I SA/Wr 322/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowa zwolnienia nieruchomości spod egzekucji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca po wyroku oddalającym skargę wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że mieszka wraz z bezrobotnym mężem (zarejestrowanym w Urzędzie Pracy) oraz dwójką małoletnich dzieci w wieku szkolnym. Mieszkanie jest jej własnością, a jego wartość wynosi 80.000 zł. Poza tym strona nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jej rodzina również nie ma żadnego majątku. Dochody w rodzinie uzyskuje tylko skarżąca w kwocie 1.650 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: wydatki związane z kształceniem dzieci, ponoszone na utrzymanie mieszkania, kredyty, pożyczki, opłaty za zajęcia pozalekcyjne dzieci. Nie podano żadnych kwot. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), doręczone skutecznie 14 września 2016 r., nie udzielono odpowiedzi do dnia wydania niniejszego postanowienia. Udostępnione dane przez skarżącą nie dają podstaw do uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Pozostawiając wezwanie bez odpowiedzi w rezultacie nie usunęła braków i wątpliwości co do jej możliwości płatniczych. Nie zostały potwierdzone stosownymi dokumentami żadne okoliczności, na które się strona powołała we wniosku. Nie jest potwierdzona wysokość wynagrodzenia pobieranego przez skarżącą, status jej męża jako bezrobotnego ani fakt nieposiadania jakichkolwiek oszczędności. Nie jest też znana wysokość miesięcznie ponoszonych wydatków, gdyż strona nie udzieliła w tym względzie żadnych informacji ani na urzędowym formularzu, ani w wyniku wezwania. Nie jest zatem możliwa ocena zdolności poczynienia rezerw finansowych w budżecie domowym czy też wiarygodności złożonych oświadczeń w ogóle. Może bowiem budzić wątpliwości fakt, że jedynym dochodem rodziny jest kwota 1.650 zł, z której pokrywane są kredyty, pożyczki, utrzymanie 4-osobowej rodziny z dwójką dzieci w wieku szkolnym i dodatkowe zajęcia dla nich. Podkreślić należy, iż zasadą jest, że strona jest obowiązana do ponoszenia kosztów swego udziału w sprawie, co wynika z treści art. 199 p.p.s.a. Prawo pomocy jest instytucją stosowaną w wyjątkowych sytuacjach, na wniosek zobowiązanego do ponoszenia kosztów sądowych i tylko wtedy, gdy wykaże on w sposób należyty przesłanki przyznania prawa pomocy we wskazanym przez niego zakresie. Obowiązek ten natomiast wynika z art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Wobec braku dokładnych informacji co do stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego skarżącej, referendarz sądowy nie był w stanie ocenić jej możliwości płatniczych. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że wniosek jest nieuzasadniony. W związku z tym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.