I SA/Wr 3699/02

I SA/ Wr 3699/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Anna Szokalska-Kruś po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. I. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; ODDALA SKARGĘ. Sygnatura akt I S.A/Wr 3699/02 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]Izba Skarbowa we W. stwierdziła, że odwołanie T. I. od decyzji Urzędu Skarbowego W.-K. z dnia [...]Nr [...] w sprawie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia i w konsekwencji pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniła, iż decyzja Urzędu Skarbowego została prawidłowo doręczona T. I. w dniu [...] (potwierdzenie odbioru z adnotacją doręczyciela, iż adresat wyprowadził się bez podania adresu). Ponadto wskazano, iż w przypadku gdy strona nie zawiadamia organu podatkowego o każdej zmianie swojego adresu, uchylając się od obowiązku nałożonego na nią przepisem art. 146 Ordynacji podatkowej, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem i pozostawia w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Odwołanie zostało wniesione w dniu [...], a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 Ordynacji podatkowej, albowiem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] Uchybienie terminu spowodowało, iż decyzja organu I instancji stała się decyzją ostateczną i odwołanie od niej pozostawiono bez rozpoznania . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. I. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej. Zarzucił, iż zaskarżonym postanowieniem naruszono art. 146 Ordynacji podatkowej, gdyż w przedmiotowej sprawie nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji. Stwierdzenie Izby Skarbowej, że strona nie powiadomiła organu podatkowego o zmianie miejsca zamieszkania i przyjęcie w sprawie fikcji doręczenia jest niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Skarżący podniósł, iż w lutym 2001 r. organ podatkowy otrzymał zgłoszenie aktualizacyjne NIP I, jak również w składanych przez niego zeznaniach rocznych za lata 2000 2001 wskazywał adres zamieszkania wykazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym, inny niż adres doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego W. - K. Ponadto podniósł, iż organ odwoławczy nie ustalił momentu powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji, a zatem nie mógł 2 Sygnatura akt I S.A./Wr 3699/02 określić terminu do wniesienia odwołania. W konkluzji podkreślił, iż takie działanie organu podatkowego narusza art. 121 oraz 122 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa we W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm podatkowo-prawnych. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą 3 Sygnatura akt I S.A./Wr 3699/02 wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpatrując skargę na opisane na wstępie postanowienie Izby Skarbowej Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie, stwierdzające, że odwołanie od wymienionej w nim decyzji zostało złożone po upływie 14 dniowego ustawowego terminu ( art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej) nie naruszało przepisów postępowania podatkowego. Ustawowy termin 14 dni do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, co oznacza, iż jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które go spowodowały skutkuje koniecznością stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Ponadto wniesienie odwołania po terminie jest czynnością bezskuteczną i to z mocy prawa, a więc niezależnie od jakiegokolwiek orzeczenia organu administracji lub sądu. Ani organy administracji, ani też sądy nie posiadają uprawnień do przedłużania terminów ustawowych. Terminy te mogą być jedynie przywrócone w trybie i na zasadach określonych w art. 162 § I Ordynacji podatkowej - jest to jednak kwestia odrębna, która nie była przedmiotem postępowania w tej sprawie. W rozpatrywanej sprawie T.I. zakwestionował sposób doręczenia oraz ustalenia daty doręczenia decyzji organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy słusznie przyjmując fikcję doręczenia ustalił, iż decyzja Urzędu Skarbowego W. -K. została podatnikowi doręczona [...]. Zgodnie z art. 146 § I Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. Z kolei w przypadku gdy strona, uchyla się od obowiązku nałożonego na nią w tym zakresie na mocy - powołanego wyżej przepisu pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej) 4 Sygnatura akt I S.A/Wr 3699/02 Obowiązek wynikający z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej ciąży na stronie wyłącznie w trakcie trwającego postępowania podatkowego. Skutkiem braku dopełnienia tego obowiązku przez podatnika jest przyjęcie fikcji skutecznego dokonania doręczenia w przypadku, gdy organ podjął próbę dokonania doręczenia pod nieaktualny adres. Pismo, które zostało zwrócone organowi podatkowemu, w związku z niemożnością doręczenia pod zdezaktualizowany adres organ podatkowy pozostawia w aktach ze skutkiem doręczenia . Podkreślić należy, iż pojęcie "adresu" podmiotów określonych w art. 146 § I nie oznacza, że musi to być miejsce stałego zamieszkania lub pobytu, ale może to być miejsce wykonywanej pracy bądź też adres do doręczeń. Istotne jest to, aby był to aktualny adres, który pozwalałby na skuteczne dokonania pisma organu podatkowego. 5 Skoro więc w rozpatrywanej sprawie nie doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego Sąd, na mocy przepisu art. 151 ustawy -Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.