I SA/Wr 4/10

PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-04-26

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, która twierdzi, że utraciła płynność finansową z powodu niezwrócenia przez organ podatkowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i ma znaczące zadłużenia, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie przedłożyła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Spółce akcyjnej odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Mimo przedstawienia informacji o zadłużeniach i problemach z płynnością, spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, a doręczenie wezwania do ich uzupełnienia zostało uznane za skuteczne na podstawie przepisów o doręczeniu fikcyjnym.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Uzasadniała wniosek utratą płynności finansowej z powodu niezwrócenia przez organ podatkowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wskazując na liczne zadłużenia wobec banków i ZUS oraz bezskuteczną egzekucję komorniczą. Spółka nie przedłożyła jednak wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy, a wezwanie do ich uzupełnienia zostało jej skutecznie doręczone w trybie fikcyjnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" S.A. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia z grudzień 2007 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie usług telekomunikacyjnych i handlu, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że z powodu niezwrócenia przez organ podatkowy nadwyżki naliczonego podatku VAT nad należnym, straciła całkowicie płynność finansową i drastycznie ograniczyła swoją działalność. Nie jest zatem w stanie uiścić opłaty sądowej. Dalej wnioskująca wskazała, że ma zaległości wobec banków, ZUS i firm na kilkaset tysięcy złotych. Część spraw trafiła już do komornika, który ze względu na bezskuteczną egzekucję, umorzył postępowanie. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 500.000 zł (wniesiony 125.000 zł), wartość środków trwałych wg danych za 2008 r. – 170.729,76 zł (brak obliczeń dla 2009 r.), natomiast co do wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wskazano, ze brak jest obliczeń za 2009 r., według przypuszczeń Spółki, będzie kilkudziesięciotysięczna strata. Wnioskująca dysponuje jednym rachunkiem bankowym, którego saldo wynosi (-)700 zł. Poza tym, dwa banki zlikwidowały jej rachunki i zadłużona jest względem nich na kwoty 180.000 zł i 190.000 zł. Posiada też zaległość względem ZUS – około 20.000 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego Spółki nie udzielono odpowiedzi. Przesyłka po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do Sądu i włączona do akt ze skutkiem doręczenia. Do zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, które potraktowane zostało jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączono zawiadomienie o bezskutecznej egzekucji ze względu na wykreślenie z KRS dłużnika, tj. "A" Sp. z o.o. oraz nakaz zapłaty jednemu z banków kwoty 188.452,44 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym – jak wynika z przytoczonej regulacji wynika – to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy rola Sądu/ Referendarza sądowego ogranicza się jedynie do żądania przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). Należy tutaj zwrócić też uwagę na przepis art. 73 p.p.s.a., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie stosownego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (tzw. doręczenie fikcyjne). Tak też było w przypadku wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu finansowego i majątkowego wnioskującej Spółki, które – w oparciu o przytoczoną regulację – należało uznać jako skutecznie doręczone. W rezultacie nie było możliwe dokonanie oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Skarżąca nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów – z wyjątkiem nakazu zapłaty na rzecz jednego z banków – które by potwierdzały informacje przedstawione na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza dotyczące licznych zadłużeń. Co do zawiadomienia o bezskutecznej egzekucji, to należy zauważyć, że postępowanie komornicze prowadzone było w stosunku do majątku "A" Sp. z o.o., a bezskuteczność egzekucji została stwierdzona nie ze względu na brak majątku, w stosunku do którego egzekucja była prowadzona, lecz z powodu wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego dłużnika. Zauważyć bowiem trzeba, że strona skarżąca jest spółką akcyjną, a nie spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Wobec powyższego, brak było podstaw do uznania, że strona nie dysponuje dostatecznymi środkami na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając wobec tego na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło