I SA/Wr 337/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-04-18

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Katarzyna Radom, Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, w szczególności stawka podatku dla pojazdów starszych niż dwa lata, są zgodne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i czy organy podatkowe mają obowiązek badać tę zgodność?
Ratio decidendi
Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, w szczególności sposób naliczania stawki dla pojazdów starszych niż dwa lata, mogą naruszać art. 90 TWE, jeśli prowadzą do wyższego opodatkowania pojazdów sprowadzonych z innych państw członkowskich niż podobnych pojazdów krajowych. Organy podatkowe mają obowiązek zbadać tę zgodność, porównując stawki i uwzględniając rezydualny podatek akcyzowy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego zapłaconego od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego, argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając podatek za należny zgodnie z prawem krajowym. Skarżąca zarzuciła organom pominięcie kwestii wspólnotowych i niewłaściwą wykładnię przepisów. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenie prawa wspólnotowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Seat Arosa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącej kwotę 135,00 zł (słownie: sto trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] o nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego Seat Arosa. Skarżąca pismem z dnia [...] wystąpiła z wnioskiem o zwrot podatku akcyzowego, zapłaconego w kwocie [...] w związku z nabyciem w dniu [...] na terytorium Niemiec samochodu osobowego marki Seat Arosa o pojemności silnika 999 cm 3, wyprodukowanego w 2002 r., za kwotę [...]. Wniosek uzasadniła niezgodnością przepisów krajowych w zakresie podatku akcyzowego z przepisami prawa unijnego. Podatniczka zarzuciła, że obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w związku z wewnątrzwspółnotowym nabyciem samochodów osobowych jest niezgodny z: art. 23 ust. 1 i 2, art. 25 i art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (opublikowany Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2) – dalej: TWE. Naczelnik Urzędu Celnego we W., powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w świetle regulacji ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 z 2004 r. póz. 257 ze zm.) – dalej: u.p.a., oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, zapłacony przez podatniczkę podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest podatkiem należnym. Wobec powyższego brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: op. W kwestii zgodności prawa krajowego z przepisami wspólnotowymi organ zauważył, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady z dnia 25.02.1992 r. 92/12/EWG przyznano państwom członkowskim prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na inne wyroby niż zharmonizowane i z tego właśnie prawa ustawodawca skorzystał. Ponadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami, polskie organy podatkowe nie są właściwe do ustalania, czy opodatkowanie wenątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych podatkiem niezharmonizowanym narusza wymienione przez podatniczkę przepisy prawa wspólnotowego. Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie oraz o stwierdzenie nadpłaty w żądanej we wniosku wysokości. Zarzuciła organowi I instancji całkowite pominięcie w uzasadnieniu decyzji wątku wspólnotowego i ograniczenie się do stwierdzenia, że podatek akcyzowy został uiszczony zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, wobec czego nadpłata jest nienależna. Podkreśliła, że organ podatkowy miał obowiązek zastosowania przepisów prawa wspólnotowego, w razie sprzeczności między regulacjami tego prawa a prawem krajowym. Powołując się na art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz przepisy TWE i orzecznictwo podatniczka dowodziła, że organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów ustawy z dnia 23 stycznia o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – w skrócie u.p.a., w związku z art. 90 TWE, w kontekście bezwzględnie obowiązujących i mających pierwszeństwo przed przepisami prawa krajowego norm prawa wspólnotowego. Art. 90 ust. 1 TWE ustanawiał bowiem jasny i bezwarunkowy zakaz dyskryminacji podatkowej w stosunku do produktów pochodzących z innych państw członkowskich, a zakaz ten zostaje naruszony także wówczas, gdy podatek nałożony na produkt importowany oraz podatek nałożony na produkt krajowy obliczane są w różny sposób, na podstawie różnych kryteriów, prowadzących – choćby w niektórych przypadkach – do wyższego opodatkowania produktów importowanych. Tymczasem na samochody osobowe sprzedawane i zarejestrowane w Polsce nie jest nakładany podatek akcyzowy, ani inna, podobnego typu, opłata. System różnicuje zatem te produkty z uwagi na ich pochodzenie, bowiem skutkuje z góry wyłączeniem z opodatkowania samochodów krajowych, w stosunku do których nigdy nie będzie spełniony warunek opodatkowania, jakim jest sprowadzenie pojazdu z zagranicy. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa wspólnotowego organ odwoławczy podkreślił, że prawo wspólnotowe reguluje kwestie dotyczące wyrobów zharmonizowanych, zaś pozostawia państwom, członkowskim swobodę co do opodatkowania wyrobów niezharmonizowanych, stawek akcyzy oraz szczegółowych warunków obowiązywania części zasad wspólnotowego systemu akcyzowego. Organ zauważył ponadto, iż jest zobowiązany do działania na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, do momentu, do którego zachowują one swą moc prawną lub do momentu wydania orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), stwierdzającego niezgodność przepisów u.p.a. z przepisami prawa wspólnotowego – a brak jest takiego orzeczenia. Natomiast przyjęcie, że organ podatkowy może odmówić stosowania powszechnie obowiązującego przepisu prawa z uwagi na wątpliwości dotyczące jego zgodności z ustawodawstwem wspólnotowym doprowadziłoby do podważania obowiązującego w państwie porządku prawnego. Zdaniem organu, polskie przepisy podatkowe nie różnicują w sposób bezpośredni produktów krajowych w stosunku do produktów nabywanych wewnątrzwspólnotowo czy importowanych, jednakże tylko niektóre rodzaje towarów, w tym wypadku samochody używane niezarejestrowane na terytorium kraju, są poddane podatkowi akcyzowemu, zaś stawki podatku dla samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, importowanych, jak i sprzedawanych w kraju są uzależnione wyłączenie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. Polskie regulacje, powołane przez organ I instancji dotyczą wszystkich samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w Polsce, a nie tylko samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo. Wobec tego zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego nie pozostają w sprzeczności z przepisem art. 90 TWE bezwzględnie zakazującego protekcjonizmu oraz ustanawiającego zasadę równego traktowania produktów krajowych i produktów pochodzących z państw członkowskich w dziedzinie podatków wewnętrznych. Tym samym organ I instancji zasadnie oparł się na przepisach upa, według których samochód osobowy jest wyrobem akcyzowym (poz. 59 załącznika nr 1 do upa). Ponadto organ powołał się na przepis art. 80 upa, według którego akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, sprowadzone przez podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Organ powołał się również na na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) – w skrócie rozporządzenie, wprowadzającego takie same stawki dla samochodów nabywanych wewnątrzwspólnotowo, importowanych, jak i sprzedawanych w kraju uzależniając je wyłączenie od pojemności silnika oraz wieku samochodu. W skardze M. Ch. podtrzymała zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 75 ust. 1 i 3 oraz art. 82 ust. 3 upa, w zwiazku z art. 9, 83, 87 i 91 Konstytucji RP oraz art. 90 TWE i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podtrzymała zarzuty i argumenty podnoszone w odwołaniu. Zdaniem skarżącej obciążający ją podatek akcyzowy, jest wyższy, niż nakładany na używane samochody osobowe nakładane na terytorium Polski, wobec czego, w świetle powołanych przepisów TWE, jest podatkiem nienależnym, jako że prowadzi do dyskryminacji podatników nabywających samochody używane poza granicami kraju. Zwróciła uwagę, że wprawdzie państwa członkowskie zachowały w odniesieniu do wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych prawo do wprowadzania i utrzymywania na nie podatków zgodnie z własna polityka fiskalną, jednak prawo to jest ograniczone zobowiązaniami państw członkowskich wynikającymi z TWE, w szczególności z art. 90 tego aktu. Podatek akcyzowy płacony od samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo powinien być zatem taki sam, jak nałożony na samochody sprzedawane lokalnie, w związku z ich pierwszą rejestracją. W tej kwestii polskie prawo odmiennie jednak traktuje samochody używane sprowadzane z terytorium innego kraju członkowskiego niż używane samochody sprzedawane w Polsce. Podatek akcyzowy jest nakładany tylko na jedną z tych kategorii, tj. na pojazdy sprowadzane z innego państwa członkowskiego, podczas gdy warunek opodatkowania z definicji nie może być spełniony przez podobny produkt krajowy. Skutkuje to wyłączeniem z góry produktów krajowych z opodatkowania. Skarżąca podniosła ponadto, że organy obu instancji miały obowiązek ustalić, czy w omawianym przypadku zastosowanie znajdzie przepis krajowy, czy norma ratyfikowanej umowy międzynarodowej. W przypadku ustalenia sprzeczności regulacji polskiej ustawy z art. 90 TWE organ administracyjny może i powinien zastosować art. 90 TWE. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do tego, że w świetle obowiązujących przepisów u.p.a. podatek akcyzowy został słusznie pobrany, wobec czego organ I instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty tego podatku. Organ szeroko ustosunkował się do zarzutów oparcia rozstrzygnięcia o przepisy krajowe, które były niezgodne z prawem wspólnotowym. W szczególności organ podkreślał jednak brak swoich kompetencji do orzekania o niezgodności przepisów prawa wewnętrznego z prawem Unii Europejskiej, w razie gdy brak jest orzeczenie ETS, które potwierdzałoby taką niezgodność – a taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 – dalej w skrócie p.s.a.). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego po dniu 1 maja 2004 r. Organy podatkowe obu instancji, odmiennie niż skarżący, uznały, iż zapłacony przez niego podatek jest należny i nie podlega zwrotowi. W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania. W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności). Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty; odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna a niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na, tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego. Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię a więc zgodność przepisów upa z przepisami TWE. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 WE, 28 WE i 90 WE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski. We wspomnianym orzeczeniu ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków. Na organach podatkowych spoczywa, więc obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczypospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. W ramach tego postępowania organy muszą uwzględnić, po pierwsze, jednokrotność podatku akcyzowego dla wszystkich pojazdów, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowych, jak i używanych, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Po drugie, dokonać rozróżnienia na dwie kategorie pojazdów, a mianowicie na te, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy i z drugiej strony, na pozostałe. Jest to o tyle istotne, iż stawka podatku akcyzowego, która obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru wprost prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu. W świetle powyższych wywodów a zwłaszcza z uwagi na fakt nie przeprowadzenia analizy porównawczej przez organy podatkowe, o jakiej mowa w wyroku ETS, decyzje obu instancji jako naruszające prawo podlegają wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, mimo wyraźnego w tej kwestii stanowiska Trybunału, brak jest jednak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez sąd w zakresie, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. Sąd administracyjny, na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm) a także art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż przyjęte przez ustawodawcę krajowego rozwiązanie mieści się w granicach autonomii proceduralnej państw członkowskich przyznanej przez prawo wspólnotowe i w tzw. "minimalnym standardzie ochrony" określonym przez ETS w orzecznictwie. Tym samym oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy i ewentualnego zasądzenia wnioskowanej przez skarżącego kwoty. Jednocześnie organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę będzie zobowiązany do ustosunkowania się w kwestii nadpłaty. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji a także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego. Zastosowanie przepisów krajowego prawa materialnego nastąpiło jednak z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy u.p.a. są bowiem niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE, w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego, według której jest on nakładany na używane samochody, sprowadzone z innych państw członkowskich, przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, kiedy był on nowy. Tak, więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji i orzekł na podstawie art. 200 p.s.a. zwrot kosztów postępowania. Wyliczając koszty postępowania, Sąd wziął pod uwagę wpis w kwocie 135,00 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło