I SA/Wr 432/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Łoboda, sędzia WSA Piotr Kieres, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2018 r. przy udziale sprawy ze skargi J. U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r., nr [...], o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi obecnie wobec Pana J. U. (dalej Strona Skarżący Zobowiązany) postępowania egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Celem ściągnięcia zaległości organ egzekucyjny prowadził egzekucję ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz egzekucję z rachunku bankowego. Pismem z dnia 03.11.2016 r. Zobowiązany zwrócił się do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wskazując, ze złożył wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, wskazując, że żadna z wymienionych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2016 r., poz. 599, ze zm. dalej: u.p.e.a.), przesłanek nie została spełniona. Dodatkowo organ wyjaśnił, że okoliczność złożenia wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego nie stanowi podstawy do uwzględnienia żądania. Kwestionując ww. rozstrzygnięcie, Pan J. U. pismem z dnia 27.01.2017 r. wniósł zażalenie powielając podniesione wcześniej argumenty. Zobowiązany wskazał, że w miarę możliwości finansowych reguluje zobowiązania podatkowe, które w Jego ocenie nie są przedawnione. Dodatkowo zauważył, że stara się o przyznanie pomocy de minimis - zarówno w Urzędzie Skarbowym w W., jak i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. Mając na względzie powyższe, Pan J. U. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, na żądanie wierzyciela; w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w ww. przepisie ma charakter zamknięty, a zatem powołanie się wyłącznie na okoliczności w nim wskazane stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany ani w podaniu stanowiącym wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ani w zażaleniu na postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., którym organ odmówił zawieszenia postępowań egzekucyjnych, nie wykazał, że w Jego w przypadku zaistniała którakolwiek z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczność złożenia wniosku o udzielenie pomocy de minimis nie mieści się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w związku z czym nie może zostać uznana za argument przemawiający za pozytywnym załatwieniem wniosku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 56 § 1 i § 5 u.p.e.a., ponieważ Skarżący wniósł o udzielenie ulgi w spłacie zaległości objętych tytułami wykonawczymi i sprawa ta nie została prawomocnie zakończona. Ponadto Skarżący wskazał, że domagał się umorzenia przedawnionych zaległości. Ponadto w ocenie Skarżącego jego majątek nie będzie wystarczał na pokrycie nawet kosztów egzekucyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r. poz.1066 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1369. Ze zm.– w skrócie u.p.s.a). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdza, że zakwestionowane w niej postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostało wydane bez naruszenia prawa i nie zachodzi konieczność wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego, stąd też skarga nie mogła zostać uwzględniona. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek przeszkód w ich prowadzeniu. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego oraz co do których istnieje prawdopodobieństwo ich usunięcia. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie, przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w treści art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeśli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Powołany przepis wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest związany treścią tego przepisu, co oznacza, że o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, czy odmowie jego zawieszenia nie decyduje uznanie organu tylko wystąpienie jednej z zacytowanych powyżej przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 1998r., sygn. akt IV SA 1502/96). A zatem pojawienie się którejkolwiek z nich, obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. A contrario, zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe, gdy żadna z powyższych przesłanek nie zachodzi. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2000r., sygn. akt I SA/Lu 1262/99) gdzie Sąd stwierdził, że: "Przepis art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia w pkt 1-5 przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody decyzyjnej, czy w konkretnym przypadku zawiesić postępowanie, czy też nie (...)". Według Sądu organy egzekucyjne obu instancji dokonały całościowej oceny materiału dowodowego przedstawiając ją w uzasadnieniu obu postanowień. Rozstrzygnięcie podjęte w wyniku powyższej oceny, mimo że niezgodne z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem składu orzekającego organy egzekucyjne prawidłowo wykazały w niniejszym postępowaniu, iż żadna z przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. nie została spełniona. W szczególności przepis ten nie wskazuje jako podstawy do zawieszenia samego złożenia wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań. Dopiero w wypadku uzyskania przez Skarżącego decyzji umarzającej lub rozkradającej na raty należność zaistnieje podstawa do zawieszenia postępowania. Nie budzi wątpliwości, iż względem Skarżącego do czasu wydania zaskarżonego postanowienia organu drugiej instancji nie wydano żadnego rozstrzygnięcia mocą, którego zastosowano by w stosunku do niego preferencję podatkową w postaci rozłożenia na raty spłat należności (art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W zamkniętym katalogu przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie występuje przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wywołana przedawnieniem zobowiązania objętego tytułem wykonawczym, dlatego ta okoliczność nie mogła być brana pod uwagę w sprawie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 29 u.p.e.a organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Także kwestia ewentualnej nieskuteczności egzekucji nie jest wymieniona jako podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jak już wcześniej wywiedziono podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały w sposób enumeratywny wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a., a wśród tych podstaw nie ma przesłanki pozwalającej na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny sąd. Wprawdzie w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanka taka została wskazana, jednak nie może mieć ona zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż zgodnie z art. 18 u.p.e.a w postępowaniu egzekucyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie jedynie wówczas, gdy przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. A to oznacza, że odpowiednie stosowanie będzie miało miejsce wówczas, gdy dane kwestie nie zostały wprost uregulowane w u.p.e.a. Skoro jednak w art. 56 § 1 u.p.e.a wskazano w sposób wyczerpujący przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to nie mogą być brane pod uwagę inne okoliczności niewskazane w tym przepisie, a wskazane przykładowo w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. P. Przybysz Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2008 r., str. 89-90). Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA sygn. akt III SA 4497/97 z dnia 14 czerwca 1999r.; sygn. akt III SA 1676/97 z dnia 9 grudnia 1998r.; sygn. akt III SA 762/97 z dnia 14 października 1998r.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2004r., sygn. akt III SA 2376/03; wyrok WSA w Białymstoku sygn. akt I SA/Bk 304/10 z dnia 21 lipca 2010r. i WSA we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 252/10 z dnia 25 sierpnia 2010r.). Sąd w niniejszym składzie także podziela ten pogląd i podkreśla, iż w postępowaniu egzekucyjnym art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma zastosowania. Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, w związku z czym skargę – na podstawie art. 151 p.p.s.a należało oddalić.