I SA/Wr 426/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2010 r. postanawia: I . wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; II. zawiesić z urzędu postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z [...] 2011 r. nr [...] (zmienioną decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] określającą H. D. zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2010 r. w kwocie 52.543 zł. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że dokonując sprzedaży oleju napędowego do celów opałowych podatnik obowiązany był do zastosowania stawki akcyzy przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11 ze zm. - dalej: u.p.a.), zgodnie z ust. 16. Organ uzasadniał, że złożone przez nabywców oświadczenia o przeznaczeniu oleju na cele opałowe, o których mowa w art. 89 ust. 5 pkt 1 u.p.a., oraz sporządzone i przekazane przez podatnika Naczelnikowi Urzędu Celnego zestawienia, o których mowa w art. 89 ust. 14 u.p.a., są niekompletne, tj. nie zawierają wszystkich wymaganych przez prawo elementów, określonych - odpowiednio - w ust. 6 i ust. 15 art. 89 u.p.a. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej, strona zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 5-15 u.p.a. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny spłacić znacznej kwoty zobowiązań, których łączna wartość z wydanych przez organ decyzji wynosi ponad 332.773 zł bez odsetek (wykonalność sześciu z wymienionych decyzji, których wartość zaległości wynosi 132.773 zł została wstrzymana przez Sąd). Wnioskodawca podał również, że prowadzona działalność wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych, przy jej niskiej rentowności. Argumentował, iż dla zachowania płynności finansowej i pozycji na rynku zmuszony jest do kredytowania prowadzonej działalności. Dowodził, że wykonanie skarżonej decyzji może doprowadzić do utraty tej płynności, a w konsekwencji do zaprzestania prowadzenia działalności oraz licytacji majątku, co spowoduje szersze skutki społeczne w postaci utraty miejsc pracy, jakie obecnie tworzy. Strona wniosła również o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym celem dokonania wykładni art. 89 ust. 5 - 15 u.p.a. oraz - ewentualnie - o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania odpowiedzi na pytanie prawne z 21 czerwca 2011 r., skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (sygn. akt I SA/Bk 99/11). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko wraz z jego argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu aktu w całości lub części stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły, i jako takie jest dopuszczalne po spełnieniu przesłanek o których mowa wyżej. Użyte więc w tym przepisie pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów (por. post. NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). W przekonaniu Sądu, uzasadnienie wniosku uprawdopodabnia możliwość zaistnienia przesłanek wskazanych w w/w przepisie. Skoro, za trudne do odwrócenia skutki uznaje się takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym, powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, to paraliż działalności gospodarczej, który doprowadzi do utraty płynności finansowej przedsiębiorcy, bądź też do całkowitego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z całą pewnością wypełnia wskazane wyżej znamiona. Opisane okoliczności, przy uwzględnieniu łącznej wysokości zobowiązań podatkowych oraz świadomości co do negatywnych skutków społecznych, w postaci likwidacji miejsc pracy, jakie potencjalnie może spowodować wdrożenie egzekucji, uzasadniały przekonanie Sądu, że w sytuacji wnioskodawcy istnieje obawa wystąpienia zagrożeń, o jakich mowa w treści art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem, ewentualne uchylenie decyzji przez Sąd (czego na tym etapie Sąd nie przesądza), przy uprzednim wdrożeniu czynności egzekucyjnych, czyniłoby restytucję poprzedniego stanu majątkowego wnioskodawcy nieodwracalną, bądź znacznie utrudnioną. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Następnie wskazać należy, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r. (sygn. akt I SA/Bk 99/11, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "Czy art. 89 ust. 5 i ust. 16 ustawy z dnia 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11 ze zm.) jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2.04.1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku, gdy oświadczenia, o których mowa w art. 89 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym zawierają wady nieistotne z punktu widzenia ustalenia tożsamości nabywcy oraz przeznaczenia wyrobu energetycznego?" Natomiast postanowieniem z 5 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 1184/11, publ.: j/w) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: "Czy art. 89 ust. 16 w związku z art. 89 ust. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) jest zgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim warunkuje zastosowanie stawki akcyzy na wyroby energetyczne - olej opałowy - określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym od spełnienia warunku z przepisu art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym?" W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - wyrażone w odpowiedzi na przywołane wyżej pytania prawne - stanowisko Trybunału Konstytucyjnego pozwoli wyjaśnić pojawiające się na omawianym gruncie poważne wątpliwości prawne, a tym samym będzie miało wpływ na treść wyroku. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) p.p.s.a., orzekł jak w pkt II sentencji postanowienia.