I SA/Wr 360/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie ustalenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 400 (słownie: czterysta) złotych. Skarżąca wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jest samotną matką z małoletnim dzieckiem, która koszty utrzymania ponosi sama. Nie posiada majątku, oszczędności, obligacji, akcji ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazała, że pensja w wysokości 1.363,82 zł netto ledwo starcza na utrzymanie siebie i dziecka – opłaca rachunki, przedszkole, utrzymanie samochodu. Nie otrzymuje alimentów na dziecko, a wysokość dochodu uniemożliwia uzyskanie pomocy z MOPS. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika ponadto, że do syna (ur. w 2003 r.) należy ½ domu o powierzchni 50 m2, strona natomiast posiada samochodów osobowy marki Daewoo Matiz, rocznik 2000, o wartości rynkowej 10.000 zł, na którym ustanowiony jest zastaw rejestrowy na kwotę 15.000 zł. Na wezwanie Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, nadesłano zeznania podatkowe skarżącej oraz informacje PIT-11 za 2007 i 2008 r., zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za ostatnie 3 miesiące, zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków oraz wyciągi z rachunku bankowego. Z wymienionych dokumentów wynika, że w 2007 r. skarżąca uzyskała dochód ze stosunku pracy w wysokości 19.409,00 zł, a w 2008 r. dochód ten wyniósł 23.645,40 zł. Zgodnie z danymi zaświadczenia z zakładu pracy, jej średnie miesięczne wynagrodzenie w pierwszych trzech miesiącach 2009 r. wyniosło 2.528,28 zł brutto. Na podstawie wyciągów z rachunków bankowych, miesięczne wpływy netto z tytułu wynagrodzenia z tego samego zakładu pracy wynoszą 1.766,31 zł. Strona co miesiąc ponosi wydatki w łącznej wysokości około 1.650 zł, w tym m.in. związane z utrzymaniem domu – 500 zł, na przedszkole – 350 zł, na utrzymanie samochodu – 200 zł, zakup odzieży – 200 zł. Oświadczyła, że mieszka wspólnie z synem i matką, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że jest w stanie ponieść koszty sądowe tylko w części. Należało mieć na względzie, że jest matką samotnie wychowująca dziecko w wieku przedszkolnym, uzyskującą dochód tylko ze stosunku pracy. Uzyskuje jednak dochody w wysokości 1.766,31 zł, a jej wydatki miesięczne, które obejmują zaspokojenie nie tylko podstawowych potrzeb, ale również zakup odzieży, opłaty za telefon i utrzymanie samochodu, wynoszą 1.650 zł. Wnosić stąd należy, że ma możliwość poczynienia oszczędności co miesiąc w kwocie 100 zł. Skoro skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w lutym 2009 r., to strona powinna była już wtedy spodziewać się ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem wszczętym jej wniesieniem i poczynić rezerwy na pokrycie chociażby części wpisu od skargi. Należy bowiem pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną, zaś Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.