I SA/Wr 432/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Cisek- sprawozdawca Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. ODDALA SKARGĘ. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. odmówiło skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniosło, iż zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącego – E. K. w dniu [...], tym samym termin do wniesienia odwołania minął w dniu [...]. Listem poleconym nadanym w dniu [...], pełnomocnik skarżącego przesłała na adres organu I instancji odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu powyższego wniosku wyjaśniono, iż uchybienie terminowi nastąpiło z powodu nieprzewidzianego w dniu terminu do złożenia odwołania wyjazdu do W. Z uwagi na trudności komunikacyjne powrót do W. nastąpił dopiero po północy. Ponadto dodano, iż w związku z prowadzeniem kancelarii jednoosobowo, sprawa nie mogła zostać przekazana do załatwienia innej osobie. Rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu w świetle art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że podniesiona przez stronę konieczność nieprzewidzianego wyjazdu do W. w ostatnim dniu terminu nie jest okolicznością wystarczającą do powzięcia przekonania o braku winy po stronie składającego odwołanie. Wskazano, iż brak jest podstaw do uznania, iż we właściwym czasie, czyli w okresie od [...] do [...] strona nie mogła skorzystać z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania. Nadto dodano, iż pełnomocnik mógł nadać odwołanie w placówce pocztowej w W., nie czekając na powrót do W. W skardze na to postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia, podnosząc zarzut naruszenia art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ustalenie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia. Ponadto wskazano, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki do przywrócenia terminu w tym przesłanka braku winy. Dodano, iż o braku winy pełnomocnika świadczy fakt, iż niespodziewana podróż miała miejsce w poniedziałek, a dwa wcześniejsze dni były dniami wolnymi od pracy. Pełnomocnik strony nie mógł przewidzieć, iż z przyczyn od niego niezależnych nie będzie mógł wrócić do W. , by wnieść odwołanie w terminie. Dodano, iż nie chodziło bowiem o niemożność samego wysłania odwołania, ale o brak warunków do jego sporządzenia a także brak posiadania przy sobie całej dokumentacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje : Zgodnie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej u.p.s.a. W art. 162 Ordynacji podatkowej zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Należy do nich: uprawdopodobnienie braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności dla której był ustanowiony. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na przepis § 2 art. 162 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której termin był ustanowiony. W § 3 tego przepisu zawarto zapis, iż przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Poza sporem pozostaje fakt, że decyzja organu I instancji została doręczona do rąk pełnomocnika w dniu [...], a więc termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...]. Z akt sprawy wynika także, że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu [...]. Zachowany został więc warunek dla skuteczności wniesienia wniosku o przywrócenie terminu . Spełnione zostały trzy z wymienionych na wstępie przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako czwarta przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w literaturze prawniczej jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa, czyli niedołożenia należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jego zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (£. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r. str. 136). Akcentuje się też, iż przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się przez inną osobę, powódź, pożar. Przyjmuje się także, iż nie tylko wina podatnika, lecz również innych osób - w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, czy pracownika - wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zaś zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników, pracowników kancelaryjnych) powodują, że nie można uznać braku jej winy w uchybieniu terminowi (por. postanowienie SN z dnia 12 marca 1999 r, OSNP z 2000 r. nr 11, poz. 431). Tak więc nieprzewidziany wyjazd pełnomocnika w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w niedotrzymaniu terminu. Nie wyklucza bowiem on możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę lub też przekazanie sprawy innej kompetentnej osobie . Podkreślić również należy, iż to stronę obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań - tak pozytywne, jak i negatywne - obciążają reprezentowanego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób należyty wykazało, że skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją swojej staranności w dotrzymaniu terminu. Skoro zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić niezgodności z prawem, skarga po myśli art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.