I SA/Wr 335/16

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-04-10

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po wcześniejszym postanowieniu o umorzeniu postępowania w tej samej sprawie, jest zbędny, jeśli okoliczności faktyczne nie uległy znaczącej zmianie?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie prawa pomocy jest zbędne, jeśli okoliczności faktyczne, na podstawie których strona nie uzyskała wcześniej zwolnienia od kosztów sądowych, nie uległy znaczącej zmianie. Sąd umorzył postępowanie, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych postanowień w tej sprawie i braku istotnych zmian w jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych, przedstawiając trudną sytuację finansową rodziny. Wcześniej w tej samej sprawie postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało umorzone, a w innym postępowaniu (dotyczącym męża skarżącej) wpis został uiszczony. Sąd analizował dochody i wydatki rodziny, a także historię rachunków bankowych i wcześniejsze postanowienia dotyczące prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie prawa pomocy. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że sytuacja jej rodziny jest tragiczna – brakuje na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. Mają zadłużenie w opłatach za niemalże wszystkie media – prąd, wodę, wywóz śmieci. W październiku 2016 r. za pożyczone pieniądze kupili opał za kwotę 2.550 zł, który dawno się skończył i obecnie zmuszeni są kupować na raty, np. tygodniowo za 200 zł. W maju córka przystępuje do komunii św., skarżąca nie ma aktualnie na jej sfinansowanie. Dochody rodziny to renta męża w kwocie 1.900 zł, świadczenie 500+ i zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł. Natomiast wydatki i koszty utrzymania znacznie przewyższają wymienione dochody. Skarżąca nie pracuje, jednak stara się, by móc zacząć pracować w wyuczonym zawodzie fotografa. Planuje otworzyć studio fotografii dziecięcej i rodzinnej. Jest na etapie rozeznania rynku i pozyskiwania klientów. Ubiegała się w związku z tym o dofinansowanie w Urzędzie Pracy, jednak otrzymała odmowę ze względu na zadłużenie w Urzędzie Skarbowym. Aktualnie oferuje darmowe sesje za zgodę na publikację zdjęć i tworzenie portfolio. Mąż, który jest po zawale, wymaga stałej opieki lekarskiej i zażywania regularnie leków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką (ur. w 2008 r.), posiada wspólnie z mężem dom o powierzchni 300 m2, poza tym nie ma żadnych oszczędności, innych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody z renty i z GOPS wynoszą łącznie około 2.850 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki strona wymieniła: prąd około 350 zł, wodę około 200-300 zł (zadłużenie 1.750 zł), wywóz śmieci 37 zł, podatek od nieruchomości 125 zł (kwartalnie), telewizję 54 zł, telefony 100 zł, leki 300 zł, Provident 150 zł (łączne zadłużenie 3.265 zł), wyżywienie 1.500-2.000 zł, szkoła 30-40 zł. Na wezwanie przedłożone zostały dodatkowe dokumenty potwierdzające pobierane zasiłki oraz wysokość renty męża skarżącej. Wynika z nich również, że mąż posiada samochód osobowy marki M., który jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Małżonkowie mają zaległości w opłatach za media z zagrożeniem odcięcia dostępu do wody (pismo z lutego 2017 r.). Przedłożone zostało też ostateczne wezwanie z marca 2017 r. do zapłaty zaległości niespłaconej pożyczki w kwocie 1.951,12 zł. Na udostępnionym rachunku bankowym, należącym do męża skarżącej, odnotowane są operacje związane z bieżącymi opłatami, wpływy zasiłków, a także comiesięczne wpłaty kwoty 558 zł od komornika sądowego. Nie udostępniono wydruków rachunku skarżącej. Jako znane z urzędu wskazać należy, że w niniejszej sprawie skarga datowana jest na 3 marca 2016 r. i wydane zostały już dwa postanowienia w sprawie prawa pomocy: postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. stronie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, następnie postanowieniem z 23 listopada 2016 r. umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie I SA/Wr 334/16 stroną był mąż skarżącej, który uiścił wpis od skargi. Mając na uwadze powyższe, postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem jest zbędne. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że okoliczności, na podstawie których stronie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie uległy znacznej zmianie. Dochody rodziny skarżącej nadal wynoszą około 2.900 zł. Dodatkowo zauważyć wypada, że na rachunek jej męża regularnie wpływa 558 zł tytułem wpłat od komornika sądowego – wynika to z historii rachunku za grudzień 2016 r. oraz styczeń i luty 2017 r. Dodać trzeba, że na etapie rozpoznania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy strona nie przedłożyła wydruków historii rachunku męża, ograniczając się do własnego rachunku. Z kolei aktualnie pominęła swój rachunek bankowy. Wprawdzie strona wskazuje na zaległości w płatnościach za prąd i wodę, jednak jak wynika z wydruku rachunku męża, w grudniu 2016 r. oraz w styczniu i lutym 2017 r. regularnie były opłacane rachunki za prąd, za telewizję nc+, za telefon komórkowy, były robione zakupy paliwa na kwoty około 100 zł. W istocie też organizacja komunii dla dziecka wiąże się z wydatkami, jednakże pamiętać trzeba, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w marcu 2016 r., a więc ponad rok temu. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. i orzeczenie to nie zostało przez stronę zaskarżone. Skarżąca zatem wiedziała o konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz o ich wysokości. Zauważyć również wypada, że w tutejszym Sądzie toczyło się jednocześnie postępowanie ze skargi jej męża, który uiścił wpis od skargi w kwocie 500 zł w styczniu 2017 r., a jego skarga została już rozpoznana wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Końcowo przypomnieć trzeba, że stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym należy przyznać osobie fizycznej, gdy nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym– gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie dla skarżącej został już ustanowiony pełnomocnik z urzędu, zatem obecnie ocenie podlegało, czy nastąpiła taka zmiana okoliczności, która nie pozwala na opłacenie przede wszystkim wpisu od skargi i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania strony i jej rodziny. Przy czym jako konieczne utrzymanie należy tutaj rozumieć podstawowe potrzeby socjalne. Powyższego – jak to zostało przedstawione wyżej – skarżąca nie wykazała. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, iż rozpoznanie przedmiotowego wniosku jest zbędne, w związku z czym na podstawie art. 249a oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło