I SA/Wr 36/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi P. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wynagrodzenia przysługującego biegłemu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że postanowienie wymienione w punkcie I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z 17 sierpnia 2010 r., nr [...]obciążające P.T kosztami opinii biegłego w kwocie 366 zł Z postanowienia organu I instancji wynika, że P.T. 19 grudnia 2008 r. złożył w Urzędzie Celnym w L. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego, dotyczącą nabycia samochodu osobowego [...], rok produkcji 2008, pojemność silnika 1.975 cm³, deklarując podstawę opodatkowania w kwocie 8.908 zł i podatek akcyzowa w kwocie 276 zł. Organ podatkowy z uwagi na wątpliwości, co do wysokości podstawy opodatkowania uznał za konieczne powołanie biegłego rzeczoznawcy z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego w celu ustalenia wartości nabytego przez podatnika samochodu. Opinia została wydana 12 kwietnia 2010 r. i przesłana organowi podatkowemu wraz z fakturą w której określi wartość wykonanej usługi - ocena techniczna samochodu – na kwotę netto 300 zł i VAT 66 zł. Powołując art. 265 § 1 pkt 3, art. 267 §1 pkt 4 i art. 269 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej O.p. oraz art. 82a ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz.257 ze zm.) – dalej: u.p.a. obciążył P.T. kosztami sporządzenia opinii przez biegłego w kwocie wynikającej z wystawionego rachunku. Organ wyjaśnił, że wysokość podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega o 68 % od zadeklarowanej przez podatnika. W zażalenie strona wniosła o uchylenie postanowienia o kosztach postępowania w całości, podnosząc, że obciążenie kosztami sporządzenia opinii jest przedwczesne, gdyż wniosła odwołanie od decyzji określającej podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tej opinii. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 265 § 1 pkt 3 i 4 O.p., do kosztów postępowania zalicza się wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom oraz koszty oględzin. Dalej odwołując się do art. 82 a ust. 3 u.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że jeśli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od podstawy opodatkowania zadeklarowanej koszty sporządzenia opinii ponosi podatnik. W rozpoznawanej sprawie wysokość podstawy opodatkowania określona przez organ podatkowy z uwzględnieniem opinii biegłego przekroczyła o 68 % wartość zadeklarowaną przez stronę, tym samym organ podatkowy I instancji prawidłowo obciążył stronę kosztami postępowania. Jednocześnie organ podatkowy wskazał, że w wyniku rozpoznania odwołania strony od decyzji określającej P.T. podatek akcyzowy, decyzją z 16 listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu P.T. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc, że wydanie decyzji wymiarowej, w której jako dowód przyjęto opinię biegłego rzeczoznawcy oraz zaskarżenie decyzji wymiarowej do Sądu czyni zastosowanie przepisu art. 82a ust.3 u.p.a., przed zakończeniem zainicjowanego postępowania sądowego dotyczącego wymiaru podatku, przedwczesnym i tym samym uzasadnia wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 82a ust. 1 u.p.a. jeśli wysokość podstawy opodatkowania przy nabyciu wewnątrzwspólnotowy samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Nieudzielenie odpowiedzi przez podatnik, niedokonane zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazane przyczyn, uzasadniających zadeklarowanie podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, skutkuje określeniem podstawy opodatkowania przez organ (art. 82a ust.2 u.p.a.). Jeśli wysokość podstawy opodatkowania ustalona, w tych okolicznościach, z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego ponosi podatnik (art. 82a ust.3 u.p.a.) Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika, że w postępowaniu podatkowym, w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, obciążenie strony postępowania kosztami, sporządzonej w ramach tego postępowania, opinii biegłego jest ściśle związane z jednej strony z uwzględnieniem treści tej opinii przy określeniu przez organ podstawy opodatkowania, z drugiej strony z różnicą między zadeklarowaną podstawą opodatkowania, a podstawą opodatkowania ustaloną z uwzględnieniem opinii biegłego. Warunkiem niezbędnym ustalenia istnienia przesłanek obciążenia strony kosztami opinani biegłego jest istnienie decyzji ostatecznej określającej wysokość podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oraz uwzględnienie w tej decyzji opinii biegłego w zakresie wskazany w art. 82a ust.3 u.p.a. W rozpoznawanej sprawie decyzja ostateczne Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z 16 listopada 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną określającą, z uwzględnieniem opinii biegłego, postawę opodatkowania podatkiem akcyzowym została uchylona wyrokiem z 12 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 37/11). Przyczyną uchylenie decyzji było naruszenia przepisów procesowych, w szczególności brak oceny dowodu, jakim jest opinia biegłego, tym samym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. W tych okolicznościach, uwzględniając warunkowy tryb obciążenia strony postępowania podatkowego kosztami sporządzenia opinii przez biegłego, określony w art. 82a ust. 3 u.p.a., koniecznym stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zakażonego postanowienia obciążającego skarżącego kosztami sporządzenia opinii. Dopiero w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ podatkowy w przedmiocie określenia podatku akcyzowego możliwe będzie stwierdzeni czy wystąpiły przesłanki do obciążenia skarżącego tymi kosztami określone w art. 82a ust.3 u.p.a. W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało bowiem wydane na podstawie decyzji, która następnie została uchylona (art. 240 §1 pkt 7 O.p.). Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o wykonalności postanowienia uzasadnia art. 152 ww. ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach postępowania art. 200 tej ustawy.