I SA/Wr 39/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. I. na decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przewyższającej 2.000 zł; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych podając, że z prowadzonej działalności gospodarczej pobiera miesięcznie około 2.000 zł, które w całości jest przeznaczone na utrzymanie rodziny, w tym na dwoje studiujących dzieci. Nie ma żadnych możliwości poczynienia oszczędności, gdyż kwoty powyżej 2.000 zł są zajmowane przez organy egzekucyjne, a postępowanie egzekucyjne toczy się już od 7 lat. Posiada gospodarstwo rolne (110 ha), które zostało zajęte przez komornika. Brak pieniędzy, przedmiotów wartościowych oraz fakt zajęcia majątku w postępowaniu egzekucyjnym skutkują tym, że wnioskodawca nie prowadzi działalności rolniczej. Grunty rolne są odłogowane, a sad owocowy (24 ha) nie przynosi dochodów. Z działalności gospodarczej skarżący odnotowuje straty – za 2011 r. strata wyniosła 32.513 zł, a za pierwszy kwartał 2012 r. – 25.790 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca pozostaje tylko z dwójką studiujących dzieci i poza nieruchomością rolną posiada dom (343,46 m2) do remontu, w którym przystosowane do zamieszkania są dwa pokoje i pomieszczenie socjalne – również zajęty w postępowaniu komorniczym. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest działalność gospodarcza, z której przychody są zajmowane przez organy egzekucyjne na poczet zobowiązań podatkowych wobec Urzędu Celnego (10.363.615 zł) i Urzędu Skarbowego (3.039.617 zł). Z dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, które zostały nadesłane na wezwanie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) wynika, że wnioskodawca w 2011 r. osiągnął przychód z działalności gospodarczej w wysokości 303.416,75 zł, a do końca kwietnia 2012 r. przychód ten wyniósł 75.467,12 zł. Poza działalnością gospodarczą, w 2011 r. skarżący pozyskiwał przychody z działalności wykonywanej osobiście i wyniosły one 21.628,80 zł. Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że miesięczne wydatki jego rodziny wynoszą łącznie około 900 zł. Źródłem pokrycia tych wydatków są kwoty pobierane z działalności gospodarczej. Skarżący nie ponosi kosztów na lekarstwa ani na spłatę kredytów. Natomiast wydatki związane z utrzymaniem studiujących dzieci w całości pokrywają jego rodzice. Wskazał, iż według jego wiedzy nie posiada żadnych rachunków bankowych i w związku z tym nie ponosi wydatków związanych z ich prowadzeniem. Posiadane wcześniej konta zostały zajęte w postępowaniu komorniczym w 2005 r. Nie dysponuje też kartami kredytowymi. Nie posiada żadnych innych źródeł dochodów, a w utrzymaniu pomagają mu rodzice, wspierając drobnymi kwotami na bieżące potrzeby. Działalność gospodarcza jest prowadzona obecnie w formie lokalu gastronomiczno-noclegowego, który – ze względu na niedoinwestowanie – jest mało atrakcyjny. Ponadto nieruchomość, na której lokal się znajduje, została zlicytowana i będzie w najbliższym czasie przejęta przez nowych właścicieli. W związku z tym nie przynosi żadnych dochodów. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, iż zgodnie z dokumentacją przedłożoną w sprawie I SA/Wr 1732/11, stan egzekwowanych przez komornika zobowiązań (wraz z odsetkami) w maju 2012 r. wynosił ponad 12.000.000 zł. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonej regulacji wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających żądanie wniosku, przy czym okoliczności te powinny być logiczne i wiarygodne. Tymczasem dane wynikające z oświadczeń skarżącego i dokumentów przez niego przedłożonych są niespójne. Nie ulega wątpliwości, że kwota egzekwowanych zobowiązań jest bardzo wysoka. Jednakże ich egzekucja następuje poprzez zajęcie przede wszystkim nieruchomości. Zauważyć bowiem należy, że egzekucja z rachunków bankowych była nieskuteczna, skoro zostały przedstawione wydruki jedynie z 24 listopada 2006 r. i z przełomu marca i lutego 2006 r. Natomiast co do egzekucji z wierzytelności, to przedłożone zostały zawiadomienia w postępowaniu egzekucyjnym z 2006 r., dotyczące jedynie dwóch firm, z czego jedna z całą pewnością była firmą o profilu samochodowym. Tymczasem skarżący nie prowadzi już stacji paliw, jak sam na to wskazuje, a lokal gastronomiczno-noclegowy. Co za tym idzie, mając na uwadze 6-letni upływ czasu i zmianę profilu prowadzonej działalności przez skarżącego, jest mało prawdopodobne, aby nadal te wierzytelności podlegały zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym. W rezultacie, oświadczenie wnioskodawcy, że kwoty pozyskiwane z działalności gospodarczej są zajmowane regularnie przez organ egzekucyjny nie może być zgodne z prawdą. Dalej, skarżący oświadczył, że z prowadzonej działalności pobiera miesięcznie 2.000 zł, które w całości przeznacza na utrzymanie rodziny – siebie i dwoje studiujących dzieci. Następnie podał, że dzieci w całości są utrzymywane przez rodziców, a sam na siebie przeznacza około 900 zł. Przedstawione wyżej rozbieżności nie tylko nie pozwalają na dokonanie oceny możliwości płatniczych skarżącego, ale poddają w wątpliwość ich wiarygodność. Nie mogą zatem być podstawą rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazać poza tym trzeba, iż wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi wysokie przychody – w zeszłym roku (2011) ponad 300.000 zł, a w ciągu pierwszych 4 miesięcy 2012 r. – ponad 75.000 zł. Fakt jednoczesnego ponoszenia straty lub odnotowania niskiego dochodu jest tylko skutkiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów. Świadczy też o tym, że skarżący dysponował środkami na ponoszenie tych kosztów. Poza tym zauważyć należy, że takie wielkości jak koszty podatkowe, dochód i strata są wykazywane na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistej kondycji finansowej przedsiębiorcy. Wskazuje na to chociażby fakt, że wnioskodawca – wykazując bilans ujemny – co miesiąc pobiera z działalności środki na utrzymanie w wysokości 2.000 zł. Nie jest natomiast możliwe ustalenie, w jakiej wysokości środkami pieniężnymi dysponuje, gdyż rachunki bankowe w 2005 r. zostały zajęte, a przedłożone wydruki pochodzą z 2006 r. Wywieść stąd należy, że rozliczenia w prowadzonej działalności są dokonywane wyłącznie w formie gotówkowej. W tym stanie rzeczy brak było możliwości podjęcia jakiejkolwiek oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Niemniej jednak wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie, na obecnym etapie postepowania, skarżący zobligowany jest do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który został wyznaczony w wysokości 36.237 zł. Kwota ta natomiast stanowi niemalże równowartość średnich 2-miesięcznych przychodów uzyskiwanych przez skarżącego z prowadzonej działalności. Stąd wywieść należało, że faktycznie nie jest w stanie ponieść tego wydatku w pełnej kwocie. Nie mając jednak podstaw do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych z powodów już wyżej podanych, jako wyznacznik dla rozstrzygnięcia w sprawie przedmiotowego wniosku przyjęta została kwota, która – jak stwierdzi skarżący – pobierana jest miesięcznie na bieżące utrzymanie ze środków uzyskiwanych z działalności gospodarczej. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.