I SA/Wr 313/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-06-14
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie posiada środków na ich pokrycie, mimo że posiada środki na niezbędne utrzymanie działalności?Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie dysponuje żadnymi środkami na pokrycie kosztów postępowania. W ocenie sądu, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wynagrodzenia dla pełnomocnika, nie miało znaczącego wpływu na dotychczasową działalność spółki, biorąc pod uwagę jej rozmiary, przychody i posiadane środki pieniężne.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, powołując się na złą sytuację finansową. Spółka przedstawiła dane bilansowe, wskazujące na wysokie przychody, ale również znaczne zobowiązania i stratę. Sąd ocenił, że pomimo strat i zobowiązań, spółka dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na pokrycie kosztów postępowania sądowego, które są relatywnie niewielkie w porównaniu do skali działalności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 4 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako płatnika i określenia kwoty należności z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie inżynierii i doradztwa technicznego, wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku wskazała na złą sytuację finansową, która znajduje odzwierciedlenie w danych bilansowych za rok obrachunkowy. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 50.000 zł, 4.405,702,64 zł, wartość środków trwałych – 617.710,64 zł, a zgodnie z bilansem za 2015 r. odnotowano w tym roku stratę w wysokości 583.447,67 zł.
Spółka posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło (-)81 zł. Ponadto wskazano, że spółka uzyskała przychody w wysokości 6.498.513,61 zł i ma zobowiązania wobec: dostawców w kwocie 733.259,72 zł, budżetu 5.024.223,76 zł, z tytułu wynagrodzeń 272.006,97 zł i inne 620.786,78 zł.
Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.) wynika, że na koniec grudnia 2015 r. spółka odnotowała przychody netto w kwocie 2.976.987,55 zł i stratę o wartości 1.495.407,47 zł. Na koniec marca 2016 r. wielkości te wynosiły odpowiednio 237.173,83 zł i (-)444.628,26 zł. Ponadto kapitał własny miał wartość ujemną na poziomie 2.347.225,24 zł, zobowiązania krótkoterminowe 6.722.257,58 zł i należności krótkoterminowe 2.778.880,43 zł. Spółka na koniec marca 2016 r. dysponowała środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach w kwocie 125.531,17 zł. W pierwszym kwartale 2016 r. dokonała dostaw towarów i usług o wartości 312.272 zł i nabyła towary i usługi na kwotę 173.672 zł.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 2.260 zł.
W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własne i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów swojego udziału w sprawie na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności.
Zdaniem referendarza, poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym wynagrodzenia dla pełnomocnika z wyboru, nie będzie mieć znaczącego wpływu na dotychczasową działalność strony skarżącej. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że koszty sądowe w niniejszej sprawie są relatywnie niewysokie w porównaniu z rozmiarem prowadzonej działalności gospodarczej. Najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwykle wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 2.260 zł. W istocie wynagrodzenie dla pełnomocnika z wyboru może być znacznie wyższe, jednakże z pewnością nie do takiego stopnia, który miałby znaczący wpływ na kondycję finansową strony skarżącej.
Zauważyć należy, że spółka posiadała środki pieniężne na koniec marca 2016 r. wynoszące ponad 120.000 zł. Już te dane wskazują, że miała możliwość poczynić rezerwy na pokrycie kosztów postępowania. Ponadto odnotowuje przychody o znacznej wartości i ponosi wysokie koszty w prowadzonej działalności, co tylko świadczy o dysponowaniu możliwościami na ich pokrycie. Referendarz zauważa, że część tych kosztów nie została uregulowana (nieopłaceni kontrahenci, pracownicy, zobowiązania publicznoprawne). Niemniej jednak jeszcze raz należy podkreślić, że koszty postępowania w niniejszej sprawie przy rozmiarach prowadzonej działalności i zobowiązań, które ciążą na spółce, mają wartość niewielką, a ich poniesienie pozostanie bez wpływu na dalszą działalność spółki.
Poza tym zauważyć należy, że konieczność poniesienia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie sądowej należy się spodziewać najpóźniej od dnia wniesienia skargi. W niniejszej sprawie została ona wniesiona 7 marca 2016 r.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło