I SA/Wr 3225/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Józef Kremis Sędzia WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Asesor WSA - Anetta Chołuj Protokolant - Halina Rosłan po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A GmbH z siedziba w Hamburgu na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 12 listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie określenia kwoty długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 2 września 2003 r. nr [...]; II. określa , że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu. Decyzją z dnia 12 listopada 2003r. o numerze [...] Dyrektor Izby Celnej we W. po rozpatrzeniu wniosku firmy A GmbH z siedzibą w Hamburgu o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał wydaną przez siebie w pierwszej instancji decyzję z dnia 2 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia 12 września 2002r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono, iż w dniu 29 grudnia 1999 r. w Oddziale Celnym w J. został przedstawiony towar w postaci sprzętu gospodarstwa domowego, opon oraz samochodu osobowego marki Isuzu, rok produkcji 1992, o numerze nadwozia [...], przewożony w ramach wspólnej procedury tranzytu na podstawie dokumentu T2 nr [...] z dnia 29 grudnia 1999r. Przedmiotowy towar powinien był zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia (Oddział Celny w H.) do dnia 6 stycznia 2000 r. Głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu wpisanym w polu 50 powołanej noty tranzytowej z dnia 29 grudnia 1999r. była firma A z Niemiec. W związku z niedostarczeniem towaru do urzędu celnego przeznaczenia Dyrektor Urzędu Celnego w L. postanowieniem nr [...] z dnia 31 marca 2000r. wszczął postępowanie celne, a następnie decyzją nr [...] z dnia 26 października 2000r. skierowaną do głównego zobowiązanego, określił kwotę wynikającą z długu celnego, obliczył odsetki za zwłokę od dnia powstania długu celnego do dnia wydania przedmiotowej decyzji oraz wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podjęte w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego. Po rozpatrzeniu wniesionego przez firmę A odwołania - Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją nr [...] z dnia 12 września 2002r. utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję organu pierwszej instancji. Pismem z dnia 4 lipca 2003 r. strona zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej we W. z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w celu uchylenia decyzji o numerze [...] z dnia 12 września 2002 r. podnosząc na poparcie wniosku, iż decyzja ta wydana została na podstawie niepełnego materiału dowodowego, albowiem strona otrzymała od Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Ukrainy, Wydziału Państwowej Inspekcji Samochodowej Zarządu MSW Ukrainy w obwodzie Tarnopolskim - dokument nr [...] z dnia 2 czerwca 2003 r., świadczący o tym, że towar, którego dotyczy decyzja (samochód osobowy marki Isuzu) znajduje się poza polskim obszarem celnym i został zarejestrowany na terenie Ukrainy dnia 8 sierpnia 2001 r. Tak więc, zdaniem strony powołany dowód istniał w dniu wydania decyzji i nie był znany organowi, który decyzję wydał. Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Izby Celnej we W. postanowieniem z dnia 14 lipca 2003 r. sygn. [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w celu zbadania istnienia przesłanki określonej w art. 245 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Izby Celnej we W. działając na mocy art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wydał w dniu 2 września 2003 r. decyzję o numerze [...], mocą której postanowił odmówić uchylenia decyzji nr [...] z dnia 12 września 2002 r. Pismem z dnia 19 września 2003r. firma A GmbH zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej we W. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy o uchylenie decyzji ostatecznej nr [...]. Swoje żądanie strona uzasadniła tym, że dokument nr [...] z dnia 2 czerwca 2003 r. wystawiony przez Wydział Państwowej Inspekcji Samochodowej Zarządu MSW Ukrainy, poświadczający, że towar w postaci samochodu osobowego marki Isuzu znajduje się poza polskim obszarem celnym i został zarejestrowany na terenie Ukrainy, powinien być przez organ celny uznany jako dowód w sprawie i umożliwić zakończenie procedury tranzytu. Zgodnie bowiem z art. 270 §1 Kodeksu celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone także przez inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że powyższy dokument pozwala na identyfikację pojazdu, bowiem zawiera dane samochodu identyczne z zapisanymi w dokumencie T2 nr [...] z dnia 29 grudnia 1999r. Rozpatrując niniejszą sprawę Dyrektor Izby Celnej we W. stwierdził, że przepis art. 270 §1 Kodeksu celnego otwiera drogę prawną do wykorzystania w postępowaniu w sprawach celnych dokumentów sporządzonych przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego, ale nie wprowadza automatyzmu w tym względzie. Organ celny ocenia, czy określony dokument powinien mieć walor dowodowy w sprawie celnej, czy też nie może w niej być dowodem. Nadanie mocy dowodowej dokumentowi następuje na zasadzie uznania organu celnego. Przywołując dalej brzmienie art.2 § 2 Kodeksu celnego Dyrektor Izby Celnej wskazał, że z uwagi na fakt, iż przywóz towaru odbywał się na podstawie noty tranzytowej zastosowanie znajdują unormowania Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987r. ( zał. do Dz. U. z 1998r. Nr 46, poz. 290). Przepis art. 50 pkt b załącznika l Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej jasno określa jakiego rodzaju dokumenty mogą być przedłożone w celu prawidłowej realizacji procedury T1 lub T2. Przedmiotowy przepis stanowi, że dowodem takim może być - w przypadku braku przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia - przedłożenie dokumentu poświadczonego przez właściwe władze, z którego wynika, iż dane towary zostały przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub w wypadku, o którym mowa w art. 111 upoważnionemu odbiorcy albo przedłożenie dokumentu celnego wystawionego w kraju trzecim o dopuszczeniu towarów do wolnego obrotu bądź odpisu lub fotokopii tego dokumentu - poświadczonych na podstawie oryginału przez urząd władz danego kraju trzeciego lub władz jednej z umawiających się stron. Powołany dokument powinien zawierać dane niezbędne do identyfikacji towarów. Reasumując należało stwierdzić zdaniem Dyrektora Izby Celnej, że przedstawiony przez stronę dokument nr [...] z dnia 2 czerwca 2003 r. wystawiony przez Wydział Państwowej Inspekcji Samochodowej Zarządu MSW Ukrainy - w świetle art. 50 pkt b załącznika l Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej nie może stanowić podstawy do uznania procedury za zakończoną. Na tle istniejącego stanu faktycznego Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 2 września 2003 r. nr [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek zamiejscowy we Wrocławiu A GmbH wniosła o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji, na poparcie skargi zarzucając, iż interpretacja organu zawarta w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia zawęża stosowanie art. 270 Kodeksu celnego. Powołując się na treść Komentarza do Kodeksu celnego autorstwa Feliksa Prusaka strona skarżąca wskazała, że dowodem w sprawie celnej może być wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Odmowa mocy dowodowej załączonym do sprawy dokumentom nie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy i praktycznie uniemożliwia jej wyjaśnienie skarżącemu. Zdaniem skarżącego załączony dokument potwierdza, że przedmiotowy samochód opuścił celny i tym samym procedura tranzytu została zakończona. Niewątpliwie przyczynia się zatem do wyjaśnienia sprawy. Bezspornym bowiem jest, że skoro przedmiotowy samochód osobowy został zarejestrowany na terenie Ukrainy i dopuszczony do ruchu w tym państwie, to opuścił polski obszar celny. Skarżący nie może ponosić winy za pracę służb celnych, uniemożliwiających wyjaśnienie sprawy w inny sposób. Przedłożony przez skarżącego w toku postępowania dokument zawiera dane pozwalające na identyfikację przedmiotowego pojazdu, gdyż zawiera dane pojazdu identyczne z zapisanymi przez funkcjonariusza celnego w dokumencie T 2 [...] z dnia 29.12.99 r. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszych wywodach skrótem "p.s.a." Wobec powyższego, niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 p.s.a.). Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie mogą pozostać w obrocie prawnym, jednakże ze względów innych aniżeli wywiedzione w skardze. Wskazać przy tym trzeba, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy przede wszystkim zauważyć, że decyzje w toku instancji zapadły w niniejszej sprawie wskutek wniosku strony skarżącej z dnia 4 lipca 2003r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 8 lipca 2003r.) o wznowienie postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ) w związku z art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Jeżeli strona skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania celnego, zakończonego decyzją ostateczną, to obowiązkiem organu, do którego wpłynął wniosek, było najpierw zbadanie, czy w stanie faktycznym sprawy nie zaistniały okoliczności ujęte w mającym charakter przepisu szczególnego w odniesieniu do unormowań Ordynacji podatkowej w zakresie wznowienia postępowania - artykule 2652 pkt 2 Kodeksu celnego. Według tego artykułu, cyt: " Jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) nie wznawia postępowania." Sformułowanie przytoczonego przepisu w trybie imperatywnym obliguje bezwzględnie organ celny do odmowy wznowienia postępowania, gdy wystąpi o to strona po upływie przewidzianego terminu trzyletniego od dnia powstania długu celnego. Stosownie do treści art. 242 § 3 Ordynacji podatkowej odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia treści art. 2652 pkt 2 Kodeksu celnego albowiem działający jako organ pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej we W. postanowieniem z dnia 14 lipca 2003r. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 12 września 2002r. nr [...], mimo faktu, iż upływ trzyletniego terminu, o którym mowa, nastąpił w dniu 7 stycznia 2003r. W sprawie będącej przedmiotem postępowania strona skarżąca będąc głównym zobowiązanym w procedurze tranzytu według trybu przewidzianego w Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken w dniu 20 maja 1987r. ( zał. do Dz. U. z 1998r. Nr 46, poz. 290) miała przedstawić w urzędzie celnym przeznaczenia przedmiotowy towar wynikający ze zgłoszenia celnego zawartego w nocie tranzytowej T2 nr [...] – najpóźniej w dniu 6 stycznia 2000r. Stosownie do brzmienia art. 11 ust.1 w związku z art. 37 ust.3 załącznika I Konwencji główny zobowiązany jest obowiązany przedstawić towary w nie zmienionym stanie oraz notę tranzytową urzędowi celnemu przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, przestrzegać przepisów o wspólnej procedurze tranzytowej, uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z nią. Zgodnie zaś z art. 34 ust.1 załącznika I do Konwencji w związku z jego art. 37 ust.3 – jeżeli stwierdzono, że w toku procedury w określonym kraju popełnione zostały naruszenia przepisów, wówczas, bez uszczerbku dla postępowania karnego, pobrane zostaną przez ten kraj zgodnie z jego przepisami prawnymi i administracyjnymi, należne wskutek tego cła i inne opłaty. W świetle art. 35 § 1 i 3 Kodeksu celnego towary wprowadzone na polski obszar celny podlegają dozorowi celnemu od chwili ich wprowadzenia, do momentu określenia ich statusu celnego. Nieprzedstawienie towaru objętego procedurą tranzytu w urzędzie celnym przeznaczenia należy uznać za usunięcie tego towaru spod dozoru celnego w rozumieniu art. 35 § 1 i 3 Kodeksu celnego, co z kolei powoduje z tą chwilą powstanie długu celnego w przywozie w myśl art. 211 § 1 i § 2 Kodeksu celnego. Skoro na stronie skarżącej ciążył obowiązek przedstawienia towaru w urzędzie celnym przeznaczenia w dacie do 6 stycznia 2000r., zatem na tle przywołanych regulacji dług celny w sprawie będącej przedmiotem postępowania o wznowienie powstał z mocy prawa w dniu 7 stycznia 2000 r. Wniosek o wznowienie postępowania strona skarżąca złożyła jednak dopiero w dacie 8 lipca 2003 r., czyli po upływie trzech lat od daty powstania długu celnego. W tym stanie rzeczy, wobec niespełnienia jednej z formalnych przesłanek do wznowienia postępowania jakim jest zachowanie terminu - niedopuszczalne było wydawanie postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, a w konsekwencji – rozpoznawanie wniosku co do przesłanek wznowienia oraz istoty sprawy. Z tych względów – na mocy art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) - orzeczono jak w sentencji wyroku.