I SA/Wr 433/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-06-30
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która ponosi straty w tej działalności, ale uzyskuje dochód z umowy o pracę, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części przekraczającej 500 zł, jeśli jej majątek został zajęty przez komornika, a miesięczne wydatki przewyższają dochód z umowy o pracę?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo strat w działalności gospodarczej i zajęcia majątku przez komornika, skarżący posiada stały dochód z umowy o pracę, który pozwala mu na wygospodarowanie kwoty 500 zł na opłacenie części wpisu sądowego. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w kwocie przewyższającej 500 zł, odmawiając w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący M.G. PHU "A" złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. w przedmiocie podatku od gier. Uzasadnił wniosek zajęciem majątku przez komornika, brakiem realnego dochodu z działalności gospodarczej oraz wysokimi wydatkami na spłatę zaległości wobec ZUS. Sąd wezwał do przedłożenia dokumentów, które potwierdziły straty w działalności gospodarczej, ale także dochód z umowy o pracę.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie przewyższającej 500 (słownie: pięćset) złotych; II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.G. PHU "A" z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku od gier za poszczególne dekady okresu od stycznia do grudnia 1999 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie przewyższającej 500 (słownie: pięćset) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, że jego majątek (wszystkie wierzytelności, rzeczy ruchome i nieruchomości) został objęty zajęciem komorniczym na podstawie tytułów wykonawczych o nr [---] do [---]. Wskazał, że firma, którą prowadzi, nie przynosi realnego dochodu, czego potwierdzeniem jest zeznanie roczne za lata 2006 i 2007. Jego głównym źródłem utrzymania jest dochód z umowy o pracę w kwocie 3.460 zł netto, z czego spłaca zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 3.000 zł miesięcznie. Poza tym jego miesięczne stałe wydatki wynoszą około 1.060 zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego i nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
Z oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada dom w J.-L. i działkę budowlaną w B. W., które to nieruchomości zostały zajęte przez komornika. Ponadto nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
Na wezwanie Sądu przedłożone zostały zeznania podatkowe za ostatnie dwa lata, z których wynika, że w 2006 r. skarżący uzyskał przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 118.560,37 zł, i poniósł stratę w wysokości 13.653,46 zł, w 2007 r. natomiast przychód łączny ze stosunku pracy i z działalności gospodarczej wyniósł 30.095,40 zł, a strata z działalności – 9.434,93 zł. Ponadto skarżący złożył dowody wpłat zaległości na rzecz ZUS, decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania w podatku od gier za 1999 r. oraz wyrok karny z dnia 5 marca 2007 r., którym między innymi został zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przez wpłacenie na rzecz ZUS Oddział we W. kwoty 51.058,77 zł w terminie 2 lat.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast stosownie do art. 211 i 212 p.p.s.a., na koszty sądowe składają się opłaty sądowe (czyli wpis i opłata kancelaryjna) oraz zwrot wydatków.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżący zobligowany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 22.032 zł. Kwota ta natomiast – przy uwzględnieniu dochodów wnioskodawcy zarówno z umowy o pracę, jak i z prowadzonej działalności gospodarczej – niewątpliwie przewyższa znacznie jego możliwości finansowe. Niemniej jednak zwrócić trzeba uwagę na charakter instytucji prawa pomocy w kontekście brzmienia art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z treści przytoczonego przepisu zatem wynika, że ponoszenie kosztów jest zasadą, natomiast zwolnienie w tym zakresie może nastąpić w tylko sytuacjach wyjątkowych. Wnioskodawca natomiast posiada stały dochód, który – zgodnie ze złożonymi oświadczeniami – jest niższy od stałych miesięcznych wydatków o około 600 zł. Stąd wywiedziono, ze ma możliwość wygospodarowania kwoty 500 zł na opłacenie części wpisu od skargi i ewentualnych przyszłych opłat sądowych z prowadzonej działalności gospodarczej. Jeśli bowiem chodzi o ponoszenie strat w tej działalności, to zauważyć należy, że są one wynikiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodu. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika natomiast, że wnioskodawca uzyskuje z tej działalności przychód, a z faktu dalszego jej prowadzenia, mimo ponoszenia strat w dwóch ostatnich latach podatkowych, należy wnioskować, że jest ona dla niego opłacalna.
Mając jednak na uwadze całokształt przedstawionych we wniosku i pozostałych dokumentach okoliczności, a przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy, którą kształtują nie tylko uzyskiwane przychody, ale również wszelkie ciążące na nim zobowiązania finansowe, należało stwierdzić, że skarżący wykazał, że nie ma możliwości opłacenia w całości kosztów sądowych. Dlatego też na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło