I SA/Wr 3218/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1994-1995 I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego K. J. kwotę 745,40 zł (siedemset czterdzieści pięć złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odwołaniu z dnia [...]od decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] dotyczącej stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1996-2000 pełnomocnik K. J. złożył dodatkowy wniosek o zwrot nadpłaty tego podatku za rok 1994 w kwocie [...] i za rok 1995 w kwocie [...]wraz z należnymi według niego odsetkami. Wniosek ten rozpoznano w odrębnym postępowaniu, przy czym wymiar podatku za te lata w wymienionych kwotach ustalony był wcześniej ostateczną decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...]nr [...]na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.). Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] powołując się na art. 216 w związku z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia nadpłaty, po czym decyzją z dnia [...]powołując się na art. 73 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 i 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odmówił określenia nadpłaty za lata 1994-1995 w podatku od nieruchomości ustalonego w decyzji nr [...]w kwotach [...]za 1994r. i [...]za 1995r. stwierdzając, że kwoty podatku wynikające z decyzji są podatkiem należnym do zapłaty, a nie nadpłatą podatkową. Nadto powołując się na art. 80 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej podniesiono, że prawo do zwrotu ewentualnej nadpłaty podatku wygasło z upływem 5 lat od powstania zobowiązania podatkowego. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatnika wniósł o jej merytoryczną zmianę przez stwierdzenie nadpłaty podatku lub uchylenie podnosząc, że podstawą zapłaty przez K. J. podatku administracyjnego była decyzja administracyjna z dnia [...], której kopię dołączył. Tymczasem z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001r. sygn. FPK 4/00 wynika, że posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (ONSA 2001/4/164), a podobne stanowisko zajęło również Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia [...].. Podatek został zatem zapłacony nienależnie w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] nr [...]utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonują decyzje ustalające K. J. podatek od nieruchomości za lata 1994 i 1995, podatek wynikający z decyzji jest podatkiem należnym, a nie nadpłatą podatkową w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie decyzji obu instancji jako niezgodnych z prawem zarzucając naruszenie art. 234, 253 § 1 i § 4, 254 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 w związku z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej. Podniósł też, że jeżeli nawet do stwierdzenia nadpłaty podatku konieczne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji wymiarowych, to postępowanie takie powinno być wszczęte bez wniosku strony z urzędu, bowiem organ podatkowy ma prawo działać w ten sposób także wtedy, gdy strona ma roszczenie o zwrot podatku. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując dodatkowo na wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej terminy przedawnienia. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. W momencie wpłynięcia do Urzędu Gminy w D. wniosku pełnomocnika K. J., zawartego zresztą w treści odwołania w innej sprawie, o czym była mowa na wstępie i przesłanego do Urzędu Gminy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., o zwrot nienależnie zapłaconego podatku od nieruchomości za lata 1994 i 1995, którego wysokość ustalono w ostatecznej decyzji z dnia [...], z powołaniem się na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłaty, postępowanie w tej sprawie, wszczęte zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji z dniem doręczenia organowi podatkowemu wniosku strony (w związku z czym wydanie w dniu [...]postanowienia, o którym była mowa wyżej, było nieuzasadnione) należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatek wynikający z ostatecznej decyzji wymiarowej, którego zwrotu domagała się strona w trybie stwierdzenia nadpłaty bez wzruszenia tej decyzji, był z założenia podatkiem należnym, w związku z czym o żadnej nadpłacie w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji nie mogło być w tym memencie mowy. Nie istniały żadne okoliczności faktyczne ani prawne do merytorycznego rozpoznawania tego wniosku, a w sytuacji gdy został on sformułowany przez fachowego pełnomocnika – adwokata, trudno w sposób uzasadniony twierdzić, że organ podatkowy powinien mieć wątpliwości co do jego treści, które powinien ze stroną wyjaśnić. Po to strona angażuje fachowego pełnomocnika, aby dobrał właściwy do sytuacji środek prawny, a nie twierdził, że winien to czynić za niego z urzędu organ podatkowy, jeśli on nieprawidłowo sformułuje żądanie. Środkiem takim mogłoby być ewentualne żądanie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...], gdyby oczywiście strona i jej pełnomocnik byli w stanie wykazać istnienie przesłanek do tego, określonych w przepisach Ordynacji podatkowej i zachowanie stosownych terminów do skierowania takiego żądania, przewidzianych w tej ustawie. Ponieważ w opisanej sytuacji sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...], odmawiające stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 1994 i 1995 wydane były bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na istnienie niekwestionowanej środkami prawnymi ostatecznej decyzji ustalającej wysokość podatku za te lata, należało stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej wyżej. W związku z tym, iż w ten sposób skarga strony została w istocie uwzględniona, choć z zupełnie innych powodów, niż w niej podniesiono, na podstawie art. 200 i art. 209 wymienionej ustawy zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, obejmujących zwrot uiszczonego od skargi wpisu w kwocie 130,40 zł, koszty zastępstwa prawnego w wysokości 600 zł oraz 15 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O wykonalności decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy nie orzekano, ponieważ z uwagi na swój charakter nie podlegała ona wykonaniu.