I SA/Wr 427/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska- sprawozdawca Protokolant: Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Pani W. N. - członka zarządu Spółki z o.o. A z siedziba w M. za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za marzec, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 1998 r., kwiecień, maj, październik,listopad 1999 r., maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2000 r. w łącznej kwocie 6.643,50 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 7.629,30 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w wysokości 827,78 zł. 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przedmiotem skarga jest decyzja Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w J. G. z [...] nr [...] w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu Spółki z o.o. A z siedzibą M. Pani W. N. za zaległości tej Spółki (jako płatnika) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4) w łącznej kwocie [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w J. G. na podstawie art.30§ 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 z późn. zm.) orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika Spółki z o.o. A z siedzibą w M. z tytułu pobranego i nie wpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za: marzec, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad grudzień 1998 r., kwiecień, maj, październik, listopad 1999 r., maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień 2000 r. w łącznej kwocie [...]. Decyzję tą doręczono Spółce w dniu [...]. O odpowiedzialności Pani W. N. - członka zarządu Spółki z o.o. A za zobowiązania wynikające z wymienionej wyżej decyzji, Urząd Skarbowy w J. G. orzekł decyzją z [...]. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia powołano art. 108 i art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W: uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, iż Pani N. od 4 maja 1995 r. jest Prezesem Zarządu Spółki z o.o. A oraz jedynym udziałowcem tej Spółki. Zatem w okresie kiedy powstały zaległości Spółki - jako płatnika tj. w latach 1998-2000 była członkiem zarządu tej Spółki. Podano także, iż egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna bowiem w wyniku postępowania egzekucyjnego ustalono, że Spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych na rachunku bankowym, nie prowadzi działalności, nie zatrudnia pracowników, nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomości. Pani N. w ocenie organu podatkowego nie zgłosiła we właściwym czasie wniosku o upadłość Spółki, nie wszczęła postępowania zapobiegającego upadłości, a także nie wykazała, że za niepodjęcie tych czynności we właściwym czasie nie ponosi winy. Z tych względów uznano, że nie Pani N. nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 116 Ordynacji podatkowej, które uwalniałyby ja od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki 2 W odwołaniu od tej decyzji Pani W. N. zarzuciła, że nie ma podstaw do obciążenia jej za zobowiązania Spółki, gdyż jest osoba chorą i w związku z tym nie wszystkie działania podejmuje we właściwym czasie. Choroba ta datuje się od 29 marca 1999 r., kiedy to uległa wypadkowi przy pracy. Ponadto wskazała, że Spółka nie mogła wyegzekwować należności od swoich kontrahentów, którzy likwidowali działalność i dlatego miała trudności w terminowym realizowaniu zobowiązań podatkowych. Spółka w sierpniu 1999 r. zwracała się do Urzędu Skarbowego w J. G. aby zabezpieczył należności Spółki u kontrahentów, którzy zamierzają ogłosić upadłość. W ocenie Pani N. Urząd Skarbowy w J. G., dokonując licytacji maszyn oraz nie zabezpieczając należności Spółki u jej kontrahentów, przyczynił się do likwidacji Spółki. Ponadto strona podała, że z wnioskami o upadłość występowała kilkakrotnie jednak wnioski jej były odrzucane przez Sąd z przyczyn formalnych, a ostatni wniosek oddalono ze względu na brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Strona zarzuciła także, iż w latach 2000 i 2001 nie pobierała wynagrodzenia i na działalności Spółki nie wzbogaciła się. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. po rozpatrzeniu odwołania utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie znajdując podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Organ odwoławczy w całości podzielił argumentację przedstawioną przez Urząd Skarbowy w J. G. zarówno w zakresie podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności Pani N. za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. A jak i okoliczności wpływających na uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ponadto wskazał, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie oznacza złożenie takiego wniosku wówczas gdy możliwe jest zaspokojenie roszczeń z majątku spółki. W ocenie organu odwoławczego wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki z o.o. A nie zgłoszono w takim czasie co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w J. G. z 7 marca 2001 r., którym to oddalono wniosek z [...] o ogłoszenie upadłości Spółki z o.o. A ze względu na brak środków na koszty upadłości. Pani W. N. [...] złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uwolnienie jej jako członka zarządu Spółki z o.o. A od odpowiedzialności za zobowiązania tej Spółki i powtórzyła zarzuty odwołania. W szczególności wskazując na: swój zły stan zdrowia datujący się od [....], kiedy to uległa wypadkowi przy pracy, przyczynienie się organu podatkowego pierwszej 3 instancji do trudności Spółki w spłacie zobowiązań podatkowych oraz wielokrotne składanie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Dodatkowo skarżąca wskazała, ze organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania mającego na celu ustalenie aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, a także czy w związku z działalnością Spółki z o.o. A skarżąca wzbogaciła się. W odpowiedzi na złożoną skargę Izba Skarbowa w całości podtrzymała swoje stanowisko i argumentację i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Powyższa skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu 6 lutego 2002r.. Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Powyższy przepis uzasadnia' rozpoznanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, ze skarga zasługuje na uwzględnienie. Odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością jest odpowiedzialnością osoby trzeciej, o której mowa w rozdziale 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r- Ordynacja podatkowa (DZ.U. Nr 137, poz 926). Zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczona odpowiedzialnością w tym za zaległości spółki jako płatnika odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeśli egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Odpowiedzialność ta zgodnie z §2 art. 116 Ordynacji podatkowej obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Przepis art. 108 §2 pkt 2 lit b Ordynacji podatkowej stanowi, iż decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może zostać wydana dopiero po doręczeniu decyzji o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Spółka z o.o. A z siedzibą w M. nie wywiązała się z obowiązków płatnika bowiem nie uiściła pobranych i wykazanych w deklaracjach PIT-4 należności z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Urząd Skarbowy w J. G. decyzją z dnia [...] nr 4 [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej Spółki z o.o. A jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pobranych i nie wpłaconych zaliczek na ten podatek w kwocie [...]. Decyzja ta została doręczona Spółce [...] to jest przed wydaniem decyzji o odpowiedzialności Pani W. N. jako członka zarządu Spółki.- decyzję tę wydano bowiem [...]. Ustalono, ponadto, iż przed wydaniem decyzji o odpowiedzialność członka zarządu Spółka z o.o. A zalegała także w płatnościach podatku VAT i podatku dochodowego od osób prawnych. Podjęte czynności egzekucyjne (w grudniu 1999 r. zajęcie rachunku bankowego oraz zajęcia i sprzedaż ruchomości) nie doprowadziły do wyegzekwowania należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Z protokołu o stanie majątkowym Spółki, spisanego przez poborcę skarbowego - pracownika US w J. G. w dniu [...] wynika, że Spółka z o.o. A jest podmiotem zarejestrowanym, ale faktycznie nie prowadzi działalności i nie zatrudnia pracowników, żadnych ruchomości i nieruchomości nie posiada, działalność w zakresie stolarstwa Spółka prowadziła od 1989 r. od lutego 2000 r. nie prowadzi produkcji. W sprawie nie jest sporne, iż w okresie w którym powstały zaległości Spółki jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych tj. w latach 1998-2000 Pani W. N. była członkiem zarządu Spółki z o.o. A. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż zaistniały przesłanki do przeniesienia na skarżącą odpowiedzialności za zaległości Spółki. Odpowiedzialność członka zarządu spółki może jednakże zostać wyłączona - gdy wykaże on, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek 0 ogłoszenie upadłości spółki lub że za niezgłoszenie takiego wniosku we właściwym terminie nie ponosi winy. Na mocy obowiązującego w okresie objętym sporem przepisów Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 z późn. zm.) przedsiębiorca zobowiązany jest, nie później niż w okresie 2 tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Zatem dla stwierdzenia istnienia (bądź nieistnienia) tej przesłanki zwolnienia od omawianej odpowiedzialności ważne jest ustalenie, czy i kiedy wystąpił stan trwałego zaprzestania płacenia długów, a w konsekwencji tego, czy termin ten nie wskazuje, iż skarżąca nie ponosi winy za niepodjęcie niezbędnych czynności z zakresie wynikającym ze sprawowanej w Spółce funkcji. Z brzmienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności członka zarządu spółki z 5 ograniczoną odpowiedzialnością za zaległe zobowiązania spółki ciąży na tym członku. Zatem to ten członek zarządu winien okoliczność tę udowodnić, gdyż z tego faktu zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa. Jednakże takie brzmienie powołanego przepisu nie przekreśla w zupełności stosowania w postępowaniu podatkowym odnoszącym się do kwestii odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zasad ogólnych tego postępowania, a tym samym obowiązków organu wynikających z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że w przypadku, gdy twierdzenia strony w danej kwestii nie są poparte według organu stosownymi dowodami, obowiązkiem organu podatkowego jest wezwanie strony do przedłożenia stosownych dowodów a następnie ustosunkowanie się do przedstawionych dowodów w decyzji. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organ odwoławczy nie tylko nie wezwał strony do przedstawienia dowodów twierdzeń zawartych w odwołaniu, ale całkowicie pominął rozpatrując odwołanie przedstawione przez skarżącą okoliczności. Z uwagi na to, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art.116, art.122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej polegającym na niezebraniu oraz nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) decyzję uchylono w całości. O braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.