I SA/Wr 3629/02

Dnia 27 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek -sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Józef Kremis Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę. I S.A./Wr 3629/02 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta D.Z. z dnia [...] (nr [...]) w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, należącej do S. B. za 2000 r. W decyzji wymiarowej organ I instancji ustalił podatek od nieruchomości według stawek dla pozostałych gruntów i budynków, korzystając z danych zawartych w wykazie złożonym przez podatnika W swym odwołaniu od decyzji wymiarowej S. B. zarzucił, iż decyzja wymiarowa narusza prawo, albowiem przedmiotowa nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków i jako taka nie podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości. Wskazał nadto, iż nie jest w stanie zabezpieczyć obiektu zabytkowego, gdyż na sąsiedniej nieruchomości (należącej do gminy) zostały wykonane prace budowlane uniemożliwiające postawienie płotu i wpuszczenie psów, strzegących nieruchomość przed rozkradaniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych burmistrz ustala podatek od nieruchomości osobom fizycznym mając na względzie dane zawarte w wykazie nieruchomości, chyba że podatnik uchyla się od obowiązku złożenia wykazu albo że organ podatkowy dowiedzie w postępowaniu podatkowym, że wykaz jest nierzetelny. Na podstawie wykazu złożonego przez podatnika przyjęto do opodatkowania: budynki pozostałe niemieszkalne - 495 m2 i grunty pozostałe - 4838 m2. Przechodząc do kwestii zwolnienia z podatku wskazano, że samo wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia właściciela (podatnika) z podatku od nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Zgodnie bowiem z przepisami art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych winien on nadto utrzymywać i konserwować ją zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Te konkretne obowiązki zostały omówione w poprzedniej decyzji Kolegium z dnia [...] ([...]), mocą której uchylono poprzednią decyzję wymiarową za 2000 r. Obowiązki te polegać miały na dokonaniu konkretnych prac, których termin został określony na koniec 1996 r., a które polegać miały na uzupełnieniu ubytków, uszczelnieniu pokrycia dachu z dachówki 2 I S.A./Wr 3629/02 ceramicznej, naprawy, oczyszczenia, założenia nowych obróbek blacharskich, rur, rynien, koszów opierzeń oraz zabezpieczeniu tymczasowym wszelkich otworów okiennych. Podatnik nie wykonał żadnej z tych prac, a o braku prac zabezpieczających świadczy także pismo Komisariatu Policji w D. z [...], zwracające uwagę na brak zabezpieczenia otworów drzwiowych i okiennych budynku. Z tego też powodu Kolegium uznało w zaskarżonej decyzji, że podatnik nie spełnia warunków do uzyskania zwolnienia podatkowego na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta w 1992 r., od Urzędu Miejskiego w D. Z. Na skutek zaniedbań poprzedniego właściciela obiekt uległ zdewastowaniu (wadliwa instalacja co. i wodna), nie został usunięty także nadmiar ziemi, powodujący zawilgocenie ścian budynku i uniemożliwia ustawienie ogrodzenia. Podatnik wskazał, że dotychczas usunął skutki 3 pożarów, wymienił ok. 30% dachu, założył rynny i udrożnił kanalizację deszczową oraz wewnętrzną. Podatnik wskazuje nadto, iż na terenie jego nieruchomość ustanowiono rzecz sąsiada służebność drogi, zajmującej ok. 1000 m2 . Sąsiad za korzystanie z tej drogi nie płaci, podatnik też nie widzi powodów, aby sam miał za to płacić. Na jego gruncie przebiega droga do Spółdzielni i ustawiono przy niej ławki (przy akceptacji władz gminy). Podatnik wskazuje, że tylko raz został ukarany przez Konserwatora Zabytków, natomiast stara się on w miarę swych możliwość chronić należący doń obiekt oraz wykonywać niezbędne prace, aczkolwiek często obiekt jest okradany, także z wykonanych już elementów (okna, drzwi, rury. Jedynym sposobem zapobieżenia dewastacji byłoby ustawienie ogrodzenia i wypuszczenie psów, ale ze względu na usypaną skarpę jest to niemożliwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powyższa skarga została wniesiona w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 3 I S.A./Wr 3629/02 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższy zapis ustawowy uzasadnia rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępnie należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd zważył, iż przedmiotem sprawy jest istnienie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 91, poz. 31 ze zm.). Krąg podmiotowy podatników podatku od nieruchomości został określony w art. 2 tejże ustawy. Zgodnie z ust. 1 tegoż przepisu obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, 2) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 3) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. 4 I S.A./Wr 3629/02 Z materiału zgromadzonego przez organy podatkowe w sprawie wynika, że S. B. był w 2000 r. właścicielem nieruchomości położonej przy ul. K. [...] w D. Z,, stanowiącej pensjonat A co wypełniania dyspozycję punktu 1 przywoływanego przepisu. Zgodnie wykazem złożonym przez podatnika grunty oraz budynki zostały zakwalifikowane do kategorii "pozostałe" i opodatkowane na podstawie obowiązujących stawek podatku od nieruchomości. Podatnik, tak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do Sądu kwestionuje istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, powołując się na art. 7 ustawy o podatkach lokalnych i wskazując, iż jego nieruchomość została wpisana do rejestru zabytków. Jak wynika z materiału, zgromadzonego przez organy obu instancji w sprawie, rzeczywiście przedmiotowa nieruchomość została decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] (nr [...]) wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...]. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki i grunty wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd zauważa, że w kontekście argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą, zważyć wszakże należy, iż przewidywane w powoływanym przepisie zwolnienie od podatku od nieruchomości nie przysługuje generalnie właścicielowi każdej nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Warunkiem owego zwolnienia jest bowiem utrzymywanie i konserwacja obiektów zabytkowych zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Przepisy w zakresie ochrony zabytków zostały zawarte w ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultur (Dz.U. nr 10, poz. 48 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 tejże ustawy właściciel i użytkownik zabytku, w zakresie określonym przepisami prawa, obowiązany jest dbać o jego zachowanie, a w szczególności winien zabezpieczyć go przed zniszczeniem, uszkodzeniem i dewastacją. Należy podkreślić, że rozpatrywanej sprawie te ogólne obowiązki właściciela nieruchomości zostały sprecyzowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w decyzji z dnia [...] (nr [...]) nakazał uzupełnienie ubytków, uszczelnienie pokrycia dachu z dachówki ceramicznej, naprawę, oczyszczenie, założenie nowych obróbek blacharskich, rur, rynien, koszów opierzeń oraz zabezpieczenie tymczasowe wszelkich otworów okiennych ( z terminem wykonania do końca 1996 r.). O tym, iż owe obowiązki nie zostały wykonane przez 5 I S.A./Wr 3629/02 podatnika świadczy upomnienie z dnia [...] (nr [...]), skierowane doń przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Powyższe upomnienie stanowi niewątpliwy dowód na to, że podatnik nie wykonywał nałożonych nań obowiązków związanych z władaniem nieruchomością wpisaną do rejestru zabytków. Podnoszone przezeń argumenty, wskazujące na trudności w zabezpieczeniu przedmiotowego obiektu uznać należy za konsekwencje swego rodzaju ryzyka, obciążającego każdorazowego właściciela zabytkowej nieruchomości. Nie może się on skutecznie powoływać, iż określone negatywne skutki w zakresie utrzymania obiektu zabytkowego w należytym stanie są następstwem działań osób trzecich (w tym sąsiadów a także Gminy), gdyż przeciwko takim działaniom może domagać się ochrony na podstawie przepisów prawa, w tym zwłaszcza prawa cywilnego. Sąd uznał, iż biorąc powyższe argumenty pod uwagę, zasadne było stanowisko organów podatkowych, że wpisanie do rejestru zabytków nie powoduje automatycznego niejako zwolnienia z podatku od nieruchomości, o ile podatnik nie wywiązuje się z swych obowiązków wynikających, czy to z przepisów regulujących ochronę zabytków, czy też konkretnych rozstrzygnięć organów właściwych w zakresie ochrony zabytków. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe wykazały właśnie, że podatnik nie wywiązał się z obowiązków nałożonych nań ustawą i decyzjami konserwatorskimi i tym samym nie może korzystać ze wskazywanego wyżej zwolnienia. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie było zgodne z przepisami proceduralnymi, zwłaszcza z art. 122 i nast. Ordynacji podatkowej. 6 Skoro więc nie doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego Sąd, na mocy przepisu art. 151 ustawy - Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.