I SA/Wr 358/12

Dnia 18 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].01.2012 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej we W., po rozpatrzeniu zażalenia strony – T. K. od postanowienia z dnia [...].08.2010 r. (nr [...]), działającego jako organ egzekucyjny, Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].04.2010 r., obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za grudzień 2009 r. i styczeń 2010 r. – utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. prowadząc egzekucję do majątku skarżącej w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...].04.2010 r. (o numerach od [...] do [...]) obejmujące wymienione wyżej zaległości, dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącej. Pismem z dnia 29.04.2010 r. (sprecyzowanym w dniu 14.07.2010 r.) skarżąca, powołując się na art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., w skrócie: "u.p.e.a."), wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jej wniosku o umorzenie zaległości. W wyniku rozpatrzenie żądania Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wydał postanowienie nr [...] datowane w nagłówku na dzień [...].10.2009 r., zaś obok podpisu umieszczonego pod treścią decyzji – na dzień [...].08.2010 r. Pismo to wyekspediowano do strony w dniu 18.10.2010 r. Wskazanym postanowieniem organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, albowiem okoliczności podane przez stronę, to jest długotrwałe zwolnienie lekarskie oraz konieczność spełnienia warunków formalnych, umożliwiających rozpatrzenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności – nie stanowią przesłanki zawieszenia postępowania. Pismem z dnia 1.09.2010 r., skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że nie posiada środków na uregulowanie należności, a także, iż w innej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Dyrektor Izby Skarbowej we W., postanowieniem z dnia [...].12.2010 r. (nr [...]) stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Z kolei na skutek skargi złożonej przez zobowiązaną, postanowienie to zostało uchylone (prawomocnym) wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 8.09.2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 428/11). W motywach orzeczenia Sąd stwierdził, że organ drugiej instancji w sposób niewystarczający wyjaśnił kwestię, czy zażalenie strony z dnia 1.09.2010 r. nie zostało poprzedzone innym pismem, wniesionym przed upływem terminu do złożenia zażalenia, które w świetle całości zgromadzonego materiału dowodowego spełniałoby warunki zażalenia, albowiem w zażaleniu strona powoływała się na pismo z dnia 31.08.2010 r., którego uzupełnienie miało stanowić zażalenie z dnia 1.09.2010 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej we W. powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...].04.2010 r., utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, powołując art. 56 § 1 u.p.e.a., wskazał organ nadzoru, że wymieniony w tym przepisie katalog przesłanek umożliwiających zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest zamknięty i żadnej z nich nie odpowiadały argumenty (powody) przedstawione we wniosku zobowiązanej. Podobnie analiza akt postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], nie potwierdziła istnienia przesłanek zawieszenia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Podniosła, że w dniu 31.08.2010 r., kiedy to upływał termin do zażalenia, była na zwolnieniu lekarskim aż do dnia 10.04.2011 r. i w jej ocenie, z uwzględnieniem wskazanej okoliczności –termin do złożenia zażalenia upływał w dniu 17.04.2011 r. Do skargi załączono liczne kserokopie dokumentów, przeważnie dotyczących stanu zdrowia skarżącej oraz jej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia było postanowienie organu nadzoru, utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, którym odmówiono skarżącej (zobowiązanej w sprawie egzekucyjnej) zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej (pkt 1); w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego (pkt 2); w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego (pkt 3); na żądanie wierzyciela (pkt 4); w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (pkt 5). Z przytoczonego unormowania można wyprowadzić wniosek, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest związane z wystąpieniem pewnych (wymienionych) okoliczności, uniemożliwiających zapewnienie prawidłowego toku tego postępowania. Zawieszenie trwa do czasu ustania owych przeszkód (art. 57 § 1 u.p.e.a.). Kategoryczność sformułowania przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego ("postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu") nie pozostawia organowi swobody co do orzeczenia o zawieszeniu, jak również nie zezwala na uwzględnienie innych powodów w tym zakresie, aniżeli wyraźnie wskazane w ustawie. Nawet bowiem w przypadku pkt 5 § 1 art. 56 u.p.e.a. przesłanki zawieszenia należy odnosić do sytuacji wyraźnie określonych w innych przepisach rangi ustawowej. W kontekście powyżej przedstawionych zasad zawieszenia postępowania egzekucyjnego należy jako trafne (zgodne z prawem) uznać stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej we W., ze wskazane przez zobowiązaną okoliczności, to jest: przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, konieczność spełnienia wymogów formalnych umożliwiających rozpatrzenie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności, jak również zły stan zdrowia – nie mieszczą się w podstawach zawieszenia, wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodatkowo należało zaznaczyć, że nie mogła stanowić powodu uchylenia zaskarżonego postanowienia okoliczność podania mylnej daty na pierwszej stronie postanowienia organu egzekucyjnego (podano tam datę [...].10.2009 r.), gdyż właściwa data postanowienia znajdowała się na stronie drugiej postanowienia pod treścią uzasadnienia (data [...].08.2010 r.), co należało przyjąć także z uwzględnieniem daty ekspedycji pisma ([...].08.2010 r.). Trzeba tu przypomnieć, że orzekający poprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie podważył prawidłowości postanowienia organu egzekucyjnego (ze względu na omówiony obok mankament), nakazując ustalić dokładną datę wniesienia zażalenia od tegoż orzeczenia. Dotąd powiedziane uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.