I SA/Wr 3292/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Sędzia WSA - Katarzyna Radom Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: Aleksandra Madej po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości na 2002 r. I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Przewodniczącego Zarządu Miejskiego w Z. z dnia [...] Nr [...] II. stwierdza, iż zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Przewodniczącego Zarządu Miejskiego w Z. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2002. Podatnicy aktem notarialnym w 1997 r. nabyli prawo użytkowania wieczystego działek niezabudowanych nr [...] o łącznej powierzchni [...] oraz prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o powierzchni [...] i własność budynków na tej działce stojących, stanowiących odrębną nieruchomość. Pierwszy budynek o powierzchni [...] jest budynkiem byłej rozdzielni elektromagnetycznej, drugi budynek o powierzchni [...] jest budynkiem gospodarczym. Podatnicy złożyli w Urzędzie Miasta i Gminy wykaz nieruchomości w którym wykazali, że przy ul. S. posiadają budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] na gruncie o powierzchni [...]. Po około dwóch tygodniach złożyli kolejny wykaz nieruchomości gdyż sprzedali działkę o pow. [...] o pow. [...]. Organ podatkowy wezwał podatników do przedłożenia decyzji organu nadzoru budowlanego w zmianie sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Gdy podatnicy nie przedłożyli decyzji organ podatkowy przeprowadził kontrolę nieruchomości, w wyniku której stwierdził że od 1997 r.( od poprzedniej kontroli) nie zaszły zmiany co do budynków. Stwierdzono, że budynki są w złym stanie technicznym, są niezamieszkałe, nie jest w nich również prowadzona działalność gospodarcza. Decyzją organ podatkowy I instancji ustalił podatek od nieruchomości w ten sposób, że budynek o pow. [...] obciążono stawką podatku dla budynków pozostałych z uwagi na to, iż jest to budynek po rozdzielni elektromagnetycznej, podatnicy nie przedłożyli decyzji o zmianie sposobu użytkowania i w związku z tym nie nastąpiła zmiana jego funkcji. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż zmiana funkcji istniejących budynków na mieszkalne oraz ustalenia obowiązujące dla terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowią warunki do zaliczenia tych budynków do kategorii budynków mieszkalnych. W związku z faktem, iż podatniczka jest przedsiębiorcą , w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, za wyjątkiem gruntów związanych z mieszkaniem przy ul. Z. podlegają opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W złożonym odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Kwestionują opodatkowanie budynku, zaliczając go do kategorii budynków pozostałych. Podatnicy powołując się na plan zagospodarowania przestrzennego w którym ustalono że na terenie działki [...] mogą być tylko budynki mieszkalne wskazują, iż wystąpili z wnioskiem o pozwolenie na adaptację istniejących budynków na cele mieszkaniowe i wpisanie do ewidencji funkcji mieszkalnej. Zdaniem odwołujących funkcja użytkowania budynku jako rozdzielnia elektromagnetyczna pomimo wpisu w ewidencji jest nieaktualna. Strona podnosi, iż Urząd nie uzasadnił który artykuł ustawy określa o zakwalifikowaniu budynku do budynków pozostałych, jeśli nie można ich zaliczyć do budynków mieszkalnych lub do budynków związanych z działalnością gospodarczą. Podatnicy kwestionują również opodatkowanie gruntów jako gruntów związanych z działalnością gospodarczą z uwagi na to, iż grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorstwa I. C., nie są w ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa. Nadmienili, iż zakupili budynki wraz z gruntami jako osoby prywatne, a nie przedsiębiorstwo. Ponadto dodali, iż w ewidencji gruntów działki objęte terenem przy ul. S. są wpisane jako grunty rolne klasy czwartej i wymagają przekształcenia na grunty budowlane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Powołując się na art. 3 ust. 4 ustawy i art. 5 ust. 1 stwierdziło, iż opodatkowanie przedmiotowych budynków stawką podatku od nieruchomości określoną dla pozostałych budynków jest uzasadnione. Wskazało, że stan techniczny budynku oraz jego nieprzydatność do jakiegokolwiek wykorzystania bez wykonania robot adaptacyjnych nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku podatkowego. Organ II instancji podtrzymał również argumentację organu I instancji dotyczącą opodatkowania gruntów będących własnością podatników stawką podatku od nieruchomości określoną dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą zgodnie z art. 5 ust. 3 i art. 2 ust. 3 ustawy. W złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wnosi o uchylenie decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili organom nie uzasadnienie na jakiej podstawie zaliczono budynek do budynków pozostałych i nie wskazano na podstawie jakich dokumentów uznano, ze grunty są własnością przedsiębiorcy. Ponadto zarzucili SKO nie ustosunkowanie się do zastrzeżeń zawartych w skierowanym do niego odwołaniu. Uzasadniając skargę zawarli zarzuty co w złożonym wcześniej odwołaniu, dodatkowo wskazując, iż budynek w którym podczas demontażu naruszono jego konstrukcję stanowiący ich własność nie różni się od innych budynków wybudowanych w stanie surowym zadaszonym, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wskazali, iż ich wniosek opodatkowania budynku jako budynku mieszkalnego był dobrowolny i zgodny z przyszłą adaptacją mieszkalną. Skarżący kwestionując opodatkowanie gruntów jako gruntów związanych z działalnością gospodarczą dodatkowo wyjaśnili, iż grunty działki [...] częściowo są gruntami budowlanymi, a grunty pozostałych działek w ewidencji gruntów są gruntami rolnymi i aby uznać je za grunty przeznaczone pod inwestycje musza być przekształcone z rolnych na budowlane. Zdaniem skarżących plany zagospodarowania przestrzennego nie zobowiązują do zadań inwestycyjnych, nie decydują o opodatkowaniu gruntów jak również nie określają pojęcia przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu 30 września 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceniając zaskarżone decyzje w świetle powyżej wskazanych kompetencji zauważyć należy, iż doszło do istotnych naruszeń proceduralnych w trakcie wydawania przedmiotowych decyzji przez organy podatkowe, które mogły mieć wpływ na treść podejmowanych rozstrzygnięć. Należy zważyć bowiem, iż jedną z podstawowych zasad którą powinny kierować się organy podatkowe, jest działanie na podstawie i w granicach przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej). Oznacza to zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 199 Ir. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 84) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: 1) budynki lub ich części, 1) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, 2) grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, 2) grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza, 3) 5) grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Zgodnie natomiast z art.4 ust. 1 podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli - ich wartość ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego, 3) dla gruntów - powierzchnia tych gruntów. Nie jest dopuszczalne kierowanie się swobodnym uznaniem tam gdzie takie uznanie nie jest wyraźnie przewidziane przepisami prawa. Podstawę zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów i budynków, jest stan prawny tych gruntów i budynków, wynikający z ewidencji wskazanej w art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163) por. wyrok NSA z 11 kwietnia 1995r. SA/Wr 1703/94 Wspólnota 1995/42/24. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Kolejną istotną zasadą przy prowadzeniu postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej sformułowana w dyspozycji art. 122 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż sposób prowadzenia postępowania dowodowego przez organy podatkowe pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy podatkowe nie wyjaśniły w szczególności czy przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkami czy może tylko budowlami, co spowodowałoby zastosowanie odmiennych stawek opodatkowania. Nie wyjaśniono również właściwej kwalifikacji przedmiotowych gruntów. Biorąc pod uwagę powyższe, istotne uchybienia organów podatkowych trudno jest ocenić sądowi czy wymiar podatku został dokonany przez organy podatkowe prawidłowo czy też nie. Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy podatkowe winny w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami proceduralnymi zawartymi w Ordynacji podatkowej przeprowadzić postępowanie w zakresie zaistnienia wszelkich przesłanek uzasadniających wymiar podatku od nieruchomości a w szczególności właściwie zakwalifikować, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków zarówno grunty jak i znajdujące się na nich zabudowania. Dopiero na podstawie tych ustaleń organy podatkowe dokonają wymiaru podatku i w uzasadnieniu rozstrzygnięć wskażą przesłanki, którymi w tym zakresie się kierowały. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 - dalej w skrócie p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji było uzasadnione treścią art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z treścią art. 200 p.s.a.