I SA/Wr 423/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 stycznia 2016 r.. wezwano pełnomocnika strony skarżącej, w terminie siedmiu dni, do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 12 maja 2016 r. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie ww. braku skargi. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 9 sierpnia 2016 r. Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. ( data stempla pocztowego) pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, dopełniając czynności dla której termin został ustanowiony, wskazując w uzasadnieniu, że powodem niedopełnienia braku w terminie było przebywanie od 19 kwietnia 2016 r. na długotrwałym zwolnieniu lekarskim ( w załączeniu kopie zaświadczeń lekarskich z 19 kwietnia 2016 r., 6 czerwca 2016 r. i 29 czerwca 2016 r. ). Zaznaczył, że w maju czerwcu i lipcu przebywał poza miejscem zamieszkania korzystając z sanatoryjnych zabiegów leczniczych. Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobową Kancelarię Radcy Prawnego i nie zatrudnia żadnych pracowników. O wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi dowiedział się dopiero z postanowienia Sadu o odrzuceniu skargi w doręczonego w dniu 9 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.)., przewidują możliwość przywrócenia terminu w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu, wniosek o jego przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Postanowienie o przywróceniu terminu bądź odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W sprawie bezsporne jest, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, a wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przyczyna uchybienia terminu ustała bowiem 9 sierpnia 2016 r. (powzięcie informacji o uchybieniu terminowi), a wniosek został złożony 16 sierpnia 2016 r. Nie budzi zatem zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Przepisy ustawy p.p.s.a. traktują go bowiem jako podmiot profesjonalny, dysponujący odpowiednią wiedzą i przygotowaniem do dokonywania czynności w toku postępowania. Jego zaniedbania obciążają samą stronę, a zatem nie uwalniają jej od winy oraz skutków procesowych niedokonania czynności w ustawowym bądź wyznaczonym terminie (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 232/11 oraz z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 566/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów w przypadku wniosku o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, należy wykazać brak winy po stronie pełnomocnika. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przytoczone przez pełnomocnika argumenty wskazują, że przeszkodą, która uniemożliwiła dotrzymanie terminu była choroba, co potwierdzają załączone do wniosku zaświadczenia lekarskie, z których wynika, że z powodu choroby pełnomocnik nie może w okresie od 19 kwietnia do 31 lipca 2016 r. stawić się na wezwanie sądów. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zaświadczeniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, lex nr 1239193, z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). Wymaga przy tym podkreślenia, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego niedyspozycja, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem należytej staranności. Długotrwała choroba nie wyklucza możliwości ustanowienia w sprawie substytuta, jak również nawet zawiadomienia o tym strony. Pełnomocnik nie wykazał, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób (np. aplikanta, skarżącego, innego pełnomocnika) w dokonaniu czynności. W ocenie Sądu czynność uzupełnienia braku formalnego przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia mogła być wykonana osobiście przez innego pełnomocnika lub stronę, gdyby tylko pozostający na zwolnieniu lekarskim pełnomocnik wykazał się obiektywną starannością i zawiadomił swojego mocodawcę, że choroba wyłącza jego udział w sprawie przez pewien znaczny okres. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, aby dołożył wszelkich możliwych starań, jakich należy oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika, w celu uniknięcia powstałego uchybienia. W związku z zaprezentowanymi wywodami, w ocenie Sądu, argumentacja przedstawiona we wniosku nie dostarcza dostatecznych podstaw do uznania, że pełnomocnik nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.