I SA/Wr 411/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-06-25
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym budzi wątpliwości co do wiarygodności, a ustalenia faktyczne wskazują na powiązania z licznymi spółkami i potencjalne ukrywanie dochodów?Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jego oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym nie było wiarygodne. Ustalenia faktyczne wykazały, że wnioskodawca pełnił funkcje zarządcze w kilku spółkach z branży nieruchomości, co podważało jego twierdzenie o jedynym źródle dochodu w postaci minimalnego wynagrodzenia z umowy o pracę na 1/8 etatu. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał w sposób logiczny i wiarygodny okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Wnioskodawca podał, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 215,72 zł netto, wychowuje dwoje małoletnich dzieci, nie posiada oszczędności ani majątku, a jego wydatki są jedynie podstawowe. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawca pełnił funkcje zarządcze w kilku spółkach z branży nieruchomości, a adres zamieszkania pokrywał się z siedzibą tych spółek.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że wspólnie z żoną wychowuje dwójkę małoletnich dzieci. Z żoną jednak nie mieszka, gdyż są w trakcie rozwodu. Jedynym źródłem utrzymania jest umowa o pracę, z której osiąga miesięcznie wynagrodzenie 215,72 zł netto (zatrudniony jest w niepełnym wymiarze czasu pracy). Suma ta pozwala wyłącznie na zaspokojenie absolutnie podstawowych potrzeb. Wnioskodawca ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem – na wyżywienie, środki czystości, zakup ewentualnych leków czy odzieży.
Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności ani majątku – nieruchomości, pojazdów ani innych przedmiotów wartościowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką synów (ur. w 2008 i 2010 r.).
W wyniku wezwania wnioskodawca wyjaśnił, że nikt z nim nie mieszka, nie posiada rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych, nie ma też żadnych środków transportu. Zajmowany lokal jest własnością spółki, w której jest zatrudniony.
Zgodnie z zeznaniami podatkowymi, wnioskodawca w 2016 r. uzyskał ze stosunku pracy przychód w wysokości 2.543,75 zł, w 2017 r. z tego samego źródła – 11.964,47 zł.
Wnioskodawca zatrudniony jest w spółce z o.o. A na 1/8 etatu na stanowisku pośrednika w obrocie nieruchomościami z minimalnym wynagrodzeniem w tym wymiarze pracy.
Mając na uwadze powyższe dane, w ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zwrócić należy uwagę, iż przytoczona wyżej regulacja wyraźnie wskazuje, że to wnioskodawca jest zobligowany do wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane.
Tymczasem oświadczeniom, które złożył wnioskodawca, nie można przypisać wiarygodności w najmniejszym stopniu.
Przede wszystkim trudno dać wiarę, że niewiele ponad 200 zł miesięcznie jest wystarczające na własne utrzymanie, w tym na wyżywienie, środki czystości, leki. Nie zostało wyjaśnione, jakie wnioskodawca ponosi wydatki z utrzymaniem mieszkania, gdyż pomimo wezwania, nie przedstawił określonego kwoto zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków. W odpowiedzi na wezwanie o tytuł prawny do nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania wnioskodawca podał, że lokal należy do spółki, w której jest zatrudniony.
Z ustaleń poczynionych przez referendarza, ten sam adres, który wnioskodawca podaje we wniosku jako adres zamieszkania, jest siedzibą sześciu spółek z o.o.: B, C, D, E, F oraz A, w której to spółce wnioskodawca jest zatrudniony jako pośrednik nieruchomości. We wszystkich tych spółkach jest jedynym członkiem zarządu, który pełni funkcję dyrektora zarządzającego lub prezesa zarządu.
Wnioskodawca pełni też funkcję dyrektora zarządzającego spółkach z o.o. G i H oraz funkcję prezesa zarządu w I Sp. z o.o. – w spółkach mających również wspólny adres siedziby – we W. przy ul. [...].
Wszystkie ww. spółki są związane z branżą obrotu nieruchomościami i są ze sobą ściśle powiązane poprzez osobę wnioskodawcy.
W tak ustalonych okolicznościach nie można uznać za wiarygodne, że jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest umowa o pracę na stanowisku pośrednika obrotu nieruchomościami na 1/8 etatu z minimalnym wynagrodzeniem. Nielogicznym wydaje się też zatrudnienie w takimi wymiarze, gdy wnioskodawca wskazuje, że na utrzymaniu ma dwóch małoletnich synów.
Mając na uwadze przedstawione wyżej ustalenia, wskazujące wyraźnie na wybiórcze udostępnienie danych dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, brak było jakichkolwiek podstaw do dokonania oceny zasadności przedmiotowego wniosku.
W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło