I SA/Wr 429/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący działający przez doradcę podatkowego, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 29.076 zł, wniósł o zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z powodów finansowych i zdrowotnych pomieszkuje u rodziców, a w okresie letnim na Mazurach, podejmując tam prace dorywcze. Od 2013 r. pogorszył się jego stan psychiczny. Ma olbrzymie długi wobec banków, których nie będzie mógł spłacić – kredyt w wysokości 120.000 zł wraz z odsetkami karnymi, karty kredytowe, debety i pożyczki na rachunku bieżącym na kwotę około 35.000 zł oraz odsetki. Zadłużony jest również u operatora sieci komórkowej na kwotę główną w wysokości 15.000 zł. Wszystkie rachunki bankowe są objęte zajęciem egzekucyjnym od 2009 r. Mieszkanie we W., pod adresem wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce zamieszkania, należy do Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Wnioskodawcy nie stać na czynsz, ale nie wymeldował się z tego adresu. Wnioskodawca nie jest w stanie określić swoich wydatków. W ostateczności przebywa u rodziców, którzy go wtedy utrzymują. Próbuje pracować dorywczo zwłaszcza w okresie letnim, ale z powodu napadów lękowych zostaje z pracy wyrzucony, często bez zapłaty. Nie posiada żadnego ubezpieczenia zdrowotnego, zaś na prywatną opiekę go nie stać. Pozostaje w separacji z żoną, która wychowuje ich córkę. Wnioskodawca nie łoży na utrzymanie córki. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką (ur. w 2006 r.), posiada mieszkanie w TBS o powierzchni 50 m2, poza tym nie dysponuje żadnym majątkiem, w tym zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Posiadane wierzytelności zostały przejęte przez UKS. W rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wnioskodawca wpisał "Zajęcia komornicze". Rubryka dotycząca dochodów nie została wypełniona. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały kredyty w kwocie około 200.000 zł. Do wniosku załączone zostały: wydruki historii rachunków bankowych należących do ojca skarżącego, za okres od 1 października 2013 r. do 4 lutego 2014 r. oraz skarżącego za okres od 1 kwietnia do 1 września 2013 r., zaświadczenie z 29 sierpnia 2013 r. o zatrudnieniu na umowę o pracę w niemieckiej firmie od 1 października 2010 r. na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze, ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem 98,77 zł netto. Pozostałe przedłożone dokumenty pochodzą również głównie z 2013 r., a są to wydruki rachunków bankowych należących do skarżącego i jego ojca, zaświadczenie o pobieraniu świadczenia przedemerytalnego przez matkę skarżącego i dowody bieżących opłat wystawione na nazwisko ojca skarżącego oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym w związku z egzekucją kwoty 318,30 zł. W wyniku wezwania przedłożone zostały nadto kopie zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia żony wnioskodawcy, które wynosi 3.778,80 zł netto i nie jest objęte zajęciem egzekucyjnym, oraz decyzji ZUS z 2015 r. o wysokości świadczeń pobieranych przez rodziców. Przedłożono również postanowienie organu egzekucyjnego z 23 czerwca 2016 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec wnioskodawcy z uwagi na brak składników majątkowych. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że jego mocodawca nie posiada żadnego dokumentu stwierdzającego separację – jedynie zgodnie z jego oświadczeniem nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa i z powodów finansowych nie łoży na utrzymanie rodziny. Rodzice otrzymują świadczenia emerytalno-rentowe w łącznej wysokości 2.429,37 zł, a na wydatki ich gospodarstwa domowego składają się opłaty za media i kredyty w łącznej kwocie 1.642 zł oraz wydatki na wyżywienie 500 zł i na lekarstwa 200 zł. Żona wnioskodawcy wraz z córką ponoszą wydatki miesięczne w wysokości 3.530 zł, w tym na ratę kredytową 1.600 zł, szkołę baletową 220, czynsz 550 zł, prąd 280 zł, obiady córki 180 zł, wyżywienie 500 zł, środki czystości 200 zł. Pełnomocnik oświadczył, że prowadzenie postępowań podatkowych i sądowych wnioskodawcy nastąpiło jako kontynuacja wcześniejszej umowy na prowadzenie dokumentacji księgowej za okres objęty kontrolą jego zlikwidowanej obecnie firmy. Czynności związane ze składanymi skargami do tutejszego Sądu wykonywane są pro bono. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wnioskodawca jest obecnie stroną w dwóch sprawach o sygn. akt I SA/Wr 429/16 i I SA/Wr 442/16, w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 67.445 zł. Niniejsza sprawa dotyczy natomiast skargi na decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym za 2009 r., za który skarżący zeznał przychody z działalności gospodarczej pod nazwą "A" w wysokości 9.201.706,83 zł. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższej regulacji, to wnioskodawca ma obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Przy czym realizacja tego obowiązku nie polega na wskazywaniu danych co do swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób wybiórczy, ograniczając się tylko do tych, które nakazywałyby przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów swego udziału w sprawie. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Oznacza to, iż wnioskodawca zobligowany jest przedstawić jak najobszerniej wszystkie ww. aspekty (stan majątkowy, finansowy i rodzinny), aby możliwe było odtworzenie jego rzeczywistych, obiektywnie postrzeganych możliwości płatniczych. Tymczasem wnioskodawca przedłożył dokumenty pochodzące głównie z 2013 r. i dotyczące przede wszystkim jego rodziców. W zestawieniu miesięcznie ponoszonych wydatków, zarówno przez żonę, jak i przez rodziców, brak jakichkolwiek informacji wskazujących, że koszty te obejmują również wnioskodawcę, który twierdzi, że po części jest na utrzymaniu rodziców. Wnioskodawca pominął jednak kwestię istotną dla oceny jego możliwości płatniczych, która wynika z ogólnodostępnych danych w internetowej bazie Krajowego Rejestru Sądowego. Mianowicie, że z dniem 24 marca 2009 r. została zarejestrowana spółka z o.o. "A", której wnioskodawca jest jedynym wspólnikiem z 20 udziałami o łącznej wysokości 5.000 zł i jednocześnie jest jedynym członkiem zarządu. Oznacza to, że prowadzi nadal działalność gospodarczą pod tą samą nazwą, tyle że w innej formie prawnej. Zauważyć przy tym wypada, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem, od 2009 r. prowadzone jest wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z danymi z Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej, działalność pod nazwą "A" została zakończona z 13 grudnia 2012 r., a prowadzona była niemal w takim samym zakresie, co obecnie spółka z o.o., która – co wynika z KRS i należy to zaznaczyć – nie ma żadnych zaległości i nie pozostaje w upadłości ani likwidacji. Siedziba spółki znajduje się pod tym samym adresem, co dotychczasowe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe ustalenia wyraźnie zatem wskazują, że wnioskodawca nie przedstawił swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. Zwrócić należy bowiem uwagę, że na urzędowym formularzu wniosku, w rubryce dotyczącej posiadanych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (w tym udziałów, polis inwestycyjnych, itp.) oświadczył, iż takich brak mimo, że posiada jako jedyny wspólnik udziały we wskazanej spółce z o.o. Ponadto, pomimo, że z prawnego punktu widzenia spółka z o.o. jest odrębnym podmiotem prawnym, w praktyce jest to firma skarżącego, który jest jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu. Co za tym idzie, przychody spółki są przychodami jej właściciela. Zauważyć w tym miejscu należy, że wartość przychodów, jaką zeznał skarżący w 2009 r. z prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą "A", sięgała ponad 9.000.000 zł. Działalność ta z kolei – jak zostało już wyżej powiedziane – była prowadzona praktycznie w takim samym zakresie, co obecna działalność spółki z .o.o. Wobec tak poczynionych ustaleń stwierdzić należało, iż wnioskodawca nie przedstawił w sposób rzetelny swojej sytuacji finansowej i majątkowej – nie było tym samym podstaw do oceny jego faktycznych możliwości płatniczych. . Końcowo dodać wypada, że w istocie wpis od skargi jest wysoki (zarówno w niniejszej sprawie, jak i w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 442/16, co należało wziąć pod uwagę, gdyż wpisy w obu sprawach skarżący obowiązany jest uiścić równocześnie). Jednakże, jak zostało to wyżej zauważone, wnioskodawca kontynuuje dotychczasową działalność, tyle że w innej formie prawnej, natomiast działalność prowadzona jednoosobowo, która została zakończona, przynosiła bardzo wysokie obroty. W związku z tym, zdaniem referendarza sądowego, nie było możliwe rozważenie zastosowania choćby częściowego zwolnienia w zakresie samego wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.