I SA/Wr 363/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-07-03

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy łączna kwota wpisów od skarg przekracza 40.000 zł?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy łączna kwota wpisów od skarg przekracza 40.000 zł, a jedynym źródłem dochodu są prace dorywcze o zmiennej wysokości, niepozwalające na poczynienie oszczędności, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać za uzasadniony.
Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. dotyczącej podatku dochodowego. Skarżący wskazał na brak oszczędności, niemożność uzyskania kredytu i utrzymywanie się z prac dorywczych za granicą oraz pomocy rodziny, z dochodem nieprzekraczającym 2.000 zł miesięcznie. Posiadał udział w mieszkaniu, ale nie wykazał innych dochodów ani majątku. Wnioskodawca był stroną w dwóch równoległych sprawach, gdzie łączna kwota wpisów wynosiła ponad 40.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, zastępowany przez adwokata, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 3.644 zł wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnych oszczędności ani majątku, który mógłby spieniężyć. Nie jest też w stanie zaciągnąć pożyczki ani kredytu z uwagi na brak zdolności kredytowej i brak możliwości późniejszej spłaty tego rodzaju zobowiązań. Wnioskodawca obecnie nie pracuje na stałe i nie prowadzi działalności gospodarczej. Utrzymuje się z prac dorywczych podczas wyjazdów za granicę oraz z pomocy rodziny. Całość tak uzyskanych dochodów, których wartość nie przekracza 2.000 zł, przeznaczana jest na własne niezbędne utrzymanie i wnioskodawca nie jest w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności na opłacenie wpisu od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 70 m2 w P. we współwłasności (1/2) z byłą żoną, wartość udziału to 50.000 zł. Jako źródło dochodów wskazał prace dorywcze, z których uzyskuje miesięcznie 2.000 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił 250 zł łącznej opłaty za gaz i energię elektryczną, 130 zł za telefon i 100 zł za telewizję. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca oświadczył, że mieszka sam, nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych za lata 2016 i 2017, gdyż z powodu braku dochodów zeznań za te lata nie składał. Prace dorywcze to praca fizyczna w branży budowlanej. Stałe wydatki ponoszone przez wnioskodawcę miesięcznie to: 80 zł e/e, 100 zł telefon, 800 zł wyżywienie, 150 zł odzież, 50 zł środki higieny – pokrywane są z uzyskiwanych dochodów z prac dorywczych, które w miesiącach jesiennych i zimowych są znacznie niższe. Wnioskodawca nie ponosi wydatków na lekarstwa, nie spłaca kredytów. Nie posiada żadnych oszczędności na rachunkach bankowych i w ogóle z rachunków nie korzysta. Nie posiada żadnych środków transportu. Wnioskodawca wyjaśnił, że A Sp. z o.o. (wnioskodawca jest udziałowcem i prezesem zarządu w tej spółce) od wielu lat nie funkcjonuje, nie prowadzi żadnej działalności i nie generuje żadnych dochodów. Wnioskodawca korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika od 2014 r., wówczas jeszcze posiadał oszczędności, z których uregulował wynagrodzenie z góry za prowadzenie sprawy, także przed sądem administracyjnym. Po 2014 r. wnioskodawca nie ponosił już żadnych kosztów. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, iż wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie stroną w dwóch sprawach o sygn. akt I SA/Wr 362-363/18, toczących się równocześnie, a wpisy od skarg w tych sprawach zostały wyznaczone na łączną kwotę 41.198 zł. Mając na uwadze powyższe, przedmiotowy wniosek należało uwzględnić. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe zostało wykazane. Referendarz sądowy rozpoznający niniejszy wniosek wziął pod uwagę przede wszystkim łączną wartość wpisów, które wnioskodawca zobligowany jest uiścić, a wynoszącą ponad 40.000 zł. Uwzględnić należało fakt, iż wnioskodawca nie przedłożył żadnej dokumentacji finansowej, gdyż nie miał takiej możliwości. Jego jedynym źródłem dochodu są prace dorywcze, trudno zatem wymagać dokumentu poświadczającego wysokość zarobków. Jak wskazuje wnioskodawca, jego dochody wynoszą co najwyżej 2.000 zł, a w miesiącach jesienno-zimowych nawet mniej. Sytuacja finansowa i majątkowa, jaka została przedstawiona przez wnioskodawcę, z pewnością nie stwarza możliwości na poczynienie rezerw ani nawet zgromadzenia z innych źródeł środków celem opłacenia kosztów sądowych w tak znacznych kwotach. Mając zatem na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako uzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło