I SA/Wr 43/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-04-28
Skład orzekający: Marta Semiczek, Annetta Chołuj, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Województwo D., jako właściciel sieci telekomunikacyjnej (D. Sieć Szerokopasmowa - DSS) wybudowanej w ramach projektu "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa D. sieci szkieletowej", jest podatnikiem podatku od nieruchomości od budowli wchodzących w skład tej sieci, w sytuacji gdy kanalizacja kablowa (budowla) jest w dzierżeniu, a kable (niebędące budowlą) w dzierżawie przez Operatora Infrastruktury, a dostęp do usług zapewniają lokalni operatorzy telekomunikacyjni?Ratio decidendi
Województwo D. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od budowli wchodzących w skład D. Sieci Szerokopasmowej (DSS). Budowlą w rozumieniu przepisów jest kanalizacja kablowa, natomiast kable w niej zainstalowane nie stanowią budowli. Ponadto, działalność Województwa w zakresie budowy i udostępniania sieci telekomunikacyjnej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów. Nawet gdyby przyjąć, że kanalizacja kablowa jest budowlą, to jej przekazanie w dzierżenię (nie w posiadanie zależne) Operatorowi Infrastruktury nie skutkuje obowiązkiem opodatkowania podatkiem od nieruchomości po stronie Województwa, gdyż nie jest to posiadanie związane z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Województwo D. wybudowało sieć telekomunikacyjną (DSS) i zwróciło się o interpretację indywidualną w sprawie obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości od budowli wchodzących w jej skład. Województwo argumentowało, że nie jest podatnikiem, ponieważ sieć nie jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, a budowle (kanalizacja kablowa) są w dzierżeniu, a kable w dzierżawie. Burmistrz uznał stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że budowle będą w posiadaniu zależnym lokalnych operatorów telekomunikacyjnych, co skutkuje opodatkowaniem. Województwo wniosło skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących budowli i działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie od Burmistrza S. na rzecz strony skarżącej kwoty 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie sędzia WSA Anetta Chołuj, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. D. na interpretację indywidualną Burmistrza S. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Burmistrza S. na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego (interpretacja indywidualna) wydana w dniu [...] października 2015 r. na wniosek Urzędu Marszałkowskiego Województwa D. (dalej: także wnioskodawca) przez Burmistrza Gminy S. w zakresie przepisów podatku od nieruchomości.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Województwo D. zakończyło prace związane z budową sieci teleinformatycznej – D. Sieci Szerokopasmowej (dalej: DSS) realizowanej w ramach projektu "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa D. sieci szkieletowej", której celem jest przyśpieszenie społecznego i ekonomicznego rozwoju województwa D., w tym gminy S.
Dostęp do usług szerokopasmowych z DSS na być uruchomiony za pośrednictwem lokalnych operatorów telekomunikacyjnych, z którymi umowy będą zawierane na warunkach zatwierdzonych przez Urząd Komunikacji Elektronicznej (dalej: UKE). Województwo D. pozostanie właścicielem DSS przez cały okres eksploatacji i będzie dostarczać sieć telekomunikacyjną oraz zapewniać dostęp do infrastruktury telekomunikacyjnej za pośrednictwem Operatora Infrastruktury. Działalność Województwa w tym zakresie będzie wykonywana w oparciu o przepisy ustawy z 7 maja 20110 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. nr 106,poz.675 ze zm.). Województwo D. uzyskało wpis do rejestru jednostek samorządu terytorialnego wykonujących działalność w zakresie telekomunikacji niebędącą działalnością gospodarczą, prowadzonego przez UKE.
Uzupełniając braki formalne wniosku Województwo wyjaśniło, że przekaże Operatorowi Infrastruktury:
- w administrowanie i utrzymanie (dzierżenie w rozumieniu art. 338 Kodeksu cywilnego) budowle (obiekty trwale związane z gruntem) wchodzące w skład infrastruktury telekomunikacyjnej;
- w dzierżawę pozostałe elementy infrastruktury telekomunikacyjnej nie będące budowlami (np. kable i przełącznice optotelekomunikacyjne).
Operator Infrastruktury w okresie eksploatacji DSS będzie administrował i utrzymywał infrastrukturę powierzoną w dzierżenie oraz świadczył usługi w oparciu o elementy sieci powierzone w dzierżawę.
Na gruncie tak opisanego stanu faktycznego wnioskodawca zapytał: Czy Województwo D. zobowiązane jest opłacać podatek od nieruchomości od budowli wchodzących w skład D. Siecie Szerokopasmowej, wybudowanej przez Województwo w związku z realizacją projektu pn. "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa D. sieci szkieletowej" ? Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, wnioskodawca stwierdził, że w opisanym stanie faktycznym Województwo nie będzie podatnikiem podatku od nieruchomości do budowli wchodzących w skład DSS. Wyjaśnił, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przy czym budowlami są obiekty budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędące budynkiem, obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Sieci telekomunikacyjne są obiektem budowlanym, w rozumieniu art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane – obiektem liniowym tj. obiektem budowlanym, którego charakterystycznemu parametrem jest długość, w szczególności (...) kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części, ani urządzenia budowlanego.
Województwo zauważyło, że nie każda budowla, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ale tylko taka, która jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. będąca w posiadani przedsiębiorcy.
Województwo, jako właściciel sieci i jednostka samorządu terytorialnego zarejestrowana w prowadzonym przez UKE rejestrze tych jednostek wykonujących działalność w zakresie telekomunikacji niebędącą działalnością gospodarczą, nie jest przedsiębiorcą. Działania Województwa mieszczą się w zakresie realizacji jego zadań własnych i w ramach swoich działań Województwo nie będzie prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto budowle wchodzące w skład infrastruktury telekomunikacyjnej zostaną przekazane Operatorowi Infrastruktury: w dzierżenie, tj. administrowanie i utrzymanie, a pozostałe elementy infrastruktury telekomunikacyjnej nie będące budowlami (np. kable i przełącznice optotelekomunikacyjne) w dzierżawę.
Burmistrz Gminy S. stanowisko wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe. Przytoczył przepis art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej: u.p.o.l.). Następnie stwierdził, że sklasyfikował DSS jako obiekt liniowy tzn. jako budowlę w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazał, odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17.06.2010 r., że linie telekomunikacyjne nie zawsze muszą być umieszczone w kanalizacji, gdyż mogą być także umieszczone w ziemi, co nie oznacza, że nie są budowlami i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jest to sieć techniczna stanowiąca budowlę, zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Dostęp do usług szerokopasmowych z sieci DSS ma zostać uruchomiony za pośrednictwem lokalnych operatorów infrastruktury. Sieci i przyłącza telekomunikacyjne będą dzierżawione przez lokalnych operatorów. Na podstawie umowy dzierżawy infrastruktury telekomunikacyjnej budowle wchodzące w skład DSS znajdą się w posiadaniu lokalnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych.
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11.09.2014 r. sygn. akt I SA/Łd 245/14, Burmistrz zaznaczył, że budowle podlegają opodatkowaniu tylko wówczas, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podsumowując Burmistrz stwierdził, że w momencie przekazania budowli wchodzących w skład DSS w posiadanie operatorów telekomunikacyjnych, budowle zostaną objęte podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., jako części budowli będące w posiadaniu przedsiębiorców telekomunikacyjnych, tj. związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Województwo D., jako właściciel będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 4 w związku z art. 3 ust. 3 u.p.o.l.
Burmistrz, wezwany do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Województwo D. wniosło o uchylenie interpretacji indywidualnej i zasądzenie kosztów postępowania sądowego zarzucając naruszenie:
- art. 169 §1 w zw. z art. 14h, art. 14c §1 i art. 14j §1 i §3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. Z 2015 r. poz. 613 – dalej O.p.) przez brak wezwania do uzupełnienia stanu faktycznego lub pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jak i przez niedopuszczalną modyfikację stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i wydanie interpretacji w oparciu o informacje, których wnioskodawca nie podawał, tj. informacji, że lokalni operatorzy telekomunikacyjni będą posiadaczami budowli na podstawie umowy dzierżawy;
- art. 14c §1 O.p. praz art. 120 w zw. z art. 14h i art. 14j §1 i 3 O.p. przez niedokonanie oceny stanowiska zawartego we wniosku w sposób zgodny z prawem i naruszenie wskazanych niżej przepisów prawa materialnego;
- art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w zw. z art. 338 Kodeksu cywilnego przez jego nietrafne zastosowanie, właściwa subsumcja nie powinna bowiem skutkować przyjęciem, że lokalni operatorzy telekomunikacyjni są posiadaczami zależnymi budowli, a w konsekwencji, że Województwo D. jest podatnikiem podatku od nieruchomości;
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. art. 3 pkt 3 i 3a ustawy Prawo Budowlane, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Burmistrz uznał że cała DSS jest budowlą i stanowi sieć techniczną, kiedy przy zastosowaniu prawidłowej interpretacji należało przyjąć, że jest to infrastruktura, na którą składają się elementy niebędące budowlą oraz obiekt liniowy, którego definicja do definicji budowli i ustawy Prawo budowlane została wprowadzona art. 65 ustawy o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych, a w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, ze infrastruktura może być tylko traktowana jako całość.
Uzasadniając przedstawione zarzuty, strona skarżąca stwierdziła, że organ swoje stanowisko oparł na tezie, iż lokalni operatorzy telekomunikacyjni będą posiadaczami zależnymi. Wniosek strony nie zawierał takiej informacji. We wniosku wskazano, że dostęp do usług zostanie uruchomiony za pośrednictwem lokalnych operatorów telekomunikacyjnych, a za zawieranie tych umów będzie odpowiedzialny, wybrany przez Województwo, Operator Infrastruktury. Przy czym Województwo pozostanie właścicielem sieci. Elementy infrastruktury stanowiące, zgodnie z definicją budowle, jak wyjaśniono w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, są przekazane w dzierżenie, którego celem jest administrowanie i utrzymanie. W dzierżawę, tj. w posiadanie zależne, przekazane są te elementy infrastruktury, które nie są budowlami. Zaskarżona interpretacja został zatem wydana z naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynika sprawy polegający na tym, że wydano interpretację indywidualną odnoszącą się do innego stanu faktycznego niż wskazany we wniosku.
Założenie Burmistrza, które legło u podstaw wydanej interpretacji jest, zdaniem Skarżącej, wadliwa, sprzeczne z prawe, i stanem faktycznym, tym samym nie może determinować uznania, że Województwo jest podatnikiem podatku od nieruchomości, tj. budowli z uwagi na to, że lokalni operatorzy telekomunikacyjni są posiadaczami tych budowli.
Burmistrz nieprawidłowo także sklasyfikował całą DSS jako obiekt liniowy, dodatkowo uznając, że stanowi ona sieć techniczną w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, całkowicie przy tym pomijając dokonany przez wnioskodawcę podział infrastruktury i różny sposób jej udostępnienia. Strona skarżąca powołała art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i zaznaczyła, że odnośnie sieci telekomunikacyjnych przyjmuje się, że są to obiekty budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, które nie mają cech budynku, a przez to są budowlami. Przypomniała strona skarżąca, że z dnie 17 lipca 2010 r. zmianie uległo brzmienia art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zmiana ta polegała wskazaniu nowego rodzaju budowli, tj. "obiektu liniowego". Budowlę tę zdefiniowano w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane i z definicji tej w sposób jednoznaczny wynika, że kable zainstalowane w kanalizacji kablowej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Po wprowadzeniu tej zmiany nie wątpliwości, zdaniem strony skrzącej, że kable w kanalizacji kablowej nie są budowlą (urządzeniem budowlanym lub jego częścią) w rozumieniu prawa budowlanego. W konsekwencji kable umieszczone w kanalizacji kablowej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Na gruncie powyższych definicji należy, wg skarżącej, przejąć, że rurociągi techniczne DSS, jako obiekty liniowe zaliczane są do budowli, natomiast okablowanie nie. Oznacza to, że Burmistrz dokonał wadliwej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 3 i 3a ustawy Prawo budowlane. Na gruncie przepisów obowiązujących od 17 lipca 2010 r. straciło sens traktowanie sieci telekomunikacyjnej składającej się z kanalizacji kablowej i kabli jako całości funkcjonalnej.
Wadliwa subsumcja pojawiła się, wg skarżącej, w konsekwencji uznania, że podlegające opodatkowaniu budowle są w posiadaniu przedsiębiorcy. Za przedsiębiorcę Burmistrz uznała lokalnych operatorów telekomunikacyjnych, gdyż jego zdaniem są oni posiadaczami z uwagi na fakt, iż dostęp do sieci zostanie uruchomiony za ich pośrednictwem. Burmistrz nie uwzględnił jednak, że operatorom lokalnym, podobnie jak Operatorowi Infrastruktury, w dzierżawę strona skarżąca przekazała wyłącznie elementy infrastruktury telekomunikacyjnej nie będące budowlami (kable i przełącznice optotelekomunikacyjne). Kanalizację kablową która jest budowlą strona skarżąca przekazała w dzierżenie, tj. administracją i utrzymanie a nie w dzierżawę. Lokalni operatorzy telekomunikacyjni nie będą mieć zatem fizycznego władztwa na d budowlami, takich uprawnień nie dadzą in też umowy zawarte z Operatorem Infrastruktury.
Burmistrz błędnie przyjmuje, że skoro przedmiotem dzierżawy jest infrastruktura telekomunikacyjna to jednostka samorządu terytorialnego nie realizuje zadania własnego o charakterze użyteczność publicznej. Teza ta wg. strony skarżącej jest sprzeczna zarówno z przepisami prawa jak i stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy S., podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, wniósł o oddalenie skargi i orzeczenie o kosztach postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (teksy jedn. Dz. U. z 2014 r. poz.1647), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.). W sprawach tych, stosownie do art. 57a P.p.s.a., sąd administracyjny związany jest zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skarga była uzasadniona.
Powstałe w sprawie zagadnienie dotyczyło opodatkowania Województwa D. podatkiem od nieruchomości z tytułu posiadania telekomunikacyjnej sieci szerokopasmowej wybudowanej w ramach projektu "Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa D. sieci szkieletowej".
Burmistrz w zaskarżanej interpretacji indywidualnej stwierdził, że oddalanie budowli wchodzących w skład DSS w posiadanie zależne lokalnym operatorom telekomunikacyjnym skutkuje objęciem tych budowli podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., jako części budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, tj. związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konsekwencji, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., zobowiązanym do zapłaty podatku od nieruchomości będzie Województwo D. jako właściciel obiektu budowlanego.
Kwestie te były już rozpoznawane przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 13.04.2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 32/16 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Stanowisko wyrażone w ww. sprawie Sąd, w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę, podziela w całości.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z punktu widzenia przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o których mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowanie sieci szerokopasmowej rozpatrywane mogło być jedynie w stosunku do budowli (pkt 3), z wykluczeniem pozostałych przedmiotów, to jest gruntów (pkt 1) i budynków (pkt 2). Podkreślić jednak trzeba, że budowla stanowi przedmiot opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (wskazany pkt 3 ust.1 art. 2 u.p.o.l.). Z kolei ustawa podatkowa precyzuje w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., że za budowlę związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej należy uznać budowlę będącą w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, czyli – zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., działalność o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (po uwzględnieniu art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej – Dz.U. Nr 173, poz. 1808 ze zm.).
Jak to wynika z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, sieć szerokopasmowa jest siecią telekomunikacyjną służącą do zapewnienia szerokopasmowego dostępu do Internetu. Dostęp określa się jako szerokopasmowy, jeżeli wydajność łącza nie jest czynnikiem ograniczającym możliwość uruchomienia aplikacji dostępnych w sieci.
Pojęcie sieci telekomunikacyjnych, obowiązujące także – stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych – na gruncie tej ustawy, zdefiniowane zostało w ustawie z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (w jej art. 2 pkt 35), jako systemy transmisyjne oraz urządzenia komutacyjne lub przekierowujące, a także inne zasoby, w tym nieaktywne elementy sieci, które umożliwiają nadawanie, odbiór lub transmisję sygnałów za pomocą przewodów, fal radiowych, optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną, niezależnie od ich rodzaju.
Na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojęcie budowli odpowiada definicji budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, która – stosownie do art. 3 pkt 3 (według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidulanej) przez budowlę nakazuje rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Jednym z wymienionych rodzajów budowli jest obiekt liniowy zdefiniowany w art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane jako obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, jak na przykład ("w szczególności") droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Z powołanego przepisu art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane wynika zatem, że kable zainstalowane w kanalizacji kablowej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Przytoczone wyłączenie należy rozumieć – zgodnie z jego brzmieniem – w najszerszym znaczeniu, to znaczy, że kable zainstalowane w kanalizacji kablowej nie tylko, że nie stanowią "budowli liniowej", ale w ogóle nie stanowią obiektu budowlanego, ani jego części, ani też urządzenia budowlanego (nie są budowlą w ogólności). Okoliczność ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie bowiem Burmistrz przyjął, że oddanie w posiadanie zależne budowli wchodzących w skład DSS lokalnym operatorom telekomunikacyjnym powoduje, iż budowle te są objęte zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (tj. są to budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej). Jakkolwiek określenie budowli poprzez wymiennie w jednym szeregu takich obiektów jak: obiekt liniowy, sieć techniczna czy sieć uzbrojenia terenu, może rodzić wątpliwości co do właściwego przyporządkowania do tych pojęć sieci telekomunikacyjnej, to jednak z perspektywy odpowiedniego zakwalifikowania kabli umiejscowionych w kanalizacji kablowej, jest pozbawione jakiegokolwiek znaczenia (kable te nie są w ogóle obiektem budowlanym, jego częścią oraz nie stanowią urządzenia budowlanego).
Wyłączenie kabli znajdujących się w kanalizacji kablowej z zakresu pojęcia budowli według ustawy Prawo budowlane powoduje takie same skutki w zakresie określenia terminu "budowla" w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Oznacza to, że także na gruncie ustawy podatkowej kable umieszczone w kanalizacji kablowej nie są budowlą i nie mogą podlegać opodatkowaniu. Tezę tę potwierdza stanowisko, jakie zajął Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt SK 25/12 (publ. OTK-A z. 5/2013 r., poz. 68). Umarzając postępowanie ze skargi konstytucyjnej i wyjaśniając powody umorzenia, Trybunał jednocześnie przypomniał, że od 17 lipca 2010 r. znowelizowano Prawo budowlane i zmieniono definicję budowli oraz dodano pojęcie "obiektu liniowego". Jak zauważył Trybunał, "konsekwencją powyższej zmiany jest wyłączenie przez ustawodawcę z zakresu pojęcia "budowla" kabli, w tym również przewodów telekomunikacyjnych, zainstalowanych w kanalizacji kablowej, a tym samym – możliwości ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości" (pkt II.3. uzasadnienia ww. postanowienia).
Przepis art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane w istocie przesądza zatem, że budowlą jest kanalizacja kablowa, co należy odnieść także do kanalizacji kablowej stanowiącej element sieci telekomunikacyjnej. Kanalizacja ta jest więc budowlą również w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednakże, jak to wcześniej zaznaczono, budowla podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jedynie wówczas, gdy jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). W tym miejscu należy przypomnieć, że zarówno w treści wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, jak i w uzupełnieniu tego wniosku, Województwo D. wyjaśniło, że w ramach zapewniania dostępu do sieci szerokopasmowej kanalizacja kablowa zostanie przekazana Operatorowi Infrastruktury w dzierżenie, w przeciwieństwie do samych kabli światłowodowych oraz elementów je łączących, które oddane zostaną Operatorowi Infrastruktury w dzierżawę.
Na gruncie prawa cywilnego przyjmuje się, że dzierżenia nie można utożsamiać z posiadaniem. Wprawdzie zarówno w przypadku posiadania jak i dzierżenia występuje władztwo faktyczne nad rzeczą (corpus), to różnica zachodzi w elemencie psychicznym (animus). Posiadacz w zakresie swojego władztwa działa zawsze dla siebie (rem sibi habendi), natomiast dzierżyciel działa dla kogo innego (animus detendi pro alieno) (J. Gołaczyński [w:] System Prawa Prywatnego. Tom 4. Prawo rzeczowe, C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 14).
Skoro zatem kanalizacja kablowa (budowla), jak to wynikało z okoliczności przedstawionych przez Województwo, nie została przekazana w posiadanie innemu podmiotowi, to objęcie jej podatkiem od nieruchomości zależało bezpośrednio od uznania Województwa D. za podmiot prowadzący działalność gospodarczą (jedynego posiadacza).
Analiza przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 u.p.o.l., art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 10 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 oraz wpisanie Województwa D. do rejestru jednostek samorządu terytorialnego wykonujących działalność w zakresie telekomunikacji niebędącą działalnością gospodarczą, przekonują, że działalność Województwa w zakresie dostarczania sieci telekomunikacyjnej oraz zapewnienia dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej, za pośrednictwem Operatora Infrastruktury, wykonywana w oparciu o przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie stanowi działalności gospodarczej. Dodać należy, że kwestię prowadzenia działalności gospodarczej przez jednostkę samorządu terytorialnego w zakresie określonym w art. 3 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych przesądza przepis art. 5 tej ustawy, przyjmując w istocie, że działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wykonywana przez jednostkę samorządu terytorialnego, nie jest działalnością gospodarczą ("działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, niebędącą działalnością gospodarczą, wykonuje się zgodnie z przepisami...").
Dla przedstawionej oceny nie miało znaczenia to, że zapewnienie przez Województwo dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej miało się odbywać za pośrednictwem Operatora Infrastruktury (dzierżawcę kabli światłowodowych), albowiem, jak to wynika z art. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jednostka samorządu terytorialnego przedmiotową działalność prowadzić może również pośrednio. Mowa jest tam bowiem o działalności zarówno w formie niewyodrębnionej w ramach jej (jednostki samorządu terytorialnego) osobowości prawnej, jak również w formie porozumienia, związku lub stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, fundacji, której fundatorem jest jednostka samorządu terytorialnego, porozumienia komunalnego, spółki kapitałowej lub spółdzielni z udziałem jednostki samorządu terytorialnego.
Z fakt uruchomienia dostępu do usług z sieci DSS za pośrednictwem lokalnych operatorów telekomunikacyjnych, na podstawie umów zawieranych przez Operatora Infrastruktury, nie można wyprowadzać jednak wniosku, że budowle wchodzące w skład DSS znajdą się w posiadaniu zależnym lokalnych przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Lokalni przedsiębiorcy świadczący usługi telekomunikacyjne nie będą bowiem dzierżawić, jak to błędnie stwierdził Burmistrz, budowli. Budowlą, jak to już wyjaśniono, jest bowiem kanalizacja kablowa, a nie położone w tej kanalizacji kablowej kable. Lokalni przedsiębiorcy będą, na podstawie umów dzierżawy, zawartych z Operatorem Infrastruktury, dzierżawić znajdujące się w kanalizacji kablowej kable, a nie kanalizację kablową (budowlę). Należy też zwrócić uwagę, że Województwo Operatorowi Infrastruktury w dzierżawę przekazało wyłącznie kable, zaś kanalizację kablową w dzierżenie, a nie w dzierżawę. Brak jest zatem podstaw do przyjęcie, że w stanie faktycznym, przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Województwo D. jest podatnikiem podatku od nieruchomości od budowli wchodzących w skąd DSS, wybudowanej przez Województwo na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Zarzut skargi naruszenia przez organ wydający interpretację przepisów postępowania nie był uzasadniony. Zdaniem Sądu, Burmistrz nie dokonał modyfikacji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i uzupełnionego w toku postępowania na wniosek Burmistrza, ale ze stanu faktycznego wyprowadził błędne wnioski, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów prawa.
Wobec przedstawionej przez Sąd oceny, zaskarżona interpretacja indywidualna podlegała uchyleniu na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Przy ponownym wydaniu interpretacji indywidualnej organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną przez Sąd argumentację prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło