I SA/Wr 4/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-05-16
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka kapitałowa, która wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać zwolniona, jeśli wykaże, że nie dysponuje środkami na ich pokrycie, mimo posiadania pewnych przychodów i zysków?Ratio decidendi
Spółka kapitałowa może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo wykazanie trudności finansowych, zajęć egzekucyjnych czy strat z lat ubiegłych nie jest wystarczające, jeśli spółka nadal generuje przychody i zyski, posiada kapitał własny oraz środki pieniężne na rachunkach, co pozwala jej na zgromadzenie środków na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza tych przewidywalnych, jak wpis od skargi. Brak udokumentowania trwałej niemożności pozyskania środków z bieżącej działalności, kredytów czy dopłat wspólników, a także brak przedłożenia pełnej dokumentacji finansowej za bieżący okres, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku VAT i jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na zajęcia egzekucyjne, wysokie zadłużenie publicznoprawne, zajęcie towaru przez Urząd Celny oraz konieczność uiszczenia wysokich wpisów w kilkudziesięciu innych sprawach. Mimo przedstawienia danych finansowych za lata poprzednie i część roku 2015, wskazujących na przychody i zyski, spółka nie przedłożyła pełnej dokumentacji finansowej za pierwsze trzy miesiące 2016 r. oraz historii rachunków bankowych, co uniemożliwiło pełną ocenę jej kondycji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2010 r. do kwietnia 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 43.654 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi – jej rachunki bankowe zostały objęte zajęciem egzekucyjnym. Wobec niej prowadzona jest egzekucja należności w wysokości ponad 5.000.000 zł z tytułu należności publicznoprawnych. Ponadto w wyniku zajęcia przez Urząd Celny towaru o wartości ponad 300.000 zł w 2011 r., Spółka została pozbawiona możliwości uzyskania zapłaty za ten towar od kontrahenta. Zwrócono też uwagę, że strona wniosła do tutejszego Sądu kilkadziesiąt skarg (sygn. akt I SA/Wr 457-466/13, I SA/Wr 511-517/13 i I SA/Wr 2084-2110/13), w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł, a nadto w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 1155-114/15 w kwocie 69.170 zł.
W wyniku kontroli skarbowych, prowadzonych od kwietnia do czerwca 2014 r., wydane zostały decyzje określające spółce zobowiązania podatkowe w łącznej wysokości około 6.000.000 zł, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Spółka w 2014 r. nie odnotowała zysku, a przez ostatnie pół roku faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Postępowania egzekucyjne są umarzane ze względu na bezskuteczność egzekucji.
W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 400.000 zł, spółka nie ma środków trwałych, a wynik finansowy na koniec 2013 r. wyniósł 444.147,38 zł.
Strona nadto podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł.
Z dokumentów i oświadczeń złożonych w wyniku wezwania wynika, że na koniec grudnia 2015 r. spółka odnotowała przychody netto w wysokości 306.000 zł i zysk w wysokości 68.674 zł. Kapitał własny miał wartość 3.790.166,80 zł, należności krótkoterminowe spółki wynosiły 3.407.412,53 zł, a zobowiązania krótkoterminowe – 2.292.939,30 zł. W kasie i na rachunkach na koniec grudnia 2015 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie 46.896,90 zł.
Na podstawie deklaracji VAT-7 za grudzień 2015 r. oraz luty i marzec 2016 r., spółka dokonała dostaw towarów na kwoty po 25.500 zł i dokonała zakupów w związku działalnością opodatkowaną na kwoty 14.847 zł, 15.539 zł i 19.881 zł.
Nie przedłożono bilansu oraz rachunku zysków i strat za styczeń, luty i marzec 2016 r., wydruków historii rachunków bankowych za grudzień 2015 r. oraz styczeń i luty 2016 r., a także deklaracji VAT-7 za styczeń 2016 r.
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona 4 grudnia 2015 r.
W ocenie referendarza sądowego, przedstawione oświadczenia nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własne i rodziny.
Strona będącą spółką kapitałową, winna wykazać, że niemożność opłacenia kosztów sądowych jest trwała – tzn. strona nie jest w stanie pozyskać środków z bieżącej działalności, z kredytów, z dopłat udziałowców lub akcjonariuszy. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., to wnioskodawca ma obowiązek wykazać okoliczności uzasadniających jego żądanie. I nie chodzi tu tylko o uprawdopodobnienie, ale udowodnienie faktów, na które strona we wniosku się powołuje.
Skarżącą spółkę zastępuje profesjonalny pełnomocnik, prowadzący wszystkie sprawy wymienione przez stronę we wniosku, który z pewnością zna wymogi stawiane ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy.
Odnosząc natomiast powyższe do rozpoznawanego wniosku, zdaniem referendarza sądowego, dane wynikające z dokumentów finansowych, które zostały udostępnione przez stronę skarżącą wskazują, iż spółka była w stanie zgromadzić środki na potrzeby uiszczenia przede wszystkim wpisu od skargi, który zwykle jest najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spółka bowiem ma nie tylko wysokie przychody (ponad 300.000 zł w 2015 r.), ale odnotowuje zyski. W istocie wynik finansowy z 2015 r. jest wielokrotnie niższy od tego, który był odnotowany za 2013 r., jednak nadal wskazuje na rozmiar prowadzonej działalności, który umożliwia zgromadzenie środków pieniężnych celem pokrycia kosztów swojego udziału w niniejszej sprawie. Mając zaś na uwadze wartość kapitału własnego i nadwyżkę należności krótkoterminowych nad zobowiązaniami krótkoterminowymi, trudno mówić o złej kondycji spółki.
Ponadto spółka wykazuje w bilansie na koniec 2015 r. posiadanie środków pieniężnych w kasie i na rachunkach w kwocie ponad 46.000 zł. Fakt dysponowania środkami pieniężnymi potwierdzają też dane z deklaracji VAT-7. Nie jest jednak wiadome, jakie kwoty faktycznie pozostawały do dyspozycji skarżącej spółki w roku bieżącym, z których mogłaby poczynić rezerwy – strona nie przedłożyła rachunków zysków i strat za pierwsze trzy miesiące 2016 r. ani wydruków historii rachunków bankowych. Być może rachunki bankowe są objęte zajęciem egzekucyjnym i brak na nich operacji, a saldo jest zerowe, jednak w żaden sposób nie zostało to udokumentowane.
W każdym razie te dane, które zostały udostępnione, wskazują na to, że spółka była w stanie poczynić stosowne oszczędności na opłacenie przede wszystkim wpisu od skargi, czego powinna się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi, a wiec od 8 grudnia 2015 r.
Końcowo wskazać należy, że sprawy, których sygnatury strona podała w uzasadnieniu wniosku, zostały zakończone odrzuceniem skarg ze względu na nieuiszczone wpisy. Zatem strona na dzień dzisiejszy nie poniosła żadnych kosztów sądowych związanych z udziałem w tych sprawach.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło