I SA/Wr 366/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA – Maria Tkacz-Rutkowska Sędzia WSA – Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Protokolant: Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. przy udziale - sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 03 stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie: podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. postanawia: poinformować w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanego dalej "p.s.a.") Szefa Służby Celnej o okolicznościach mogących mieć wpływ na powstanie istotnych naruszeń prawa tj. art. 179 § 1 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwanej dalej "O.p.") przez Dyrektora Izby Celnej we W. przy wydaniu powołanej wyżej decyzji. Na podstawie art. 155 § 1 p.s.a. w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Pojęcie "istotnego naruszenia prawa" w rozumieniu powołanego artykułu należy rozumieć jako naruszenie prawa tego rodzaju, że choć nie może ono stanowić bezpośredniej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, to powoduje ono oczywiste i nie budzące wątpliwości nieprawidłowości w rozumieniu lub stosowaniu prawa. Jest to naruszenie tego rodzaju, że pomimo, iż nie miało ono bezpośredniego wpływu na wynik sprawy, w sposób niewątpliwy naruszone zostały przepisy prawa materialnego lub procesowego (por. Ł. Strzępek, Uprawnienia sygnalizacyjne sądu administracyjnego, Administracja 2006 Nr 1 s. 101 i nast. ). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 maja 2011r. sygn. akt I SA/Wr 366/11 oddalił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Sąd badając akta sprawy dostrzegł w postępowaniu organów podatkowych uchybienie uzasadniające, zdaniem składu orzekającego w sprawie, wystąpienie w drodze sygnalizacji do organu zwierzchniego organu właściwego w sprawie, który wydał zaskarżoną decyzję, tj. do Szefa Służby Celnej (na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej - Dz. U. z 2009r. Nr 168, poz. 1323 ze zm.). Należy bowiem zauważyć, że jako materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie uznano analizę taktyczną Nr [...] z dnia [...]r. sporządzoną przez Referat Zarządzania Ryzykiem Izby Celnej w T.. Analiza powyższa obok parametrów samochodów zawiera dane osobowe innych podmiotów gospodarczych, wyliczenia przewidywanych uszczupleń podatkowych w zakresie akcyzy w skali regionu, jak też opracowaną taktykę postępowania. W związku z czym wypada zauważyć, że stosownie do treści art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z powołanego przepisu wynika, że organ podatkowy ma obowiązek czuwać nad tym, aby nie posłużyć się dowodem sprzecznym z prawem. Sprzeczność taka może mieć charakter materialny. Za taką sytuację należy uznać posłużenie się przez organ podatkowy jako dowodem informacją, której treść objęta jest tajemnicą skarbową, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Chodzi mianowicie o dane podmiotów gospodarczych nie związanych ze sprawą podatkową. Stosownie do treści art. 293 § 1 O.p. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową. Zgodnie zaś z art. 293 § 2 pkt 1 O.p. przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w: informacjach podatkowych przekazywanych organom podatkowym przez podmioty inne niż wymienione w § 1 (pkt 1); aktach dokumentujących czynności sprawdzające (pkt 2); aktach postępowania podatkowego, kontroli podatkowej oraz aktach postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (pkt 3); dokumentacji rachunkowej organu podatkowego (pkt 4); informacjach uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz z innych źródeł niż wymienione w § 1 lub w pkt 1 (pkt 5) [...]. Nie można zapominać, że stosownie do treści art. 294 § 1 pkt 1 O.p. do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązani są funkcjonariusze celni i pracownicy urzędów celnych oraz izb celnych. Stosownie do treści art. 294 § 4 O.p. do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązane są również inne osoby, chyba że na ich ujawnienie zezwala przepis prawa. O ile nic nie stoi na przeszkodzie aby niektóre dane zawarte we wspomnianym dokumencie stanowiły element stanu faktycznego sprawy (albowiem sąd ma możliwość wglądu do tego typu informacji, jak też istnieje możliwość sporządzenia wyciągu), o tyle niedopuszczalnym jest aby cały wspomniany dokument znajdował się w aktach sprawy i był udostępniony stronom. Należy także zauważyć, że za wyłączeniem wspomnianego dokumentu przemawia również treść art. 179 § 1 O.p. zgodnie z którym przepisów art. 178 (udostępnianie akt) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Należy podkreślić, że celem analizy ryzyka jest określenie istniejącego lub oszacowanie prawdopodobieństwa wystąpienia danego (niepożądanego) zdarzenia oraz jego skutków, jak też opracowywanie odpowiednich działań zapobiegawczych polegających na eliminacji zdarzenia, jego kontrolowaniu czy minimalizacji jego efektów. Na poziomie administracji podatkowej chodzi o pewną kompleksową analizę możliwych nieprawidłowości podatkowych i opracowanie określonej strategii, jak też taktyki działania organów podatkowych. Powyższe uprawnienie organów celnych wynika z treści art. 3 ustawy o Służbie Celnej zgodnie z którym kontrole, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 7 (m.in. w zakresie wywiązywania się podmiotów z obowiązków w zakresie podatku akcyzowego) przeprowadza się na podstawie analizy ryzyka mającej na celu rozpoznawanie i oszacowanie wielkości tego ryzyka oraz ustalenie środków niezbędnych do jego ograniczania (ust.1). Ryzyko, o którym mowa w ust. 1, oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia naruszenia przepisów prawa. Kontrole, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 7, mogą być przeprowadzane niezależnie od rezultatów analizy ryzyka, o ile mają one charakter losowy lub obowiązek ich przeprowadzenia w określonym czasie wynika z przepisów prawa (ust. 3). Zatem dokumenty tworzone przez komórki zarządzania ryzykiem organów celnych nie powinny być udostępniane podatnikom w ramach prowadzonych postępowań podatkowych albowiem z założenia zawierają treści przeznaczone jedynie dla organów celnych. Udostępnianie tego typu informacji niewątpliwie godzi w interes publiczny. Stąd też powyższy dokument powinien zostać wyłączony z akt sprawy, co Sąd uczynił postanowieniem na rozprawie w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd postanowił poinformować Szefa Służby Celnej o dostrzeżonych uchybieniach na podstawie art. 155 § 1 p.s.a. Jednocześnie stosownie do treści art. 155 § 2 p.s.a. organ (w przedmiotowej sprawie Szef Służby Celnej), który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku.