przepis art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, 1) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 2) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4 Sygnatura akt I SA/Wr 3117/02 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. Z kolei w przepisie art. 3 ust. 1 powoływanej ustawy uregulowano kwestię opodatkowania podatkiem nieruchomości z punktu widzenia przedmiotowego. Przepis ten stanowi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: 1) budynki lub ich części, 2) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, 3) grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, 4) grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza, 5) grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Organy podatkowe rozstrzygając o kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości winny więc przede wszystkim ustalić kto jest podmiotem tego podatku (podatnikiem) i jaki jest przedmiot owego podatku a następnie, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, przyporządkować odpowiednią stawkę podatku. Trudność w kwalifikowaniu poszczególnych obiektów budowlanych dla potrzeb podatku od nieruchomości wynika z faktu, iż ustawodawca w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniował co rozumie pod pojęciem budynków mieszkalnych ani co chciałby uznać za "inne". Dlatego też rozstrzygnięcia tej kwestii należy poszukiwać w innych aktach normatywnych. Zasadnie organy podatkowe sięgnęły do Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji 5 Sygnatura akt I SA/Wr 3117/02 gruntów i budynków. Tak więc to dane z ewidencji gruntów i budynków mają charakter przesądzający dla klasyfikowania gruntów i budynków Z wypisu ewidencji gruntów i budynków wynika, że nieruchomości skarżącego zostały zaliczone do "terenów zabudowanych innych". "Tereny zabudowane inne" zostały zdefiniowane w załączniku nr 6 powoływanego wyżej Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków jako grunty zajęte pod budynki i urządzenia związane z administracją, służbą zdrowia, handlem, kultem religijnym, rzemiosłem, usługami, nauką, oświatą, kulturą i sztuką, wypoczynkiem, łącznością itp. Dodatkowej argumentacji za przyjętą wyżej tezą dostarcza Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych, która dokonuje podziału obiektów budowlanych na grupy. W sekcji budynków dokonuje się ich podziału budynków na budynki mieszkalne (dział 1) i budynki niemieszkalne (dział 12). Wśród budynków niemieszkalnych wyróżniono grupę budynków szpitali i zakładów opieki medycznej (grupa 121). Do grupy tej zaliczono budynki instytucji ochrony zdrowia świadczące usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską dla ludzi starszych, niepełnosprawnych. Klasyfikacja ta, aczkolwiek nie ma charakteru przesądzającego, jest dodatkowym argumentem do uznania, że domy opieki społecznej nie maja charakteru mieszkalnego i wobec tego powinny być obciążane stawką podatkową dla innych (aniżeli mieszkalne) budynków. W orzecznictwie sądowym wyrażano pogląd, że sam fakt czasowego przebywania ludzi w danym obiekcie budowlanym nie przesądza, że jest to budynek mieszkalny. I tak w uchwale NSA z 30 sierpnia 1999 r. stwierdzono, że część budynku aresztu śledczego mieszcząca cele dla osób tymczasowo aresztowanych nie może być uznana za część budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (sygn. akt FPK 1/99, ONSA 2000/1/8; por. również wyr. NSA z 19 maja 1994 r. , SA/Ka 1966/93, Mon. Podat. 1995/2/57) Zatem nie może mieć przesądzającego charakteru, wbrew temu co twierdzi skarżący, dla klasyfikowania budynków dala celów podatku od nieruchomości, sama możliwość zamieszkiwania w danym obiekcie budowlanym, jeśli temu nie towarzyszą 6 Sygnatura akt I SA/Wr 3117/02 odpowiednie zapisy w ewidencji budynków. Jest to co prawda kryterium formalne, ale przesądzające, jeśli uwzględni się treść przepisu art. 21 Prawa geodezyjnego kartograficznego oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Biorąc Powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się w kwestionowanych decyzjach organów podatkowych naruszenia prawa materialnego ani przepisów proceduralnych i wobec tego, zgodnie z przepisem art. 151 Prawa o postępowaniu 7 przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.