I SA/Wr 320/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-29
Skład orzekający: Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności organu kontroli skarbowej dotyczące naruszenia prawa strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym odmowa udostępnienia dokumentów z systemu VIES i postanowienie o wyłączeniu jawności, podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Czynności organu kontroli skarbowej dotyczące naruszenia prawa strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym odmowa udostępnienia dokumentów i postanowienie o wyłączeniu jawności, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, ponieważ zostały podjęte w ramach postępowania podatkowego lub postępowań, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej lub ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Kwestionowanie tych czynności po zakończeniu postępowania podatkowego, które zostało już skontrolowane przez sąd, jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła czynności Urzędu Kontroli Skarbowej we W. OZ w L. dotyczące naruszenia prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym odmowę udostępnienia dokumentów z systemu VIES i postanowienie o wyłączeniu jawności. Skarżąca twierdziła, że organ działał w złej wierze, uniemożliwiając jej dostęp do dowodów przeczących postawionym zarzutom podatkowym. Organ kontroli skarbowej wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, argumentując brak podstaw prawnych do kontroli sądowej czynności dowodowych po zakończeniu postępowań.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 29 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w L. na czynność Urzędu Kontroli Skarbowej we W. OZ w L. w przedmiocie naruszenia prawa strony do zapoznania się z materiałem dowodowym postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z 28 lutego 2017 r. A spółka z o.o. z siedzibą w L. zaskarżyła: "czynności Urzędu Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. dotyczące naruszenia praworządności i interesu skarżącej poprzez naruszenie prawa strony do zapoznania się z materiałem dowodowym na podstawie którego Organ podatkowy formułuje zarzuty wobec skarżącej", a także "działanie w złej wierze polegające na wyłączenie jawności dokumentów, które przeczą stanowisku, że skarżąca od początku była właścicielem oleju napędowego i dokonywała przemieszenia na własny rachunek" i odmowę udostępnienia dowodów zebranych w sprawie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ww. Urząd Kontroli Skarbowej przekroczył swoje uprawnienia i działając w złej wierze wyłączył jawność dokumentów stanowiących podstawę do sformułowania zarzutu wobec skarżącej i tym samym naruszył praworządność i interesy skarżącej oraz o nakazanie urzędowi udostępnienia skarżącej materiałów dowodowych zebranych w sprawie będącej przedmiotem skargi.
W uzasadnieniu skargi, skarżąca powołując się na zarzuty organu podatkowego (wyłudzenie podatku VAT) sformułowane na podstawie ustaleń poczynionych w postępowaniu podatkowym, zakończonym skontrolowaną przez WSA we Wrocławiu decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z [...] kwietnia 2016 r. (wyrok oddalający skargę został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego), wskazała, że zarzuty te może potwierdzić lub zaprzeczyć dokumentacja z systemu kontrolnego VIES, gdzie są zawarte wszystkie dane dotyczące przemieszczenia wyrobów akcyzowych i właścicieli tych wyrobów. Organ podatkowy nie dał możliwości zapoznania się z tym materiałem, bowiem wyłączył jawność tych materiałów, co wynika z postanowienia z dnia 1 marca 2012 r., z którym to faktem skarżąca się nie zgadza. Dalej skarżąca wskazała, że zwróciła się do ww. organu kontroli skarbowej pismem z [...] stycznia 2017 r. z prośbą o umożliwienie jej wglądu do materiału dowodowego pozyskanego z systemu kontrolnego VIES, lecz w piśmie z [...] stycznia 2017 r. organ odmówił udostępnienia tych dokumentów zasłaniając się tajemnicą służbową oraz tym, że w przypadku firmy B nie opierał się na materiale dowodowym pozyskanym z systemu VIES. W ocenie skarżącej takie twierdzenia organu są sprzeczne z treścią postanowienia z [...] marca 2012 r. i innymi dokumentami. W ocenie skarżącej organ podjął działania mające na celu uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym, który w sposób oczywisty przeczy postawionej tezie o odpowiedzialności skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik D. Urzędu Celno-Skarbowego we W. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. W ocenie tego organu, żądanie kontroli przez sąd administracyjny czynności organu dotyczących kwestii dowodowych w sytuacji zakończenia postepowań wobec skarżącej, nie znajduje podstawy w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu, gdyż okazała się niedopuszczalna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jednocześnie zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest wyznaczony przez katalog określonych form działania organów administracji publicznej, wymienionych enumeratywnie w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718; dalej: p.p.s.a.) oraz w innych ustawach, do których odsyła art. 3 § 3 tej ustawy.
W niniejszej sprawie, zasadniczą kwestią było ustalenie, czy przedmiot skargi określony przez skarżącą spółkę jako czynności Urzędu Kontroli Skarbowej we W. OZ w L. w przedmiocie naruszenia prawa strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontroli sądu administracyjnego podlegają inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z treści przywołanego przepisu wynika, że wyznaczenie zakresu przedmiotowego nastąpiło przez wyłączenie przez ustawodawcę aktów lub czynności podjętych m.in. w ramach postępowań określonych w działach IV, V, VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z ww. regulacji wynika też, że obecnie nie ma możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego wszelkich czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a jedynie tych, które mają charakter materialnoprawny. Nowa regulacja expressis verbis wyłącza bowiem akty i czynności o charakterze procesowym.
W ocenie Sądu, czynności będące przedmiotem skargi nie należą do tych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a co za tym idzie, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Należy zauważyć, że skarżąca domagając się udostępnienia materiałów z systemu VIES, z którego to sytemu organ skorzystał w zakończonym już postępowaniu, kwestionuje de facto ustalenia stanu faktycznego, które były podstawą wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, co w sytuacji gdy decyzja ta została już skontrolowana przez tut. Sąd, jest niedopuszczalne. Co więcej, skarżąca w przedmiotowej skardze kwestionuje także wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z [...] marca 2012 r. postanowienie o wyłączeniu jawności wobec skarżącej dokumentów, które zwierają informacje dotyczące osób trzecich. Tymczasem, co trzeba podkreślić, tego typu zarzuty, które niewątpliwie sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych odnośnie do transakcji związanych z obrotem olejem napędowym, skarżąca miała prawo formułować w odwołaniu do decyzji organu pierwszej instancji, a następnie w skardze, nie zaś już po zakończeniu postępowania. Ze złożenia wymienionych środków zaskarżenia skarżąca zresztą skorzystała. Również, sporządzona przez organ kontroli skarbowej odpowiedź z [...] stycznia 2017 r. na pismo skarżącej z 3 stycznia 2017 r., nie stanowi czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, ze względu właśnie na wyłączenie określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło