I SA/Wr 421/12

Dnia 19 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi H.D. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 2 lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].02.2012 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. odmówił skarżącemu H. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...].11.2011 r. (nr [...]) w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2010 r. W dniu 16.11.2011 r. skarżącemu doręczono decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...].11.2011 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Odwołanie od wymienionej decyzji strona złożyła w dniu 06.12.2011r. (data stempla na przesyłce pocztowej) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku H. D. podał, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania z powodu złego stanu zdrowia. Wyjaśnił, że prowadzone przez organy celne postępowania w sprawie określenia wysokości podatku akcyzowego oraz trudna osobista sytuacja doprowadziły do pogorszenia stanu jego zdrowia psychicznego, w szczególności z chwilą otrzymania decyzji z dnia [...].11.2011 r. (wielu) wydanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. Celem wyleczenia przyjmował leki farmakologiczne i w okresie przyjmowania leków, nie był w stanie w sposób należyty kierować swymi poczynaniami, a w tym przygotować i wnieść odwołania. Leczenie farmakologiczne oraz otrzymane w dniu 2.12.2011 r. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, były impulsem, które przywróciły mu wiarę w sens prowadzenia działalności gospodarczej oraz pozwoliły na przygotowanie odwołania. W podsumowaniu H. D. wyraził przekonanie, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej, albowiem z uwagi na rozpoznaną chorobę – depresję leczoną farmakologicznie od dnia 18.11.2011 r. przez lekarza psychiatrę – terminowi do wniesienia odwołania uchybił bez swojej winy. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 2.12.2011 r. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...].02.2012 r., Dyrektor Izby Celnej we W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Prawdopodobieństwo jest środkiem, który nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. W ocenie Dyrektora Izby Celnej we W. istnieje niekonsekwencja ze strony wnioskodawcy, albowiem wskazuje on, że w dniu 02.12.2011 r. powrócił mu "sens i wiara", a z przedstawionego zaświadczenia wynika, że w tym dniu właśnie rozpoczął leczenie. Organ stwierdził, że podatnik nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na fakt, że w okresie od 16.11.2011 r. do 30.11.2011 r. istniały powody, dla których nie dopełnił czynności złożenia odwołania od decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, H. D. zarzucił, że przeszkodę, która uniemożliwiła mu dokonanie w terminie czynności należy ocenić jako "zaburzenie czynności psychicznych", który to stan określony jest w art. 82 Kodeksu cywilnego. Skarżący wywodził, że gdyby powyższa okoliczność wymagała udowodnienia, to wówczas należałoby dopuścić wniosek z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, na okoliczność, czy stwierdzony w zaświadczeniu stan zdrowia pozwalał na pokierowanie przez niego swoim zachowaniem tak, aby sporządzić i wnieść odwołanie w terminie przewidzianym przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga nie była uzasadniona. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej we W. był przepis art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), według którego, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy tym, stosownie do § 2 tego artykułu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z przytoczonej regulacji wynikają następujące przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie: (1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, a brak winy zostanie uprawdopodobniony, (2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, oraz (3) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie organ odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzając, że skarżący nie uwiarygodnił braku winy w uchybieniu terminu. Jak to zaznaczono, przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie wymaga udowodnienia okoliczności, że do uchybienia terminu doszło bez winy zainteresowanego, natomiast konieczne jest uprawdopodobnienie. Przy tym, w literaturze zasadnie zwraca się uwagę, że owo uprawdopodobnienie powinno dotyczyć nie tyle zaistnienia zdarzenia, które ma uzasadniać przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków (M. Szubiakowski, Przywrócenie uchybionego terminu, PP nr 9/2001, s. 48-49). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, które nie daje pewności, jednakże ma uczynić wiarygodnym twierdzenia o jakichś faktach. Trzeba zatem stwierdzić, że Dyrektor Izby Celnej właściwie przyjął, że H. D. nie uprawdopodobnił okoliczności, iż bez własnej winy nie mógł dochować terminu do wniesienia odwołania. Z twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do odwołania wynikało, że powodem dla którego uchybił terminowi, był stan zaburzenia psychicznego spowodowany przyjmowaniem leków antydepresyjnych. Równocześnie jednak strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, że zgłosiła się do lekarza w dniu 2.12.2011 r., a więc już po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji Naczelnik Urzędu Celnego w L. Zaświadczenie to może więc wskazywać na rozpoczęcie leczenia farmakologicznego od dnia 2.12.2011 r., natomiast nie od dnia 18.11.2011 r., jak to H. D. przedstawił w żądaniu przywrócenia terminu. Logicznie, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego argumentował organ, że nie przekonują twierdzenia strony odnośnie powodów zaniechania czynności procesowej w terminie, skoro jednocześnie skarżący podnosił, że właśnie w dniu 2.12.2012r r. (to jest w dacie konsultacji lekarskiej) przystąpił do przygotowywania odwołania, zachęcony dodatkowo korzystnymi rozstrzygnięciami sądu administracyjnego. Skoro w dniu rozpoczęcia leczenia skarżący czuł się na tyle dobrze, że mógł zająć się odwołaniem, to nie uwiarygodnia to twierdzenia, że wcześniej stan zdrowia strony takie działania wykluczał. Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że wymieniona na wstępie decyzja Naczelnika Celnego w L. była decyzją wydaną w trybie art. 230 Ordynacji, a jak przedstawił w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, odwołanie strony (od decyzji, która została zmieniona) było przedmiotem rozpatrzenia. Wobec tego, że nie stwierdzono, ażeby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył przepisy prawa, skarga H. D. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.