I SA/Wr 353/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku radcy prawnego M. W.-M. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej na poczet podatku od nieruchomości za 2011 rok postanawia odmówić przyznania radcy prawnemu M. W.-M. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych we W., na pełnomocnika skarżącego została wyznaczona w dniu 18 listopada 2014 r. radca prawny M. W.-M. Ustanowiony z urzędu radca prawny przesłał do akt sprawy opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 1 grudnia 2014 r, w której treści analizuje przesłanki przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej oraz wystąpienie ustawowych podstaw wywiedzenia skargi kasacyjnej. Z kolei w treści pisma procesowego z dnia 22 grudnia 2014 r. pełnomocnik procesowy zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczenie, że nie zostały one opłacone w całości. Jednocześnie wykazał pełnomocnik przesłanie wyżej wskazanej opinii na adres skarżącego, wnosząc o zwrot wydatku opłaty pocztowej. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. Sąd odmówił w sprawie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku zażalenia poprzez uiszczenie należnej opłaty. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 490 – dalej Rozporządzenie). Przepis § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b Rozporządzenia stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki określonej w pkt 1), a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W sprawie wyznaczony dla S. K. radca prawny sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 1 grudnia 2014 r., którym Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku zażalenia poprzez uiszczenie należnej opłaty. Zgodnie z art. 173 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei wedle art. 86 § 3 tej samej ustawy procesowej na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie. Postanowienie Sądu z dnia 1 grudnia 2014 r., którego zaskarżenia w drodze skargi kasacyjnej dotyczy przesłana do akt sprawy opinii radcy prawnego z urzędu, jest postanowieniem wskazanym w treści przywołanego wyżej art. 86 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegającym zaskarżeniu w drodze zażalenia. W sprawie Sąd nie wydał natomiast orzeczenia, które mogłoby stać się przedmiotem skargi kasacyjnej, tj. wyroku lub postanowienie kończącego postępowanie w sprawie. Tymczasem treść przedłożonej przez działającego z urzędu profesjonalnego pełnomocnika procesowego opinii nie pozostawia wątpliwości co do rozważanego przez niego środka odwoławczego. Świadczy o tym zawarta w niej analiza przesłanek przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej oraz wystąpienia ustawowych podstaw wywiedzenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia Jako podstawę swojego wniosku o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych radca prawny wyznaczony z urzędu wskazał § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b i § 20 w zw. z § 16 Rozporządzenia. Przepis § 14 ust. 2 pkt 2) lit. b Rozporządzenia przewiduje stawkę minimalną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Interpretując ten przepis prawa łącznie z wyżej przywołanym § 2 ust. 1 Rozporządzenia należało stwierdzić, że podstawą przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przed sądem administracyjnym drugiej instancji przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu jest podjęcie przez tego radcę czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy strony korzystającej z pomocy prawnej z urzędu, której – w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wniosek o przywrócenie terminu na dokonanie czynności procesowej został oddalony postanowieniem Sądu z dnia 1 grudnia 2014 r. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 86 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynnością procesową, jakiej podjęcie mógł w tej sytuacji procesowej S. K. rozważać jego pełnomocnik procesowy, było wniesienie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie, nie wniesienie skargi kasacyjnej. Dlatego rozważań ustanowionego z urzędu profesjonalnego pełnomocnika procesowego, zawarte w opinii, z tytułu sporządzenia której domaga się wynagrodzenia, nie sposób zaliczyć do takich czynności. Nie dotyczy ona bowiem środka prawnego, którego wniesienie mogłoby realizować interes prawny skarżącego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym na skutek wydania przez Sąd postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku zażalenia poprzez uiszczenie opłaty. W obowiązującym stanie prawnym opinia ta nie prowadzi do wyjaśnienia szans na doprowadzenie do uchylenia niekorzystnego dla skarżącego postanowienia Sądu. Oznacza to, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw faktycznych i prawnych do żądania przez radcę prawnego M. W.-M. zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, gdyż złożona przez nią opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w żaden sposób nie przyczyniła się do wyjaśnienia, a tym bardziej rozstrzygnięcia sprawy. Dla tych powodów referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu stwierdził, że wniosek radcy prawnego M. W.-M. jest na aktualnym etapie postępowania nieuzasadniony, i odmówił, jak w sentencji postanowienia, przyznania jej kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.