I SA/Wr 397/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku od towarów i usług za XI i XII 2004 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w części przewyższającej kwotę 100 zł; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie sprzedaży hurtowej, działalności finansowej, usługowej i produkcji konstrukcji stalowych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wskazała, że długotrwała (od 2004 r.) kontrola prowadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej spowodowała wycofanie się partnerów handlowych, utratę rynków zbytu i dostaw. Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, gdyż ma wciąż niespłacone długi między innymi w ZUS-ie, natomiast podejmowane próby zmiany profilu działalności nie dały dotąd pozytywnych rezultatów. Posiadana przez Spółkę nieruchomość została obciążona hipotekami, rachunek bankowy został zajęty, a prowadzona działalność w ostatnich latach przynosi straty. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych – 133.324,61 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu – 44.893,84 zł. Saldo na rachunku bankowym, według stanu konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło 0 zł. Do wniosku załączono, kserokopię wniosku do Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o wpłaconych zaliczkach na podatek dochodowy, oświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego tylko w Banku Spółdzielczym, zaświadczenie z wymienionego banku, że Spółka nie posiada żadnych środków na rachunku bankowym, na który nie odnotowano żadnych wpływów od kwietnia 2008 r., bilans i rachunek zysków i strat za 2007 r., zeznania podatkowe za 2006 i 2007 r., deklaracje VAT-7 na podatek od towarów i usług oraz dokumenty potwierdzające liczne obciążenia hipoteką przymusową celem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Powyższe dokumenty potwierdzają informacje zawarte na urzędowym formularzu wniosku, a nadto wynika z nich, że w listopadzie i grudniu 2008 oraz w styczniu 2009 r. Spółka uzyskała przychód podgalający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w kwotach około 300 zł miesięcznie. Dodatkowo nadesłano zaświadczenie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lubinie, z którego wynika, że Spółka nie dokonała wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w miesiącach listopad, grudzień 2008 i styczeń 2009 r. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawione okoliczności oraz przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należy, że wnioskująca Spółka wykazała, że nie dysponuje dostatecznymi środkami na opłacenie całkowitej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, którego wysokość będzie przekraczać kwotę 2.000 zł. Wskazać trzeba przede wszystkim, że nie uzyskuje przynajmniej od kilku miesięcy przychodów, które pozwalałyby na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Nie ma też możliwości spieniężenia posiadanego majątku, który stanowią przede wszystkim nieruchomości obciążone hipoteką przymusową zabezpieczającą zobowiązania podatkowe. W konsekwencji nie ma możliwości zaciągnięcia kredytów bankowych. Niemniej należy zauważyć, że w niniejszej sprawie strona uiściła opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, z czego można wnioskować, że oplata sądowa w tej wysokości nie stanowi dla niej nadmiernego obciążenia. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest regułą, a zwolnienie od nich może nastąpić w sytuacjach wyjątkowych, co wynika z brzmienia art. 199 p.p.s.a. Ponadto należy pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.