I SA/Wr 397/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-09-15
Skład orzekający: Marta Semiczek, Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania sądowego jest uzasadnione, gdy organ administracyjny, w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję, czyniąc tym samym przedmiot zaskarżenia bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy organ administracyjny, działając w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję. W takiej sytuacji przedmiot zaskarżenia staje się bezprzedmiotowy, co uniemożliwia sądowi dalsze merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu w przypadku umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Strony skarżyły decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. uchylającą ostateczną decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. i ustalającą wyższą kwotę zobowiązania. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa budowlanego, kwestionując podstawy wznowienia postępowania i klasyfikację nieruchomości. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w trybie autokontroli, uchyliło własną zaskarżoną decyzję, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Skarżący nie zaskarżyli decyzji wydanej w trybie autokontroli, a na rozprawie podtrzymali żądania skargi, domagając się zmiany kwalifikacji podatkowej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Gierczak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 15 września 2017 r. sprawy ze skargi W. T. i C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowe, II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżących W. T. i C. T. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] 2016 r. wydaną w trybie wznowienia postępowania, uchylającą ostateczną decyzję z [...] 2014 r. w sprawie wymiaru W. T. i C.T. zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. i ustalającą tą zobowiązanie w odmiennej (wyższej kwocie).
W uzasadnieniu orzeczenia z 5 października 2016 r. organ podatkowy I instancji stwierdził, że w decyzji ostatecznej z [...] 2014 r. nieprawidłowo przyjęto do opodatkowania dane wykazane przez skarżących w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych złożonej 22 września 2004 r., zamiast danych wynikających z przeprowadzonej kontroli podatkowej, zakończonej protokołami z dnia 18 stycznia 2016r. oraz danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, której zapisy są dla organów podatkowych wiążące. Na podstawie zaistniałych okoliczności organ podatkowy dokonał zmiany ustaleń w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] 2017 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu podatkowego I instancji.
W skardze, strony wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podnosząc zarzuty naruszenia: art. 240 § 1 pkt 5, art. 120, art. 123, art. 180, art. 187, art. 121 i art. 124 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm., dalej powoływana jako O.p.) oraz art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, ze. zm.), w związku z art. 3 pkt 2, pkt 3 i pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 246, poz. 1623 ze zm.).
W uzasadnieniu skarżący m.in. podnieśli brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż organy podatkowe powołały się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków, które zostały dokonane z urzędu bez wiedzy stron i istniały w dacie wydawania decyzji ostatecznej, w której postępowanie wznowiono. Strony zarzucały także na niewłaściwą klasyfikację nieruchomości (wiaty), która ich zdaniem nie może być kwalifikowana jako budynek.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Decyzją z [...] 2017 r. organ odwoławczy, działając w powołanym trybie autokontroli, uchylił w całości zaskarżoną decyzję z [...] 2017 r, utrzymującą w mocy orzeczenie Prezydenta W. z [...] 2016 r., uchylające w całości decyzję ostateczną z [...] 2014 r. w przedmiocie wymiaru podatku nieruchomości za okres 2014 r. oraz ustalającą to zobowiązanie w odmiennej kwocie.
W uzasadnieniu tego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że przedstawiona w skardze okoliczność posiadania przez organ I instancji informacji co do zmiany klasyfikacji spornego budynku (wiaty) w operacie ewidencji gruntów i budynków już w 2006 r. miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji z [...] 2017 r. Okoliczność ta istniała w dacie wydania tej decyzji jak i decyzji organu I instancji, jednak nie została dostrzeżona i uwzględniona przez orzekające w sprawie organy podatkowe. Oznacza to, że w sprawie nie było podstaw wznowienia postępowania przez organ podatkowy pierwszej instancji. W treści rozstrzygnięcia wydanego w trybie autokontroli Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ponownie przystąpi do rozpatrzenia odwołania skarżących po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego tj. w razie umorzenia tego postępowania przez Sąd. W rezultacie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję z [...] 2017 r. w całości, stwierdzając, że jej wydanie nie miało miejsca bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w trybie autokontroli została doręczona skarżącym i nie została przez nich zaskarżona.
Na rozprawie skarżący podtrzymali żądania skargi, wyjaśniając, że domagają się zmiany kwalifikacji podatkowej nieruchomości (wiaty). Na pytanie Sądu o przyczyny niezaskarżenia decyzji wydanej w trybie autokontroli wyjaśniali, że nie zrozumieli trybu działania organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Postępowanie należało umorzyć.
Na wstępie odnotować trzeba, że w sprawie znajdzie zastosowanie regulacja art. 54 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej od 1 czerwca 2017 r. mocą art. 9 pkt 4 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r., poz. 935 - dalej: "ustawa zmieniająca"), co wynika z przepisów wprowadzających nowe regulacje tj. art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten stanowi, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2017 r. została przez stronę zaskarżona 24 marca 2017 r., a zatem postępowanie przed sądem administracyjnym zostało wszczęte przed 1 czerwca 2017 r., a więc w sprawie zastosowanie znajdzie przepis w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z brzmieniem mającego zastosowanie w sprawie art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie to z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania jest brak przedmiotu zaskarżenia. Okoliczność taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem decyzją z [...] 2017 r., działając w trybie autokontroli, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną do Sądu decyzję z [...] 2017 r, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] 2016 r., uchylającą w całości decyzję ostateczną z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie wymiaru podatku nieruchomości za okres 2014 r. oraz ustalającą wymiar tego podatku w wyżej kwocie. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd decyzja autokontrola została stronie doręczona 4 maja 2017 r. i skarżący nie wnieśli od niej skargi. Stała się zatem ostateczna w administracyjnym toku instancji. Jednocześnie w opinii Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę uchylenie decyzji z [...] 2017 r. i zaistnienie przyczyn bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, a także zasada skargowości (uprawnienie do zaskarżania decyzji wydanych w trybie art. 54 § 3 uniemożliwia Sądowi działanie w trybie art. 135 p.p.s.a. i objecie kontrolą decyzji wydanej w trybie autokontroli.
W związku z tym, iż odpadł przedmiot zaskarżenia, dalsze procedowanie w sprawie jest wykluczone, co uzasadnia umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania sądowego. Zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. na tej podstawie orzeczono o zwrocie na rzecz skarżących kwoty uiszczonego przez nich wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło