I SA/Wr 428/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w Wa. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia od postanowienia dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżąca wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 100 zł wskazując, że w związku z dramatami rodzinnymi (śmiertelna choroba córki) zmuszona była sprzedać cały dorobek życia. Obecnie mieszka z mężem i synem. Na miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni składają się: renta pobierana przez jej męża w wysokości 550 zł brutto (po potrąceniu egzekucyjnym w kwocie ok. 200 zł), kwota 800 zł (nieczytelnie wskazany tytuł, z jakiego ten dochód pochodzi) oraz kwota 152 zł z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego. Prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza od stycznia 2011 r. nie przynosi żadnych przychodów. Uzupełniająco skarżąca dodała, że posiada zadłużenie w ZUS, ma zaległości w podatku VAT oraz przysługują jej wierzytelności wobec kontrahentów w związku z nieopłaconymi fakturami. W szczegółowym oświadczeniu o stanie majątkowym strona podała, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Do wniosku załączono: nieczytelną fakturę VAT, wydruk z księgi podatkowej za 2011 r. oraz PIT-5L za luty 2011 r. (z których wynika, że od początku 2011 r. działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą nie przyniosła żadnego przychodu), faktury za energię oraz za prowadzenie dokumentacji za styczeń 2011 r., decyzję z dnia 28 maja 2010 r. o przyznanym zasiłku pielęgnacyjnym w kwocie 153 zł do dnia 31 maja 2011 r., pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, informujące o dokonywanych potrąceniach ze świadczenia rentowego J. K., odpis skrócony aktu zgonu A. K., decyzję o przyznanym J. K. świadczeniu rentowym w wysokości 758 zł, pismo ZUS z dnia 28 marca 2011 r. o skierowaniu T. K. na badania lekarskie oraz dokumentację lekarską skarżącej. Ponadto, na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwana u.p.s.a.), nadesłane zostały: lista blokad kwot na rachunkach bankowych w związku z zajęciami egzekucyjnymi na dzień 31 marca 2009 r. oraz kopia z księgi podatkowej za grudzień 2010 r., wydruk z księgi podatkowej za 2011 r. oraz zestawienie miesięcznych wydatków. Z powyższych dokumentów wynika, że w 2010 r. przychód z działalności gospodarczej wyniósł 267.842,57 zł, natomiast koszty jego uzyskania 168.793,08 zł. W 2011 r. do lutego skarżąca nie uzyskała żadnego przychodu i poniosła koszty jego uzyskania w wysokości 24.288,17 zł. Miesięcznie, z renty J. K. potrącane jest 223 zł tytułem zajęcia egzekucyjnego. Suma blokad na rachunku bankowym z tytułu egzekucji komorniczych wynosiła w marcu 2009 r. kwotę 158.765 zł. Z zestawienia miesięcznych wydatków wynika, że strona ponosi następujące wydatki: na prąd - 300 zł, na żywność - 600 zł, na lekarstwa - 180 zł, za wodę - 170 zł, za wywóz śmieci - 30 zł oraz na podręczniki szkolne dla syna i inne opłaty związane ze szkołą w kwocie około 200 zł. Dodała, ze odzieży nie kupuje od dłuższego czasu, nie spłaca kredytów, otrzymuje jedynie pomoc de minimis na działalność, którą prowadzi od 2005 r. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011 r., doręczonym stronie 2 maja 2011 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił stronie przyznania prawa pomocy stwierdzając, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania jej takiego prawa. W sprzeciwie od tego postanowienia, złożonym w dniu 9 maja 2011 r., zatytułowanym "zażalenie," skarżąca wniosła o uchylenie tego postanowienia podnosząc, że posiada środków na opłacenie wymaganego wpisu od skargi. Do sprzeciwu dołączyła kserokopię postanowienia referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w S., Wydział [...] Cywilny (sygn. akt [...] Co [...] /11), z dnia 20 kwietnia 2011 r., mocą którego zwolniono skarżącą od opłaty w tym postępowaniu. Z ustaleń Sądu poczynionych z urzędu wynika, że oprócz sprawy o sygn. akt I SA/Wr 428/11, strona wniosła jeszcze dwie skargi, które zarejestrowano pod sygn. akt I SA/Wr 535/10 i SA/Wr 1298/10, a od których skarżąca obowiązana jest uiścić wpis sądowy w kwocie odpowiednio 500 zł oraz 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 260 u.p.s.a., sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego spowodował ten skutek procesowy, że złożony przez stronę wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpoznaniu (tym razem przez Sąd) wedle reguł wskazanych w art. 246 § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 i u.p.s.a. oraz przy uwzględnieniu treści art. 199 u.p.s.a. Pierwsze dwa z powołanych wyżej unormowań dotyczą przesłanek jakie winien spełniać wnioskodawca ubiegając się o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis art. 199 u.p.s.a. wprowadza natomiast obowiązek odniesienia tych unormowań do generalnej reguły wynikającej z tego przepisu, a mianowicie, że co do zasady, strony postępowania sądowego obowiązane są ponosić koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Zestawienie wskazanych regulacji, tj. łączna analiza wynikających z nich dyrektyw, pozwala na realizację konstytucyjnej zasady prawa do Sądu przy jednoczesnym zachowaniu reguły, że przyznanie prawa pomocy w zakresie wymaganych kosztów sądowych winno wystąpić w sytuacjach wyjątkowych, nie pozostawiających wątpliwości Sądu, że zdobycie przez stronę środków niezbędnych do jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, tj. obiektywnie, niemożliwe lub w znacznym stopniu zagraża jej podstawowym potrzebom egzystencji. Rozpatrując w myśl powołanych kryteriów złożony w sprawie wniosek w przedmiocie zwolnienia od wpisu od skargi Sąd stwierdził, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy, oceniana na dzień złożenia wniosku, uzasadniała przyznanie jej takiego prawa. Dokonując oceny sytuacji materialnej strony skarżącej Sąd ważył z jednej strony łączną wysokość wpisów do jakich uiszczenia skarżąca zobowiązana jest w związku ze złożeniem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 428/11, I SA/Wr 535/10 i I SA/Wr 1298/10 (700 zł) zł, z drugiej zaś, sumę miesięcznych dochodów prowadzonego przez nią (wspólnie z mężem) gospodarstwa domowego - tj. ok. 1.503 zł, z czego 550 zł przypada z tytułu świadczenia rentowego męża (po potrąceniu zajęcia egzekucyjnego w kwocie 200 zł), a kwota 153 zł stanowi równowartość otrzymywanego przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz syna. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze okoliczność, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza od stycznia 2011 r. nie przynosi żadnych przychodów. Mając na uwadze wysokość udokumentowanych dochodów rodziny wnioskodawczyni, liczbę osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, oraz przeciętne koszty miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny (deklarowane przez skarżącą na poziomie ok. 1.530 zł) Sąd uznał, że odmowa zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi, w szczególności w sytuacji, gdy do opłacenia pozostają jeszcze dwie skargi złożone w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 535/10 i I SA/Wr 1298/10 stanowić będzie uszczerbek w domowym budżecie wnioskodawczyni i jej rodziny porównywalny z tym o jakim mowa w treści art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd zwolnił skarżącą od obowiązku opłacenia skargi w sprawie, o czym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a., orzekł jak w sentencji.