I SA/Wr 3972/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-01-21
Skład orzekający: Halina Betta, Jadwiga Danuta Mróz, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, który w trybie samokontroli uchylił swoje postanowienie jedynie w części, był uprawniony do wydania nowego postanowienia zamiast rozpoznania zażalenia?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, który w trybie samokontroli uchylił swoje postanowienie jedynie w części, nie był uprawniony do wydania nowego postanowienia. W takiej sytuacji powinien rozpoznać zażalenie strony. Organ odwoławczy, uchylając wadliwe postanowienie organu pierwszej instancji, błędnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozpoznać zażalenie.Stan faktyczny
Skarżący wpłacił kwotę podatku od nieruchomości. Organ pierwszej instancji zaliczył wpłatę na podatek zaległy, bieżący oraz koszty upomnienia. Po zażaleniu, organ pierwszej instancji uchylił postanowienie w części dotyczącej kosztów upomnienia, uznając pozostałe zarzuty za bezpodstawne. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy w zaliczeniu wpłaty. Skarżący złożył skargę do sądu, zarzucając nierozstrzygnięcie kwestii współużytkowania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...]. Odstąpiono od orzekania w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA - Zbigniew Łoboda, Protokolant - Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przerachowania wpłaty dokonanej na poczet podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie II. odstępuje od orzekania w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia
Skarżący A. K. w dniu [...] wpłacił do kasy Urzędu Miejskiego w J.G. kwotę [...] wskazując, że wpłata dotyczy zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2000r. oraz podatku za rok bieżący.
W oparciu o art. 273 § 1 pkt 2a i art. 55 ordynacji podatkowej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) organ I instancji postanowieniem z dnia [...] z zapłaconej kwoty [...] zaliczył na zaległy podatek, [...] na podatek bieżący i [...] na koszty upomnienia.
Na powyższe postanowienie podatnik wniósł zażalenie, w którym zarzucił bezpodstawne obciążenie go kosztami upomnienia oraz domagał się aby zarachowanie objęło 2/3 wysokości podatku (należnego od niego i syna M.), natomiast 1/3 podatku winna być zdaniem strony skarżącej egzekwowana od trzeciego współużytkownika gruntu J. C.
Organ I instancji po zapoznaniu się z zarzutami zażalenia postanowieniem z dnia [...] uchylił swoje wcześniejsze postanowienie opisane wyżej w części dotyczącej kosztów upomnienia, w pozostałej zaś części uznał zarzuty za bezpodstawne. Stwierdził organ w uzasadnieniu postanowienia, iż zgodnie z ewidencją prowadzoną przez Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami skarżący jest współużytkownikiem wieczystym gruntów położonych w J.G. przy ul. J. [...]. Stosownie zatem do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 31 ze zm.) ciąży na skarżącym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Przepisy zaś ust. 4 tegoż artykułu stanowią, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Oznacza to, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.
Co się zaś tyczy kosztów upomnienia powołał się organ I instancji na art. 55 § 2 ordynacji podatkowej, który nie przewiduje możliwości zaliczenia wpłaty na poczet kosztów upomnienia.
Na wydane przez organ I instancji postanowienie z dnia [...] podatnik ponownie złożył zażalenie w treści jak w zażaleniu na postanowienie z dnia [...].
Rozpatrując powyższe zażalenie organ II instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Powołał się organ II instancji na art. 55 § 2 ordynacji podatkowej w myśl którego jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwotę odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Z treści zaskarżonego postanowienia organu I instancji natomiast wynika, że wpłaconą przez podatnika kwotę [...] zaliczono na zaległy podatek za 2000r. oraz podatek bieżącego roku oraz koszty upomnienia, pomimo iż do uregulowania pozostała dopłata do III i IV raty podatku za 1999r. w kwocie [...] oraz III i IV rata podatku za 2000r. w kwocie [...] wraz z należnymi odsetkami na dzień wpłaty. Stwierdził zatem organ odwoławczy iż zaskarżonym postanowieniem błędnie zaliczono uiszczoną przez podatnika wpłatę na bieżące zobowiązanie pozostawiając nadal do uregulowania zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. O sposobie zaliczenia wpłaty rozstrzyga bowiem z urzędu organ podatkowy. Zgodnie z art. 62 ordynacji podatkowej dla organu podatkowego wiążące jest wskazanie podatnika tylko wtedy, gdy ma on do uregulowania zobowiązania podatkowe z tytułu różnych podatków.
Konkludując uznał organ II instancji iż skoro przekazane materiały w sprawie nie pozwalają na skorygowanie wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji należało zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego stało się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze strona zarzuca iż zaskarżonym postanowieniem nie została rozstrzygnięta podnoszona przez nią kwestia obciążenia jej podatkiem za całą nieruchomość podczas gdy jest ona współużytkownikiem nieruchomości w 1/3 części.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż podnoszone w skardze.
Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy rozpoznał zażalenie od postanowienia organu I instancji, które zostało wydane w trybie art. 226 § 1 ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z powołaną regulacją prawną jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości to wówczas wydaje nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Z regulacji powyższej w sposób jednoznaczny wynika, iż w wyniku samokontroli organ może wydać w tym trybie jedynie wówczas decyzję, jeżeli uzna za słuszne odwołanie w całości. W przedmiotowej zaś sprawie organ I instancji uchylił swoje wcześniejsze postanowienie jedynie w części a to dotyczącej zarachowania części wpłaty dokonanej przez podatnika na poczet kosztów upomnienia, w pozostałej zaś części uznał zarzuty strony żalącej się za chybione. Zatem skoro organ I instancji w wyniku samokontroli wydanej przez siebie decyzji nie uznał za zasadne w całości odwołanie strony to tym samym nie był uprawnionym do uchylenia swojego pierwotnego postanowienia i wydania nowego.
Błąd powyższy organ odwoławczy dostrzegł i już tylko chociażby z tej przyczyny zaskarżone postanowienie z dnia [...] winno zostać uchylone. Uchylając postanowienie organ I instancji z dnia [...]. błędnie jednakże organ odwoławczy przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji bowiem sprawę już rozpoznał i zakończył ją wydaniem przez siebie postanowienia z dnia [...]. Postanowienie to bowiem w obrocie prawnym znajduje się z tym że jest ono nieostateczne bowiem strona wniosła od niego zażalenie, z dnia [...] które organ odwoławczy uchylając postanowienie z dnia [...] winien rozpoznać.
Skoro rzeczą organu odwoławczego będzie wobec wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia zaskarżonego ponowne uchylenie postanowienia z dnia [...] i rozpoznanie merytoryczne zażalenia na postanowienie organu I instancji z dnia [...] merytoryczne ustosunkowanie się Sądu do kwestii merytorycznych należało uznać za przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
Z uwagi na przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonym postanowieniem Sąd odstąpił od orzekania w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło