I SA/Wr 370/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. i 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że w maju 2010 r. na skutego powodzi jego budynek mieszkalny uległ znacznemu zniszczeniu. Na podstawie decyzji GOPS z [...]przyznany został wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie 21.339 zł. Dotychczasowe koszty remontu wyniosły 36.052,81 zł, a remont nie został jeszcze ukończony. Wnioskodawca, w wyniku powodzi, poniósł nadto szkody w produkcji rolnej na kwotę 10.061,72 zł, a otrzymał odszkodowanie w wysokości 2.000 zł. Koszty utrzymania mieszkania rocznie wynoszą 7.814 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, synem i córką (ur. w 1985 i 1884 r.). Posiada dom (267 m2) i nieruchomość rolną (17 ha) oraz oszczędności w wysokości 26.000 zł. Skarżący wyjaśnił, że środki te pochodzą ze zwrotu podatku VAT. Jako przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymieniony został ciągnik Ursus, rocznik 1996, o wartości 31.500 zł, sprzęt rolniczy (39.000 zł), samochody osobowe: Peugeot Partner z 2004 r. (15.000 zł), Peugeot 207 z 2006 r. (25.000 zł – pozostający we współwłasności z synem) i Hyundai Getz z 2005 r. (15.200 zł – we współwłasności 1/3). Ponadto wskazano, że syn posiada rachunek oszczędnościowy z saldem 8.900 zł. Dochody rodziny pochodzą głównie z gospodarstwa rolnego – skarżący, jego żona i córka uzyskują miesięcznie z niego brutto po 360 zł. Syn uzyskuje dochody ze stosunku pracy w kwocie 2.775 zł brutto. Do akt sprawy wnioskodawca przedłożył decyzje o przyznanym dotacjom z Pomocy Społecznej w związku z powodzią w 2010 r. oraz faktury potwierdzające zakupy na cele remontowe. Ponadto, na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., zostały nadesłane: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o osiągniętym przychodzie z 2009 r. córki skarżącego, oświadczenia pozostałych członków rodziny, że w 2009 r. nie osiągnęli dochodu, z którego mieliby obowiązek się rozliczyć, oświadczenie małżonków, że w okresie ostatnich trzech miesięcy nie uzyskali przychodów ze sprzedaży bydła i zboża, a jedynym źródłem dochodów jest sprzedaż detaliczna mleka, z czego uzyskują miesięcznie 1.404 zł, zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków z grudnia 2010 r. oraz ze stycznia i lutego 2011 r., a także dowody opłat i faktury na zakup materiałów budowlanych i wyciągi z rachunków bankowych za te miesiące (z dwóch rachunków własnych oraz z rachunków córki i syna). Z zestawienia miesięcznych wydatków wynika, że w grudniu 2010 r. wydatki te wyniosły łącznie 9.438,33 zł w styczniu 2011 r. – 5.237,92 zł i w lutym 5.868,84 zł. Jako źródła finansowania tych wydatków wymienione zostały środki uzyskane ze zwrotu podatku VAT, wynagrodzenie syna skarżącego, które w ostatnich 3 miesiącach wynosiło 3.090 zł netto oraz dochody ze sprzedaży detalicznej produktów z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał okoliczności uzasadniających żądania wniosku. Przede wszystkim podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest przewidziana dla osób, dla których poniesienie kosztów postępowania wiąże się z uszczupleniem środków na pokrycie podstawowych potrzeb rodziny. W przypadku rodziny skarżącego taka sytuacja nie zachodzi. Wynika to już chociażby z jej stanu majątkowego, a przede wszystkim posiadanych środków transportu. O ile zrozumiałe jest posiadanie traktora i innych tego typu środków w gospodarstwie rolnym, to nie można jednak znaleźć uzasadnienia dla dysponowania trzema samochodami osobowymi w 4-osobowej rodzinie w sytuacji, gdy skarżący zamierza wykazać, że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Podobnie należy ocenić niektóre miesięczne wydatki, przykładowo na telewizję kablową. Nie można dać wiary oświadczeniu, że ponoszone miesięczne wydatki są finansowane ze środków pochodzących ze zwrotu podatku VAT, gdyż na rachunku, na którym te środki zostały zdeponowane, przez kolejne 3 miesiące, z których zostało przedstawione zestawienie wydatków, nie były dokonywane żadne operacje poza kapitalizacją odsetek. Skarżący na dzień złożenia skargi (21 stycznia 2011 r.) posiadał też znaczne środki pieniężne na drugim koncie, z którego podejmował gotówkę, to jest około 8.000 zł. Wprawdzie skarżący poniósł znaczne szkody w wyniku powodzi w 2010 r., niemniej z jego oświadczeń wynika, że jego rodzina nie została pozbawiona możliwości mieszkaniowych, a obecnie ponoszone wydatki na remont nie mają charakteru niezbędnego dla codziennego funkcjonowania. Tym samym mogą zostać odsunięte w czasie w związku z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Zauważyć też trzeba, że okoliczności podane przez wnioskodawcę prowadzą do wniosku, iż dysponuje dodatkowymi źródłami finansowania bieżących wydatków oraz związanych z remontem domu. Z oświadczeń wynika, że środki otrzymane od pomocy społecznej zostały już rozdysponowane. Skarżący wydatkował dodatkowo około 15.000 zł, a kwota zwrotu podatku VAT pozostaje nadal na rachunku oszczędnościowym. W istocie wpis od skargi, który zwykle stanowi najwyższy koszt sądowy, w niniejszej sprawie wynosi 2.000 zł. Mając jednak na względzie powyższe uwagi dotyczące stanu finansowego i majątkowego rodziny wnioskodawcy, stwierdzić należy, że posiada on możliwości płatnicze poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. W związku z powyższym, na podstawie art. art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.