I SA/Wr 338/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-05-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Borońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą przynoszącą straty i utrzymująca się głównie z emerytury męża, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), uznając, że skarżąca, której gospodarstwo domowe utrzymywane jest z emerytury męża, a jej działalność gospodarcza generuje straty, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uwzględnił wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, ratą kredytu oraz spłatą zaległości podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżąca J. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatku od nieruchomości. Skarżąca uzasadniła wniosek stratami z działalności gospodarczej i niskimi dochodami gospodarstwa domowego, opierającymi się na emeryturze męża. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, podkreślając swoje obciążenia finansowe związane ze spłatą zaległości podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005-2007 oraz rozłożenia na raty zaległości w tym podatku za lata 2008-2010. postanawia: przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi straty, a źródłem utrzymania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego - prowadzonego wspólnie z mężem w ich mieszkaniu o powierzchni 30 m2 - jest emerytura męża w kwocie 1.665,83 zł (netto). Jako koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżąca wymieniła: czynsz za mieszkanie w kwocie 210 zł, wpłatę na fundusz remontowy w kwocie 56,60 zł, opłatę za energię elektryczną w kwocie 144,18 zł, za gaz w kwocie 312,87 zł, abonament w kwocie 60 zł oraz miesięczną ratę kredytu w kwocie 460 zł. Z dołączonych do wniosku dokumentów oraz z dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika - ponad informacje wskazane w treści wniosku - że w 2011 r. skarżąca poniosła z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej stratę w kwocie 2.837,41 zł (przy przychodach w kwocie 143.031,49 zł), natomiast jej mąż uzyskał świadczenie emerytalne w łącznej kwocie 23.943,12 zł (brutto). W grudniu 2011 r. oraz w styczniu i lutym 2012 r. skarżąca świadczyła usługi i dokonywała dostawy towarów o wartości odpowiednio 11.458 zł, 8.750 zł oraz 11.949 zł i nabyła towary i usługi o wartości odpowiednio 8.907 zł, 9.704 zł i 9.745 zł. Z wyciągu z rachunków bankowych męża skarżącej wynika m.in., że małżonkowie dokonują spłaty rozłożonych na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości około 600 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia strona podkreśliła, że od października 2011 r. spłaca zaległy podatek za lata 2008-2010 r. po 600 zł miesięcznie, co jest dla niej dużym obciążeniem finansowym. Podkreśliła, że w rozliczeniu rocznym prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi straty. Do sprzeciwu strona załączyła fragment uzasadnienia decyzji Burmistrza Gminy Z. z dnia [...] r., z którego wynika wysokość rat, na jakie rozłożono podatniczce spłatę ciążącej na niej zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2010. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej w skrócie: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl natomiast art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przypadku osób fizycznych, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Kierując się aktualną sytuacją finansową wnioskującej przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dodatkowych dokumentach przedłożonych przez stronę, Sąd stwierdził, że wnioskująca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Zwalniając stronę od kosztów sądowych, Sąd kierował się głównie jej obecną sytuacją finansową. Z przedłożonych dokumentów wynika, że źródłem utrzymania wnioskującej oraz jej małżonka - prowadzących dwuosobowe gospodarstwo domowe w mieszkaniu o powierzchni 30 m2 - jest emerytura męża w wysokości 1.665,83 zł. Powyższa sytuacja wynika z faktu ponoszenia przez skarżącą strat z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (w 2011 r. strona poniosła stratę w kwocie 2.837,41 zł). Z emerytury męża skarżącej pokrywane są zatem koszty utrzymania gospodarstwa domowego takie jak: czynsz za mieszkanie - 210 zł, wpłata na fundusz remontowy -56,60 zł, opłata za energię elektryczną – 144,18 zł, za gaz – 312,87 zł, abonament - 60 zł, miesięczna ratę kredytu - 460 zł. Ponadto z wyciągu z rachunków bankowych męża skarżącej (za ostatnie trzy miesiące) wynika, że w okresie tym małżonkowie spłacali rozłożone na raty przez Burmistrza Miasta Z. zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2010 w wysokości około 600 zł miesięcznie. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności wskazują, że strona ponosi miesięczne wydatki w wysokości uniemożliwiającej jej opłacenie kosztów postępowania sądowego, przekraczają one bowiem kwotę środków pieniężnych, jakie co miesiąc pozostają do dyspozycji wnioskującej i jej małżonka. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przedstawiona we wniosku oraz w uzupełniających wniosek dokumentach sytuacja finansowa skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie, gdyż nie będzie ona w stanie odłożyć niezbędnej kwoty celem opłacenia wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło