I SA/Wr 401/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2011 r. do marca 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 1. Stan faktyczny sprawy. 1.1. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2017 r. (nr [...]) skarżąca spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania powołując się na przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozwinięciu tej argumentacji strona podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje całkowity paraliż finansowy spółki, a w konsekwencji, konieczność zakończenia prowadzenia przez ten podmiot działalności gospodarczej. W odesłaniu do dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wskazała na zablokowanie wszystkich rachunków bankowych spółki. Na tej podstawie przekonywała o braku możliwości dysponowania dotychczasowymi środkami i instrumentami finansowymi. 1.2. W piśmie procesowym z dnia 18 września 2017 r. pełnomocnik spółki przedstawił dodatkową argumentację, która - w jego ocenie - przemawiała za zasadnością zgłoszonego wniosku o wstrzymanie. W tym kontekście powołał się na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] września 2017 r. postanowienie o wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. (nr [...]), a zatem aktu którego dotyczy skarga. Wyjaśnił, że złożenie wniosku o wznowienie zostało oparte na przesłance wyjścia na jaw nowych okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: O.p.). Zdaniem pełnomocnika, okoliczności, które legły u podstaw wznowienia postępowania podatkowego wskazują na możliwość uchylenia, bądź zmiany zaskarżonej decyzji, co czyni uzasadnionym zgłoszony przez stronę wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Do wspomnianego pisma pełnomocnik dołączył kserokopię postanowienia z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]). 1.3. Z urzędu należy wskazać, że postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego postanowienia referendarz zwrócił uwagę m.in. na to, że dokonane na koniec 2016 r. zajęcia rachunków bankowych spółki (w postępowaniach: zabezpieczającym i egzekucyjnym) nie stanowiły przeszkody w kontynuowaniu przez nią działalności gospodarczej na znaczną skalę. O rozmiarach tej działalności świadczą aktualne, miesięczne obroty spółki, sięgające poziomu 5-6 mln zł. Spółka od ww. orzeczenia nie wniosła sprzeciwu. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 2.1. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. 2.2. Na wstępie należy zaznaczyć, że przewidziana w procedurze sądowoadministracyjnej instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od zasady, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Jako zatem odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), w myśl której, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, należy traktować (i w tym też kierunku interpretować) przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. Regulacja art. 61 § 3 p.p.s.a. stwarza możliwość wydania przez sąd, na wniosek skarżącego, postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na to, że użyte przez ustawodawcę w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 542/15, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Stąd, dla powodzenia wniosku nie będą wystarczające jedynie ogólnikowe twierdzenia wnioskodawcy co do niebezpieczeństwa wystąpienia skutków o jakich mowa w ww. przepisie. Poddając ocenie w myśl przedstawionych kryteriów złożony w sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Treść zawartego w skardze wniosku, koncentrująca się na paraliżu sytuacji finansowej spółki w przypadku wdrożenia postępowania egzekucyjnego, cechuje duży stopień ogólnikowości, albowiem wyrażane przez stronę obawy co do takiego skutku nie zostały poparte żadną dokumentacją, potwierdzającą takie niebezpieczeństwo. Dodać należy, że podstaw dla konstruowania takiego wniosku nie daje - w ocenie Sądu - także całościowa analiza akt sprawy, w tym, materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, do którego odsyła strona skarżąca. Analiza dokumentów jakie spółka przedłożyła na etapie ubiegania się o prawo pomocy nie potwierdza – zdaniem Sądu – podnoszonych przez nią twierdzeń o dokonaniu zajęcia wszystkich środków finansowych. Nadesłane przez spółkę dokumenty co prawda potwierdzają podjęte wobec niej czynności egzekucyjne, niemniej, nie wynika z nich, że zajęcia rachunków bankowych dotyczą zablokowania wszystkich środków pieniężnych spółki. Wymaga zwrócenia uwagi, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika jedynie tyle, że zajęcia rachunków w bankach – B S.A., C S.A. i D SA dotyczyły każdorazowo należności głównej w kwocie 382.252,36 zł (nie licząc odsetek i kosztów egzekucyjnych), a pozostałe zajęcia były zajęciami tzw. innych wierzytelności i zostały skierowane do dłużników zajętej wierzytelności. Wobec braku informacji o wysokości środków pieniężnych na rachunkach skarżącej przed zajęciem, nie sposób zatem uznać, że, jak twierdzi spółka, wobec zajęć rachunków bankowych wszystkie znajdujące się na tych rachunkach środki pieniężne zostały zablokowane. Dodać trzeba, że, jak trafnie zwrócił uwagę referendarz sądowy w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia o odmowie zwolnienia spółki od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, aktualne, miesięczne obroty spółki, sięgają poziomu 5-6 mln zł. Wbrew zatem temu co twierdzi skarżąca, sam fakt podjętych wobec niej czynności egzekucyjnych nie pozbawił stronę możliwości prowadzenia przez ten podmiot działalności gospodarczej. 2.3. W nawiązaniu do pisma pełnomocnika z dnia 18 września 2017 r., będącego w istocie uzupełnieniem argumentacji wniosku o wtrzymanie jaką spółka zawarta w skardze należy stwierdzić, że powołana w tym piśmie okoliczność wznowienia postępowania podatkowego jakie zakończyło wydanie decyzji stanowiącej przedmiot skargi w sprawie nie przesądza o zasadności wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji z dwóch powodów. Po pierwsze, przesłanki warunkując możliwość wstrzymania zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny zostały w sposób enumeratywny wymienione przez ustawodawcę w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. A mianowicie, wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej uzasadniać może jedynie obawa, że skierowanie jej do egzekucji jeszcze przed sądową kontrolą narazi podatnika (skarżącego) na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama możliwość uchylenia ostatecznej decyzji w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych nie mieści się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a., a zatem, i nie uprawnia Sądu do traktowania postanowienia wydanego w trybie art. 243 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 201; dalej: O.p.) jako przesłanki mogącej mieć wpływ na zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji objętej skargą do sądu administracyjnego. Wymaga przy tej okazji zwrócenia uwagi, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie kieruje się zasadnością zarzutów skargi, a jedynie rozważa potencjalne (negatywne) skutki jakie może ponieść strona w związku z jego wykonaniem przed rozpoznaniem skargi. Po drugie, samą okoliczność wydania przez organ podatkowy postanowienia o wznowieniu postępowania podatkowego należy traktować jedynie jako, wymagany prawem, element dwuetapowej procedury postępowania wznowieniowego, który nie przesądza o faktycznym wystąpieniu przesłanek z art. 240 § 1 O.p. Omawiana kwestia została trafnie ujęta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 232/13, opublik., CBOSA), gdzie wskazano, że w trakcie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie - a więc w toku pierwszego z etapów - nie chodzi o analizę merytoryczną wystąpienia jednej z przesłanek wznowienia, ale o zbadanie, czy strona oparła swój wniosek na jednej z podstaw wznowieniowych, wymienionych w treści art. 240 § 1 O.p. 2.4. Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. odmówił uwzględnienia wniosku o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.