I SA/Wr 3878/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant Anna Szokalska - Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. i P. Ł. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...], nr [...] I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz R. i P. Ł. kwotę 85 (osiemdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...]., nr [...], Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., działając w trybie art. 233 § 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...]nr [...]w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji tego Urzędu z dnia [...], nr [...]. Powodem wydania wskazanego przed chwilą postanowienia przez Urząd Skarbowy w G.było popełnienie omyłki w decyzji z dnia [...], określającej R. i P. Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., zaległość podatkową i odsetki - polegającej na nieprawidłowym wskazaniu daty, do której naliczone zostały odsetki za zwłokę, jak i kwoty tych odsetek. Organ I instancji w sentencji prostowanej decyzji stwierdził mianowicie, że odsetki zostały naliczone do dnia [...]., gdy tymczasem decyzja wydana została w dniu [...], natomiast kwota odsetek wyniosła [...], a nie jak mylnie podano w decyzji [...]. W tym drugim przypadku powodem omyłki było przyjęcie nieprawidłowej liczby dni, w których podatnicy posiadali zaległość podatkową, co uznał organ za błąd rachunkowy. W złożonym zażaleniu pełnomocnik małżonków zarzucił, iż postanowienie dotyczy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, to znaczy bez przeprowadzenia postępowania podatkowego i bez oparcia w treści oryginałów dokumentów, których organ nie posiadał. Podniósł ponadto, że strony jak i pełnomocnik nie mogli czynnie uczestniczyć w postępowaniu, albowiem nie wszczęto postępowania i nie zapoznano ich z oryginałami dokumentów. Izba Skarbowa, jak już zaznaczono, utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że sprostowanie błędu rachunkowego oraz oczywistej omyłki nie doprowadziło do odmiennej oceny stanu faktycznego, ani też nie spowodowało zmiany rozstrzygnięcia. Obok tego Izba odniosła się do kwestii uczestniczenia stron i pełnomocnika w postępowaniu kontrolnym skarbowym i podatkowym, jak również wykorzystanych przez organ I instancji dokumentów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniósł, że skoro decyzja, której sprostowanie dotyczyło, wydana została jedynie na podstawie otrzymanych od inspektora kontroli skarbowej materiałów, nadto nie oryginalnych, a przez to z rażącym naruszeniem prawa, to również postanowienie, pozostające w związku przyczynowo-skutkowym z decyzją, obarczone jest analogicznymi wadami. Zarzucił także, że w uzasadnieniu postanowienia jest szereg sprzeczności, których jednakże nie wskazał. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Organ odwoławczy, powołując się na uzasadnienie swojego postanowienia dodatkowo zauważył, ze zarzuty skargi wydają się w istocie odnosić do decyzji wymiarowej, a nie postanowienia o sprostowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się uzasadniona. Stosownie do art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Przede wszystkim trzeba zaakcentować, że sprostowanie w trybie przytoczonego przepisu może dotyczyć jedynie "błędu rachunkowego" lub "oczywistej omyłki". Organy skarbowe przyjęły, iż oczywista omyłką pisarską było wskazanie daty, do której obliczono odsetki (wcześniejszej niż data wydania decyzji), natomiast wadliwie podaną kwotę odsetek potraktowały jako błąd rachunkowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono słuszne zapatrywanie, że zawisłość sprawy w postępowaniu odwoławczym (art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej) i związana z tym dewolucja kompetencji stanowią czasową przeszkodę do skorzystania przez organ I instancji z trybu rektyfikacji (art. 215 § 1 tej ustawy) wydanej wcześniej, lecz jeszcze nieostatecznej decyzji (wyrok NSA z dnia 27.08.2002 r., sygn. akt III S.A. 2558/00, publ. ONSA nr 4/2003, poz. 135). W ten bowiem sposób zapewniona zostaje możliwość oceny przez organ odwoławczy charakteru określonego uchybienia, w tym także ze skutkiem dla zmiany zaskarżonej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy, Urząd Skarbowy w G. wydał postanowienie o sprostowaniu w czasie ([...]), w którym wcześniej już zostało uruchomione postępowanie odwoławcze ([...]). Niezależnie od powyższego, nie można było uznać za możliwe do sprostowania w trybie art. 215 § 1 Ordynacji, kwoty odsetek obliczonych od zobowiązania małżonków Ł. Odsetki od zaległości podatkowej, których obowiązek zamieszczenia w decyzji przewidywał art. 53 § 4 Ordynacji, stanowiły element rozstrzygnięcia organu, a przez to wadliwe ich określenie nie mogło być uznane za błąd formalny. Wymaga to podkreślenia także z tego powodu, że Urząd Skarbowy w decyzji, którą sprostował postanowieniem z dnia [...] nie przedstawił wyliczenia kwot odsetek za poszczególne okresy według zmieniających się stawek oprocentowania zaległości. Nie wynikało zatem z treści decyzji organu, że był to błąd rachunkowy. Skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy dotknięte wadą prawną postanowienie, należało przyjąć, że organy obu instancji podatkowych naruszyły art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej, co spowodowało konieczność uchylenia obu postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 200 ustawy procesowej.