I SA/Wr 396/08

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-07-14

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykaże trudną sytuację finansową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w tym od wpisu od skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W przypadku wpisu od skargi kasacyjnej, sąd może przyznać zwolnienie w części, jeśli wnioskodawca udowodni brak środków na opłacenie całości, ale jednocześnie wykaże zdolność do uiszczenia części opłaty, która nie stanowi nadmiernego obciążenia.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na bardzo trudną sytuację finansową wynikającą z długotrwałej kontroli skarbowej, utraty partnerów handlowych i rynków zbytu. Spółka wykazała brak środków na spłatę długów, obciążenia hipoteczne nieruchomości, zajęcie rachunku bankowego oraz straty w ostatnich latach działalności. Mimo to, uiściła opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł, co sąd uznał za dowód zdolności do poniesienia części kosztów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w części przewyższającej kwotę 100 zł; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od II do XII 2004 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w części przewyższającej kwotę 100 (słownie: sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie sprzedaży hurtowej, działalności finansowej, usługowej i produkcji konstrukcji stalowych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wskazała, że długotrwała (od 2004 r.) kontrola prowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej spowodowała wycofanie się partnerów handlowych, utratę rynków zbytu i dostaw. Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż ma wciąż niespłacone długi między innymi w ZUS-ie, natomiast podejmowane próby zmiany profilu działalności nie dały dotąd pozytywnych rezultatów. Posiadana przez Spółkę nieruchomość została obciążona hipotekami, rachunek bankowy został zajęty, a prowadzona działalność w ostatnich latach przynosi straty. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych – 133.324,61 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu – 44.893,84 zł. Saldo na rachunku bankowym, według stanu konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 0 zł. Do wniosku załączono oświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego tylko w Banku Spółdzielczym, bilans i rachunek zysków i strat za 2007 r., deklaracje VAT-7 na podatek od towarów i usług, dokumenty potwierdzające liczne obciążenia hipoteką przymusową celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych i zajęcie rachunku bankowego oraz tytuły wykonawcze. Powyższe dokumenty potwierdzają informacje zawarte na urzędowym formularzu wniosku, a nadto wynika z nich, że w listopadzie i grudniu 2008 oraz w styczniu 2009 r. Spółka uzyskała przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w kwotach około 300 zł miesięcznie. Ponadto, na wezwanie Referendarza sądowego, przedłożone zostało zeznanie podatkowe za 2008 r., z którego wynika, że Spółka w 2008 r. uzyskała przychód w wysokości 7.303,90 zł i poniosła stratę na kwotę 11.305,35 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawione okoliczności oraz przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należy, że wnioskująca Spółka wykazała, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na opłacenie całkowitej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, którego wysokość stanowi połowę wpisu od skargi w niniejszej sprawie, wynoszącego 8.478 zł. Wskazać trzeba przede wszystkim, że nie uzyskuje przynajmniej od kilku miesięcy przychodów, które pozwalałyby na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Również w 2008 r. przychody były bardzo niskie. Spółka nie ma też możliwości spieniężenia posiadanego majątku, który stanowią przede wszystkim nieruchomości obciążone hipoteką przymusową zabezpieczającą zobowiązania podatkowe. W konsekwencji nie ma możliwości zaciągnięcia kredytów bankowych. Niemniej należy zauważyć, że w niniejszej sprawie uiściła opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, z czego można wnioskować, że oplata sądowa w tej wysokości nie stanowi dla niej nadmiernego obciążenia. Należy bowiem mieć na uwadze, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło