I SA/Wr 35/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Fundacji " A " we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...]r. o nr [...]w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2000 I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz skarżącej kwotę 100,00 (słownie: 100) złotych tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie z dnia [...]r. o nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2000. Fundacja "A" w likwidacji z siedzibą we W. (w skrócie Fundacja) pismem z dnia [...]r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]r. o nr [...]Prezydenta Miasta J. G., doręczonej Fundacji w dniu [...]r. W uzasadnieniu podniosła, iż korespondencja kierowana do Fundacji mogła być odebrana, w razie nieobecności Prezesa Zarządu Fundacji w jej siedzibie, przez pracownika B SA, po uprzednim telefonicznym zaakceptowaniu przez Prezesa. Z uwagi na fakt, iż Prezes Zarządu był tymczasowo aresztowany w okresie od [...]r. do [...]r., to, zdaniem skarżącej, o istnieniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się ona dopiero w dniu [...]r. z pisma Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Konkludując stwierdziła, iż brak należytej reprezentacji oraz osoby upoważnionej do odbioru korespondencji spowodowało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania bez jej winy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w skrócie Kolegium) zaskarżonym postanowieniem odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawą rozstrzygnięcia było uznanie, iż decyzja wymiarowa została doręczona skarżącej w trybie art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z dnia 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w skrócie Ordynacja podatkowa, a więc w jej siedzibie, osobie upoważnionej do odbioru korespondencji (U.M.). Z akt sprawy wynika, iż wskazana osoba odbierała w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego korespondencję a ponadto, zdaniem organu, nie można uzależniać odbioru korespondencji każdorazowo od wyrażenia zgody. Powołało się także na orzecznictwo sądu administracyjnego, z którego wynika, iż jednostki organizacyjne powinny organizować swoją pracę tak, aby doręczenie pism w godzinach urzędowych było zawsze możliwe. W związku z powyższym organ uznał, iż czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]r. Jednocześnie organ stwierdził, iż skarżąca nie spełniła warunków z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, to jest nie uwiarygodniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji Prezydenta Miasta nastąpiło bez jej winy. W skardze z dnia [...]r. (uzupełnionej pismem z dnia [...]r. oraz z dnia [...] r.) skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w związku z rażącym naruszeniem art. 151 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, iż decyzja została doręczona prawidłowo – osobie uprawnionej do odbioru korespondencji. W uzasadnieniu oprócz dotychczasowych argumentów skarżąca podniosła, iż U. M. była pracownikiem B SA (spółki mieszczącej się po sąsiedzku) i nie posiadała stałego upoważnienia do odbioru korespondencji. Podniosła także, iż przyjęty sposób upoważniania U. M. do odbioru korespondencji był wymuszony brakiem środków finansowych, uniemożliwiającym zatrudnienie przez Fundację pracownika, a także faktem, iż Prezes Fundacji mieszkał i pracował w innej miejscowości (pod W.). Przyjęta procedura, zdaniem skarżącej, dawała, więc gwarancję, że Fundacja będzie dysponowała aktualną wiedzą i tym samym zdąży ustosunkować się do przychodzących pism. Zaaresztowanie Prezesa Zarządu pozbawiło tymczasowo Fundację reprezentacji, z czego organ powinien był zdawać sobie sprawę (fakt aresztowania był szeroko komentowany w mediach J. G.). Podniosła również, iż po tym fakcie pozostałe urzędy i sąd kierował korespondencję na adres aresztu. W piśmie uzupełniającym skargę skarżąca podkreśliła, iż do czasu aresztowania Prezesa Zarządu Fundacji odbiór korespondencji znakomicie funkcjonował. Tak, więc aresztowanie Prezesa Zarządu Fundacji tuż przed datą doręczenia przesyłki jest okolicznością, która wyklucza jakąkolwiek winę czy zaniedbanie Fundacji. Kolegium w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wraz z przytoczoną w nim argumentacją i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo. W myśl art. 151 Ordynacji podatkowej osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 i art. 150 stosuje się odpowiednio. Przenosząc to na grunt sprawy należy stwierdzić, iż korespondencja kierowana do skarżącej mogła być skutecznie doręczona na adres siedziby – W. P. T. nr [...] lub też na adres prowadzenia działalności – J. G. ul. K. M. [...]. W obydwu tych przypadkach korespondencja powinna była być oddana osobie upoważnionej do jej odbioru. Wprawdzie przepis powyższy nie precyzuje, komu należy oddać pismo, niemniej jednak nie może być to osoba przypadkowo napotkana lub też pracownik innego podmiotu, bowiem musi to być osoba uprawniona do odbioru pism, a więc członek organu uprawnionego do reprezentowania wskazanego podmiotu, ustanowiony pełnomocnik procesowy albo pełnomocnik do doręczeń, względnie pracownik dysponujący pełnomocnictwem do odbioru korespondencji. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania pismo zostało doręczone pracownikowi innego podmiotu, który grzecznościowo (jak stwierdza skarżąca w skardze), po uprzednim każdorazowym upoważnieniu, odbierał korespondencję. W czasie, kiedy była doręczana sporna korespondencja jedyny członek zarządu Fundacji był pozbawiony wolności. Strony w toczącym się postępowaniu podatkowym nie reprezentował żaden pełnomocnik. Nie zostało też ustanowione pełnomocnictwo do doręczeń. Przyjęcie, więc, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, iż skutecznie została doręczona korespondencja skarżącej, w sytuacji odebrania jej przez pracownika innego podmiotu, jest przedwczesne. Nie można, bowiem uznać za prawidłowe rozumowanie organu polegające na tym, iż skoro wcześniej osoba ta odbierała korespondencję to i w tym wypadku była upoważniona do jej odbioru. Bez większego znaczenia prawnego, zdaniem Sądu, jest również argumentacja organu podatkowego, wskazująca na obowiązek skarżącej umożliwienia, od strony organizacyjnej, skutecznego doręczenia korespondencji kierowanej do niej. Konsekwencją niedopełnienia obowiązku w tym zakresie jest doręczenie pisma w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w § 1 tego przepisu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Ponadto aresztowanie jedynego członka zarządu Fundacji niewątpliwie zaburzyło przyjęty system organizacyjny skarżącej. Dlatego też w sytuacji, gdy z jednej strony, skarżąca podnosi brak upoważnienia do odbioru korespondencji przez U. M., a z drugiej strony, osoba ta odebrała korespondencję, organ powinien, rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, poprzedzić postępowaniem wyjaśniającym czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji stronie postępowania. Z prawa przywrócenia terminu może korzystać tylko strona, której organ doręczył skutecznie decyzję. Nie można, bowiem przywrócić terminu, który nie mógł upłynąć, gdyż nie rozpoczął w ogóle biegu ze względu na brak doręczenia stronie odpowiedniego pisma. Organ powinien, więc przede wszystkim przesłuchać U. M. na okoliczność odbioru korespondencji i posiadanego upoważnienia. Ponadto organ powinien ustalić, komu i kiedy przekazała U. M. odebraną korespondencję. Dopiero uzyskanie odpowiedzi w powyższym zakresie pozwoli na wyjaśnienie czy osoba ta działała w granicach upoważnienia i czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji. W przypadku uznania, iż doszło do skutecznego doręczenia decyzji organ może przystąpić do rozpatrzenia merytorycznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powinien, więc zbadać czy wniosek został wniesiony w terminie i czy uchybienie terminu nastąpiło nie z winy wnoszącego wniosek. Zgodnie, bowiem z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu, organ przywraca termin na wniosek zainteresowanego (wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi), jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie z wniesieniem podania podatnik powinien dopełnić czynności, dla której był określony termin. Wobec powyższego należało zaskarżone postanowienia uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c upsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 upsa.