I SA/Wr 439/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości A. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 2 lipca do 31 grudnia 2014 r. oraz odsetek za zwłokę z tytułu należnych zaliczek na ten podatek za październik i listopad 2014 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jako syndyk nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Zgromadzone na rachunku bankowym środki pochodzą ze sprzedaży odpadów tworzyw sztucznych i niewielkiej ilości zapasów poprodukcyjnych. Pieniądze te są niezbędne do opłacenie "ochrony fizycznej" całego zakładu, który pozostawiony bez dozoru zostałby rozkradziony i zdewastowany. Syndyk podkreślił, że będąc ustawowo zwolnionym z kosztów sądowych, z pozytywnym rezultatem przeprowadził postępowanie przed sądem o stwierdzenie bezskuteczności czynności prawnej polegającej na przeniesieniu udziałów w spółce na inny podmiot tuż przed ogłoszeniem upadłości. Mógł również pozyskać środki z Gwarantowanego Funduszu Świadczeń Pracowniczych na wypłatę części zaległych wynagrodzeń. Innymi środkami, poza wskazanymi we wniosku, strona nie dysponuje. Wskazała również na fakt obciążenia zobowiązaniami z tytułu podatku od nieruchomości i wobec rzeczoznawców majątkowych za sporządzenie opisu i oszacowania, które sięgają kwoty ponad 50.000 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że co do wartości kapitału zakładowego spółki oraz zysku lub straty wg bilansu za poprzedni rok brak jest danych. Wartość środków trwałych, według opisu i oszacowania sporządzonego na potrzeby postępowania upadłościowego, wynosi 23.744.950 zł netto. Na dwóch rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku saldo wynosiło 10.413,06 zł i 5.025,72 zł. W niniejszej sprawie wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 5.497 zł. W ocenie referendarza sądowego wniosek jest niezasadny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych – w świetle przytoczonej wyżej regulacji – sprowadza się tylko i wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. W niniejszej sprawie ocenie podlegają możliwości płatnicze spółki z o.o., która działalności nie prowadzi i znajduje się w upadłości likwidacyjnej, a więc jej majątek służy przede wszystkim do zaspokojenia wierzycieli. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., regułą jest, iż każdy obowiązany jest ponosić koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Ta zasada jest konsekwencją kwalifikacji kosztów sądowych jako daniny publicznej. Stanowią one zatem wierzytelności Skarbu Państwa, a te mają pierwszeństwo zaspokojenia przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym. Jakkolwiek na podstawie art. 342 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 ze zm.), zobowiązania podatkowe i daniny publiczne należą do drugiej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości, to jednak zwrócić należy uwagę na to, że masę upadłości stanowi cały majątek spółki, nie tylko dostępne środki pieniężne. Możliwości płatnicze osoby prawnej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy są natomiast oceniane nie tylko na podstawie jej kondycji finansowej i dostępnych środków pieniężnych, ale także jej sytuacji majątkowej i możliwości zgromadzenia środków na pokrycie kosztów swojego udziału w sprawie. Spółka w upadłości likwidacyjnej tymczasem dysponuje majątkiem o wartości ponad 23.000.000 zł. W niniejszej sprawie zaś chodzi o opłacenie kosztów sądowych, które ograniczać się będą do wpisu od skargi w kwocie 5.497 zł, opłaty kancelaryjnej (jeżeli zostanie wydany wyrok oddalający skargę) w kwocie 100 zł i ewentualny wpis od skargi kasacyjnej (jeżeli Syndyk zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia), wynoszący połowę wpisu od skargi. Zwykle bowiem obowiązek ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym ogranicza się do wymienionych wyżej opłat sądowych. Wobec powyższego, zdaniem referendarza sądowego, strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.