I SA/Wr 372/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-12-03

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, będący osobą prawną, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) w sytuacji trudnej sytuacji finansowej, mimo że nie stosuje się do niego wymogu pozostawienia środków na niezbędne utrzymanie?
Ratio decidendi
Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, będący osobą prawną, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. Ocena jego sytuacji finansowej powinna uwzględniać specyfikę prowadzonej działalności, w tym priorytetowe traktowanie świadczeń medycznych nad zobowiązaniami publicznymi, nawet jeśli nie stosuje się do niego wymogu pozostawienia środków na niezbędne utrzymanie.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, będąca samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na wysokie straty, zadłużenie, ujemny kapitał pracujący oraz brak możliwości pozyskania środków z zewnątrz. Organ uznał przedstawione dane za uzasadniające wniosek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych oraz 2009 r. oraz odsetek za zwłokę od zaliczek na ten podatek postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Strona skarżąca wraz ze skargą kasacyjną wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że za wrzesień 2013 r. Szpital osiągnął wynik finansowy netto (-) 4.772.244 zł, przy czym z samej działalności operacyjnej wynik ujemny wyniósł ponad 3.000.000 zł. Według stanu na 30 września 2013 r. wskaźnik zadłużenia wyniósł 0,87, a wskaźnik bieżącej płynności 0,54. Kapitał pracujący na ten dzień miał wartość (-) 53.763.545 zł. Strona zwróciła uwagę, że forma prowadzonej działalności – samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej – znacznie ogranicza możliwość pozyskania środków finansowych, zaś wpływy z Narodowego Funduszu Zdrowia nie wystarczają na bieżące funkcjonowanie Szpitala. Dalej wskazano, iż pomimo pomyślnego zakończenia procesu restrukturyzacyjnego, Bank B odmówił udzielenia pożyczki. W związku z tym posiadane środki finansowe musiały zostać przesunięte na realizację ugód pozaustawowych. W rezultacie Szpital nie miał możliwości sprawnego przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego, a także bieżącego gospodarowania środkami finansowymi na ewentualne opłaty sądowe. Celem zakończenia restrukturyzacji, strona zmuszona była regulować zobowiązania z własnych przychodów, co zaburzyło jej płynność finansową. Końcowo zwrócono uwagę, że NFZ odmawia finansowania świadczeń ponadlimitowych, zaś Szpital nie może omówić świadczeń na ratowanie życia lub zdrowia. Co za tym idzie, świadczenia ponadlimitowe finansuje samodzielnie. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału własnego wynosiła według bilansu za ostatni rok (2012) – 19.134.402,99 zł, wartość jej środków trwałych – 90.477.499,35 zł, a wysokość straty – 6.785.047,37 zł. Stan konta na posiadanych rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł, 609,76 zł i (-) 5.245.160,80 zł. Strata z lat ubiegłych wyniosła 58.537.529,22 zł. Do wniosku załączone zostały dokumenty finansowe oraz wydruki historii rachunków bankowych – które potwierdzają dane i oświadczenia strony złożone na urzędowym formularzu. Jako znane z urzędu wskazać należy, że aktualnie strona, w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem o sygn. akt I SA/Wr 371-372/13, zobowiązana jest do uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych, których kwota stanowi połowę wpisów od skarg, wyznaczonych na łączną wartość 3.844 zł (wpisy od skarg kasacyjnych zatem wynosić będą 1.922 zł). Powyższe dane należało uznać jako uzasadniające żądanie wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie i brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Mimo to, w przypadku strony skarżącej, będącej szpitalem publicznym, powyższe warunki przyznania prawa pomocy osobie prawnej powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem charakteru prowadzonej przez nią działalności. Dane wynikające z dokumentów finansowych potwierdzają trudną sytuację finansową Szpitala, który stale pozostaje w procesie restrukturyzacji. Ciążą na nim wysokie zobowiązania, które musi pokrywać z własnych przychodów, będących również źródłem pokrywania kosztów świadczeń związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzi. Zatem nawet jeśli kwota łączna opłat sądowych, które strona byłaby zobligowana ponieść na obecnym etapie postępowania, relatywnie nie jest wysoka, to jednak pamiętać należy o priorytetach w przeznaczaniu środków finansowych – w niniejszej sytuacji nie są to z pewnością zobowiązania publiczne, lecz świadczenia, które są głównym zadaniem Szpitala. Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło