I SA/Wr 335/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące luty, marzec i kwiecień 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych "w zakresie opłaty sądowej" wskazując, że na skutek niesolidności jego kontrahentów, którzy odmawiali zapłaty za wykonane świadczenie, utracił płynność finansową. W 2012 r. złożył wniosek o otwarcie postępowania układowego, jednak poprawa ściągalności nie nastąpiła. Aktualnie jedynym majątkiem wnioskodawcy jest mieszkanie we W., przy ul. [...], o powierzchni 102,33 m2, wycenione aktualnie, po gruntowanym remoncie na kwotę 650.000 zł. Mieszkanie jest obciążone hipoteką kaucyjną do kwoty 1.260.000 zł i hipoteka przymusową na rzecz Urzędu Skarbowego. Wnioskodawcę obciąża kredyt hipoteczny, a z uzyskiwanych dochodów trudno mu opłacić stałe koszty utrzymania siebie i rodziny. Nie ma żadnego innego majątku – przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, oszczędności ani papierów wartościowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci (ur. w [...]i [...] r.), posiada ponadto mieszkanie we W. przy ul. [...] o wartości około 650.000 zł, również obciążone hipoteką kaucyjną i przymusową na rzecz banku. Posiada też udziały w spółkach z o.o. A i B Projekt, które nie mają żadnej wartości handlowej. Żona ani dzieci nie mają żadnych przedmiotów wartościowych, oszczędności w postaci lokat bankowych ani żadnych praw majątkowych w postaci papierów wartościowych, udziałów czy obligacji. Aktualnie wnioskodawca posiada niewielkie dochody z tytuły bycia udziałowcem w A Sp. z o.o., główne koszty utrzymania ponosi żona. Dochody z udziałów w spółce z o.o. wynoszą 2.000 zł netto, żona wnioskodawcy natomiast uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę 2.700 zł i umowy zlecenia 900 zł – łącznie 5.600 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymieniony został czynsz 200 zł, media 400 zł, utrzymanie 2.000 zł i kredyt 3.000 zł – łącznie 5.600 zł. Do wniosku załączono postanowienie z 26 lutego 2016 r. o umorzeniu postępowania upadłościowego M. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C M.W., oraz dowody za gaz i prąd. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że miesięczne wydatki rodziny skarżącego wynoszą łącznie 6.630 zł, a dochody 6.714 zł. Jako źródła tych dochodów podane zostały: wynagrodzenie (2.700 zł) i działalność gospodarcza (2.000 zł) żony oraz przychody z A Sp. z o.o. (2.000 zł). Wnioskodawcy zostały zajęte wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego przez Urząd Skarbowy z tytułu zobowiązań w łącznej wysokości 754.380,50 zł. Przedłożone zostały też wydruki rachunków bankowych należących do wnioskodawcy, jego żony i do spółki A. Z rachunku żony wynika, że prowadzi ona prywatną praktykę lekarską i posiada powiązany z tą praktyką rachunek bankowy, którego historia nie została przedłożona. Poza tym odnotowane są wpłaty z jej drugiego prywatnego rachunku, z tytułu wynagrodzenia z [...] oraz z umowy zlecenia z [...] Na rachunkach wnioskodawcy odnotowane są natomiast m.in. spłaty karty kredytowej jego żony i regularne zasilenia konta ze strony D Sp. z o.o. Nie przedłożono zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2016 r. zaświadczenia od pracodawcy żony skarżącego oraz kopii umowy zlecenia. Wnioskodawca oświadczył, że w 2016 r. jako osoba fizyczna nie uzyskał żadnego dochodu, nie posiada na własność żadnego środka transportu, w mieszkaniu przy ul. [...] we W. mieszka żona z dziećmi i teściowa. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwykle najwyższym kosztem sądowym jest wpis od skargi. Jako że skarżący wnosił o zwolnienie od opłaty sądowej (którą są zarówno wpis sądowy, jak i opłata kancelaryjna), referendarz przyjął jako punkt odniesienia dla oceny zasadności wniosku kwotę 500 zł. Zaznaczyć należy, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. Tymczasem, zdaniem referendarza, wnioskodawca przedstawił swoją sytuację w sposób wybiórczy. Przede wszystkim podane zostały rozbieżne informacje co do źródeł dochodów żony, która pierwotnie uzyskiwała wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia w łącznej wysokości 3.600 zł, natomiast po wezwaniu do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, jako źródła jej dochodów zostało podane wynagrodzenie i działalność gospodarcza, a wysokość dochodów netto wynosiła już 4.700 zł. Z wydruków rachunków żony wynika, że działalność gospodarcza jest prowadzona w formie prywatnej praktyki lekarskiej. Przy czym nie jest wiadome jakie są faktyczne przychody z tej działalności, gdyż nie zostały w przedłożone żadne dokumenty finansowe w tym zakresie. Podkreślić w tym miejscu należy, że strona zawsze w pierwszej kolejności zobligowana jest do złożenia dokładnych, rzetelnych oświadczeń na urzędowym formularzu wniosku. Te bowiem stanowią podstawę do ustalenia, czy i jakie dokumenty źródłowe konieczne są do odtworzenia faktycznej sytuacji finansowej, majątkowej j rodzinnej wnioskodawcy. Jeszcze raz bowiem trzeba zaakcentować, że to w interesie wnioskodawcy jest przedstawienie wszystkich okoliczności kształtujących jego możliwości finansowe – nie tylko tych, które miałyby uzasadniać uwzględnienie żądania wniosku. Żona wnioskodawcy zatem uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę na [...], z tytułu umowy zlecenia w [...] oraz nadto z działalności gospodarczej w ramach prywatnej praktyki lekarskiej. Potwierdzone zaś zostały tylko i wyłącznie kwoty wynagrodzeń przedłożonym wydrukiem z rachunku bankowego, który jest tylko jednym z trzech, jakie żona wnioskodawcy posiada. Jak zostało wyżej wskazane, na rachunku bankowym wnioskodawcy z kolei odnotowane są spłaty karty kredytowej należącej do jego żony (w kwotach 600-700 zł), przy czym również wydruk historii tej karty nie został przedłożony. Jeśli zaś chodzi o spółkę z o.o. D, z rachunku której wnioskodawca regularnie otrzymuje wpłaty po 200, 500, 2.000 zł – zgodnie z ogólnodostępnymi danymi Krajowego Rejestru Sądowego – jej wspólnikami są żona i córka wnioskodawcy, córka (ur. w 1997 r.) jednocześnie pełni funkcję prezesa zarządu. Z kolei sam wnioskodawca jest jedynym wspólnikiem i członkiem zarządu A sp. z o.o., a na rachunku należącym do tej spółki saldo wynosiło średnio około 3.000 zł. Powyższe uwagi wskazują, że jakkolwiek wnioskodawca pominął wiele okoliczności dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej swojej rodziny, to z danych, które zostały udostępnione, wywieść można, iż ma on wiele możliwości na zgromadzenie środków na opłacenie wpisu od skargi, który – co wymaga powtórzenia – wynosi 500 zł. Mając zatem na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.