I SA/Wr 334/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi S.S. na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania skargi na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. za nieuzasadnioną odrzucić skargę. W rozpoznawanej sprawie S.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na zawiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania, w trybie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej powoływana jako Kodeks postępowania administracyjnego) skargi na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. za nieuzasadnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wedle art. 3 § 2 tej samej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 powołanej ustawy procesowej). W tym miejscu wskazać winno się, że postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227 - 240 Kodeksu postępowania administracyjnego, normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Postępowanie to służy jedynie usprawnieniu działania administracji, eliminowaniu z niej zjawisk, takich jak nadmierna przewlekłość postępowania czy biurokratyzm. Postępowanie skargowe stanowi odrębny rodzaj postępowania, które zostaje uruchamiane, gdy skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego, a także nie może stanowić podstawy wniesienia powództwa lub wniosku czy skargi zmierzających do wszczęcia postępowania sądowego. Stosownie do art. 237 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na stanowisko organu wyrażone na podstawie powołanych przepisów prawa nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem, co oczywiste, decyzją administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) czy też postanowieniem wydanym w toku postępowania jurysdykcyjnego bądź egzekucyjnego (art. 3 § 1 pkt 2) i 3) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nie jest także innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Jednocześnie podkreśla się, iż zawiadomienie z art. 238 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. W orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" (art. 221 -240 Kodeksu postępowania administracyjnego) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy Sąd stwierdził, że oznaczone wyżej zawiadomienie, które jest przedmiotem skargi S.S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, nie jest żadnym ze wskazanych w art. 3 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aktów ani czynności, do których kontroli właściwy jest sąd administracyjny. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, oraz art. 58 § 3 tej samej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.