I SA/Wr 395/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za września 2002 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że ma na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku 8, 10 i 13 lat, nie posiada żadnego majątku, samochodu, obligacji ani środków pieniężnych na rachunku bankowym. Z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową od 1998 r. i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Jest zatrudniony w ramach stosunku pracy, a jego wynagrodzenie zostało zajęte przez komornika. Posiadana niezabudowana nieruchomość w Ż. o powierzchni 2.400 m2 została zajęta na rzecz Urzędu Skarbowego w N.R. Skarżący wskazał, że żadna z osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada własnego majątku. Dodał, że posiada 100 udziałów w A Sp. z o.o. i w B. Sp. z o.o. – wszystkie zostały zajęte przez komornika. Jego dochód brutto z tytułu dwóch umów o pracę wynosi łącznie 900 zł brutto. Wnioskodawca oświadczył, że na dzień składania wniosku o przyznanie prawa pomocy posiada zobowiązania w kwocie ponad 9.000.000 zł. Część z nich to zobowiązania sporne, w przedmiocie których prowadzone jest postępowanie sądowe. Na wezwanie Sądu skarżący oświadczył, że pomimo świadczenia pracy, nie otrzymywał od swoich pracodawców wynagrodzenia w związku z ich trudną sytuacją finansową, będącą konsekwencją toczących się postępowań podatkowych i administracyjnych. Powyższa okoliczność – jak wskazał skarżący – stała się przyczyną wypowiedzenia przez niego umów o pracę. Na potwierdzenie tej okoliczności wnioskodawca przedłożył stosowane pisma datowane na dzień 30 kwietnia 2008 r., świadectwa pracy, jak również informacje o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 i zeznanie podatkowe za 2007 r. Załączył także informację PIT-11 za 2007 r. wystawioną przez pracodawcę małżonki. Zwrócił uwagę, że z dokumentu tego wynika przychód w kwocie 48.746 zł, z czego wynagrodzenie w środkach pieniężnych to około 3.060 zł brutto w skali miesiąca, czyli 2.000 zł netto. Z tej kwoty 1.000 zł przekazywane jest na rzecz komornika. Dodatkowo żonie wnioskodawcy wypłacane jest 1.000 zł netto w naturze poprzez opłacanie zajmowanego przez nią mieszkania służbowego. Dalej skarżący wskazał, że od stycznia do czerwca 2008 r. miesięczne wynagrodzenie brutto jego żony wynosiło 4.525 zł, z czego w środkach pieniężnych 3.025 zł i 1.500 zł poprzez wynajem mieszkania (w załączeniu przedłożono dokument z rozliczeniem w oraz zaświadczenie o jego wysokości). Oświadczył, że nie posiada z żoną żadnych oszczędności zdeponowanych na rachunkach bankowych, czy też w formie gotówki. Nie dysponują też żadnymi akcjami, obligacjami ani papierami wartościowymi, czy też innymi przedmiotami wartościowymi. Skarżący w chwili obecnej poszukuje pracy, nie ma prawa do zasiłku jako bezrobotny i nie korzysta z żadnej innej formy wsparcia państwowego. Zgodnie z oświadczeniem, utrzymuje się dzięki życzliwości najbliższej rodziny. Aktualnie oczekuje odpowiedzi od potencjalnych pracodawców w związku ze złożonymi ofertami pracy. Poinformował też, że posiada z żoną rozdzielność majątkową, a ich trójka dzieci pozostaje obecnie na jej utrzymaniu. Aktualne wynagrodzenie małżonki wynosi 5.000 zł brutto, a dochód netto 1.000 zł, z którego pokrywa stałe miesięczne wydatki (na abonament RTV, lekarstwa i środki higieny) w łącznej wysokości około 100 zł. W odzież żonę skarżącego i dzieci zaopatrują jej rodzice, natomiast kredyty są spłacane za pośrednictwem komornika, w kwocie 1.000 zł. Przedłożone zostały również wyciągi z rachunków bankowych ZPC B Sp. z o.o. jako rachunków osobistych wnioskodawcy oraz dokumenty potwierdzające zajęcia jego wynagrodzenia przez komornika i organ podatkowy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, że Sąd, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, może i powinien brać pod uwagę również okoliczności znane mu z urzędu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że dokonując oceny przesłanek przyznania prawa pomocy, należy mieć na względzie nie tyle obecną sytuację finansową wnioskodawcy, co jego stan finansowy, majątkowy i rodzinny w momencie wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Od tego bowiem momentu winien się spodziewać ponoszenia kosztów ze swym udziałem w sprawie i poczynić na ten cel stosowne rezerwy. Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. w dniu 14 lutego 2008 r. W tym też czasie pozostawał w dwóch stosunkach pracy – na stanowisku dyrektora ds. handlowych i dyrektora generalnego. Jak wskazał we wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. I SA/Wr 1165-1166/07, przez cały okres pozostawania w tych stosunkach pracy, to jest od 1 października 2005 r., nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia, a zatem nie miał żadnego dochodu. Jednocześnie pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dzieci w wieku szkolnym, które – jak sam oświadczył – miał na utrzymaniu. Ponosił dodatkowo koszty utrzymania mieszkania, które do tej pory zajmuje. Pomimo, że z małżonką mają jedynie ustanowioną rozdzielność majątkową, prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, co w sytuacji finansowej, jaką strona przedstawia we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest nieracjonalne. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że pomimo nieotrzymywania wynagrodzenia od początku nawiązania stosunków pracy, skarżący dopiero po 2,5 roku złożył wypowiedzenie. Całokształt powyższych okoliczności budzi wątpliwości co do faktu pozostawania przez wnioskodawcę bez jakiegokolwiek dochodu, co więcej – rodzi przypuszczenie, że dysponował dochodem, którego nie ujawnił, a z którego mógł poczynić rezerwy na opłacenie przynajmniej części kosztów sądowych. Pozostawanie natomiast w wątpliwości co do rzeczywistych możliwości płatniczych uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy W związku z tym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.