I SA/Wr 441/16

WyrokWSA we Wrocławiu2016-12-09

Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Jadwiga Danuta Mróz, Daria Gawlak-Nowakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak odbioru korespondencji przez stronę, pomimo jej prawidłowego doręczenia w trybie zastępczym na wskazany adres, stanowi o niezawinionym udziale strony w postępowaniu, uzasadniającym wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawidłowe doręczenie korespondencji w trybie zastępczym na wskazany przez stronę adres do korespondencji, nawet jeśli przesyłka nie została odebrana, nie stanowi o niezawinionym braku udziału strony w postępowaniu. Strona miała obowiązek dołożenia staranności w odbiorze korespondencji i śledzeniu biegu sprawy. Brak odbioru korespondencji z winy strony nie spełnia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, co uzasadnia odmowę uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień i maj 2010 r. Spółka zarzuciła, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, kwestionując prawidłowość doręczeń. Organy podatkowe odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż korespondencja była prawidłowo doręczana w trybie zastępczym na wskazany adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryka Łysikowska, sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień i maj 2010 r. oddala skargę w całości. Dyrektor Izby Celnej we W. (organ odwoławczy, organ drugiej instancji) decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą we W. w upadłości likwidacyjnej (dalej: strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r., nr [...]utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2010 r. w kwocie 369.724,00 zł oraz za maj 2010 r. w kwocie 259.480,00 zł. Wnioskiem z dnia 30 marca 2015 r. strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. jako podstawę swojego żądania wskazując treść art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.). Uzasadniając wniosek wskazała, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem wnioskodawcy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów art. 120 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie. Podniósł ponadto zarzut naruszenia art. 211 O.p. w związku z art. 147 a, art. 148, art. 149, art. 150, art. 151 i art. 151 O.p. poprzez niedoręczenie stronie decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej wznowił postępowanie podatkowe zakończone wymienioną powyżej decyzją ostateczną z dnia [...] r. Następnie organ podatkowy decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. Po rozpatrzeniu odwołania strony organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podstawą przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia były nieprawidłowości w zakresie podmiotu, który był adresatem zaskarżonej decyzji. Następnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 22 października 2015 r., wznowił postępowanie i decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Organ drugiej instancji, po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia 30 marca 2015 r. jako podstawę prawną wznowienia postępowania strona wskazała przepis art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Z akt sprawy wynika, iż do strony skarżącej kierowane były następujące pisma: 1) postanowienie z dnia 22 sierpnia 2014 r. dotyczące wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy (kierowane było zarówno na adres siedziby spółki tj. ul. [...], jak i na wskazany przez stronę w odwołaniu adres do korespondencji, tj. ul. [...] - w obu przypadkach korespondencja została doręczona w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 O.p. Postanowienie przesłane na adres: ""A" J. G., ul. [...], [...]" zostało doręczone w dniu 7 października 2014 r.), 2) postanowienie z dnia 17 września 2014 r. odmawiające przeprowadzenia wnioskowanej przez stronę rozprawy; (kierowane było zarówno na adres siedziby firmy tj. ul. [...] jak i na wskazany adres do korespondencji przez stronę, tj. ul. [...] - w obu przypadkach korespondencja została doręczona w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 O.p. Postanowienie przesłane na adres: ""A" J. G., ul. [...], [...]" zostało doręczone w dniu 7 października 2014 r.), 3) postanowienie z dnia 29 września 2014 r. przedłużające postępowanie (odebrane przez stronę w dniu 7 października 2014 r.), 4) decyzja z dnia [...] r., nr [...] została doręczona stronie w dniu 7 października 2014 r. w trybie zastępczym, zgodnie z art. 150 O.p. na wskazany w odwołaniu adres do korespondencji: ul. [...], [...]. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe okoliczności świadczą, że strona brała udział w postępowaniu w takim zakresie, w jakim sama uznała za stosowne. Stwierdził, że skoro ustawodawca w art. 150 O.p. przewidział możliwość zastępczego doręczenia przesyłek, to przy zachowaniu wymogów formalnych brak jest podstaw dla kwestionowania takiego sposobu doręczenia. Uznał, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić, iż strona nie uczestniczyła w postępowaniu w wyniku błędu proceduralnego organu, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo kierował nie tylko decyzję, ale i całą korespondencję na adres wskazany przez skarżącego, jednak ten nie odbierał kierowanej do niej korespondencji. Zauważył, że organ podatkowy prowadząc postępowanie nie mógł kierować korespondencji do strony na inny adres, niż na adres do korespondencji wskazany przez samą stronę. Podkreślił, że przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. dotyczy wyłącznie sytuacji, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a ten warunek nie jest spełniony w niniejszej sprawie. W związku z powyższym organ drugiej instancji doszedł do przekonania, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną przez Dyrektora Izby Celnej we W. uchylono decyzję z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r., nr [...] a nie jak wskazuje strona, iż decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylono decyzję ostateczną z dnia [...] r., nr [...]. Odnośnie zarzutu braku podstaw prawnych do wydania postanowienia z dnia [...] r., nr [...] o wznowieniu postępowania z uwagi na brak żądania w tym przedmiocie złożonego przez uprawniony podmiot, organ zauważył, że postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] postępowanie zostało nieprawidłowo wszczęte na J. G. "A" Sp. z o.o. w związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] prawidłowo określono adresata i ponownie wszczęto postępowanie w przedmiotowej sprawie tj. na "A" Sp. z o.o. Zauważył także organ, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej we W. wyeliminował z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] r., nr [...] poprzez jej uchylenie z uwagi na błędne określenie jej adresata. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "A" Sp. z o.o. z siedzibą we W. w upadłości likwidacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. oraz ostatecznej decyzji z dnia [...] r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 240 § 1 pkt. 4 O.p. w zakresie w jakim organ drugiej instancji, pomimo dysponowania informacjami, które uprawdopodabniały twierdzenie skarżącego o braku jego winy w niebraniu udziału w postępowaniu podatkowym, odmówił uchylenia decyzji w trybie wznowionego postępowania ostatecznej decyzji z dnia [...] r.; 2) art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 2 O.p. w zakresie w jakim organ drugiej instancji w sposób błędny przyjął fikcję dokonania doręczenia zastępczego postanowień i decyzji podatkowej oraz nie uwzględnił przesłanki niebrania przez skarżącego udziału w postępowaniu bez jego winy; 3) art. 243 § 2 w związku z art. 122 w związku z art. 180 i art. 191 O.p. w zakresie w jakim organ drugiej instancji nie zwrócił się do operatora pocztowego w celu wyjaśnienia okoliczności nie wydania skarżącemu przesyłek mających zawierać decyzję ostateczną z dnia [...] r. oraz zawiadomienie o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie zaskarżanej decyzji i postanowienie o odmowie wyznaczenia rozprawy w toku postępowania podatkowego, pomimo odbioru przez skarżącego w tym samym czasie innych przesyłek poleconych, w tym również innej przesyłki pocztowej wysłanej skarżącemu przez organ oraz niewyjaśnienia okoliczności związanych z odbiorem przez skarżącego korespondencji w Urzędzie Pocztowym w okresie od 22 września 2014 r. do 30 października 2014 r.; 4) art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 200 § 1 O.p. w zakresie w jakim niedoręczenie postanowienia z dnia 22 sierpnia 2014 r. w sprawie zapoznania się z aktami sprawy spowodowało uniemożliwienie stronie czynnego udziału w toku postępowania wyjaśniającego oraz skutkowało brakiem udziału strony w postępowaniu nie z jego winy; 5) art. 200 § 1 O.p. w zakresie w jakim ostateczna decyzja z dnia [...] r. wydana została bez zachowania ustawowego terminu do jej wydania, bo w 7 dniu wyznaczonego skarżącemu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego; 6) art. 144 i art. 145 § 1 w zw. z art. 150 § 2 O.p. w zakresie w jakim organ uznał za doręczone, w sposób zastępczy, skarżącemu zawiadomienia o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do zapoznania się ze stanem sprawy oraz pisma o odmowie wyznaczenia wnioskowanej rozprawy, podczas gdy z dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu wynika jedynie to, że przedmiotem doręczenia była pusta koperta bez żadnej udokumentowanej zawartości; 7) prawidłowo-merytorycznej oceny dowodów poprzez uznanie, że przesyłanie skarżącemu na adres spółki, tj. W. ul. [...], korespondencji w sprawie, świadczy o dopełnieniu przez organ właściwej, a nawet więcej niż należytej staranności w czynnościach postępowania, podczas gdy z dokumentów sprawy wynika jasno i wprost, że organ był zobowiązany do przesyłania korespondencji w sprawie wyłącznie na adres wskazany jako adres do korespondencji tj. "A" J. G. ul. [...] [...]. Dyrektor Izby Celnej we W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych powyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Celnej we W. zarzucić naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt. 4 O.p. mogącej skutkować uchyleniem ostatecznej decyzji wymiarowej w podatku akcyzowym. Strona kwestionuje zarówno ustalenia faktyczne organów jak i ich ocenę prawną, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji wskazując na brak swej winy w nieuczestniczeniu w prowadzonym postępowaniu wymiarowym. Kwestią sporną jest więc okoliczność czy w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 §1 pkt 4 O.p., tj. czy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej we W. w stanie faktycznym sprawy przesłanka ta nie wystąpiła, zatem brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej. Zdaniem skarżącego przeciwnie - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a organy podatkowe dokonały w sposób nieprawidłowy oceny tej przesłanki. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa przez organy, dających podstawę do uchylenia w całości lub w części zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną działania organów stanowi dyspozycja art. 240 § 1 pkt 4 O.p., tj. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast w myśl art. 245 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. Na wstępie należy wskazać, że w sprawie zbadano zachowanie przez Wnioskodawcę ustawowego (miesięcznego) terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. i ta kwestia jest poza sporem. Zatem do rozważenia pozostaje zaistnienie spornej przesłanki z pkt 4 art. 240 § 1 O.p. warunkującej wydane rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż udział strony w każdym stadium postępowania należy rozumieć jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacjach przewidzianych w Ordynacji podatkowej. Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. zostaje spełniona zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu podatkowym, jak i jedynie w niektórych czynnościach, ale czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Jednakże istotne jest, że brak udziału strony w prowadzonym postępowaniu nie może wynikać z zawinionego działania strony, gdyż w takiej sytuacji przesłanka powyższa nie będzie spełniona. Zatem jedynie niezawiniony brak udziału strony w prowadzonym postępowaniu, stanowi przesłankę do wznowienia zakończonego postępowania podatkowego (kontrolnego). W ocenie Sądu w sprawie nie zaistniała sytuacja, w której za usprawiedliwione należałoby uznać stanowisko strony skarżącej, iż nie brała ona udziału w postępowaniu podatkowym nie z własnej winy a tym samym nie zaistniały podstawy do uchylenia przez organ odwoławczy ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie wyznaczenia stronie skarżącej siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego (k. 163 akt administracyjnych) prawidłowo wysłano na podany przez stronę skarżącą w toczącym się postępowaniu adres do korespondencji, tj. "A" J. G., ul. [...], [...]. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach 22 września 2014 r. oraz 29 września 2014 r. przesyłka została uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p. w dniu 7 października 2014 r. Również inne pismo procesowe w sprawie kierowane do strony skarżącej zostało wysłane na wskazany adres do korespondencji i podobnie jak wyżej wskazana także ta przesyłka nie została odebrana przez stronę a doręczenie nastąpiło w trybie art. 150 O.p. W dniu 17 września 2014 r. organ podatkowy odmówił bowiem przeprowadzenia wnioskowanej przez skarżącego rozprawy doręczając postanowienie w tym przedmiocie w trybie art. 150 O.p. w dniu 7 października 2014 r. (k. 172 akt adm.). Należy zdecydowanie podkreślić, iż poza powyższymi pismami do skarżącego skierowano ponadto postanowienie z dnia 29 września 2014 r. w którym przedłużono - z uwagi na konieczność umożliwienia podatnikowi zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie – termin do wydania decyzji do dnia [...] r. Odbiór postanowienia skarżący potwierdził osobiście w dniu 7 października 2014 r. (k. 174 akt adm.). W dniu [...] r. organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień i maj 2010 r. Decyzja, podobnie jak wcześniejsza korespondencja, wysłana została na adres do korespondencji skarżącego i po dwukrotnym awizowaniu w dniach 16 października 2014 r. oraz 24 października 2014 r. przedmiotowe rozstrzygniecie doręczono w trybie zastępczym w dniu 30 października 2014 r. Zatem z treści wskazanego pisma strona mogła wnioskować o zbliżającym się terminie zakończenia toczącej się przed organem podatkowym sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że powiadomienia o czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, a więc doręczenie postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy, zawiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, postanowienia o przedłużeniu terminu do rozstrzygnięcia sprawy i wreszcie decyzji organu drugiej instancji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień i maj 2010 r., zostały doręczone skarżącemu na jego adres do korespondencji wskazany przez niego w piśmie z dnia 15 lipca 2014 r. (odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r., k. 142 akt adm.). Zatem prawidłowo organ drugiej instancji wszystkie pisma procesowe w prowadzonej w drugiej instancji sprawie kierował na adres korespondencyjny skarżącego. Ponadto, wysyłanie przez organ odwoławczy części korespondencji również na adres spółki nie miało - w ocenie Sądu – znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy najważniejsze czynności i rozstrzygnięcia organu odwoławczego zostały prawidłowo kierowane na adres korespondencyjny skarżącego. Ponadto fakt, że korespondencji kierowanej w toku postępowania odwoławczego strona nie odbierała zarówno pod adresem spółki, jak i pod wskazanym przez stronę adresem korespondencyjnym nie oznacza, że strona nie wiedziała o podjętych przez organ podatkowy czynnościach w toczącym się postępowaniu i co się z tym wiąże - możliwości wydania decyzji podatkowej. Postępowanie przed organem odwoławczym zostało bowiem zainicjowane stanowiącym odwołanie pismem strony skarżącej z dnia 15 lipca 2014 r. Ponadto, co zostało podkreślone powyżej, w dniu 7 października 2014 r. skarżący potwierdził osobiście odbiór z urzędu pocztowego przesyłki zawierającej postanowienie, w którym organ odwoławczy zawiadamia stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia 30 października 2014 r. W tej sytuacji należy zgodzić się z organem podatkowym, że brak podejmowania przez stronę korespondencji nie oznacza, że nie wywarła ona skutku doręczenia. Organ nie może bowiem odstąpić od podjętych działań z tego powodu, że strona nie kontaktuje się z urzędem i unika podejmowania korespondencji. Tym samym zasadnie Dyrektor Izby Celnej uznał, że to strona winna we własnym interesie dołożyć staranności, aby uniknąć skutku określonego w art. 150 O.p., tzn. przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma, mimo jego nieodebrania przez adresata. Dołożenie staranności w dbałości o własne interesy, umożliwiłoby stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenie ewentualnych uwag, czy też złożenie odwołania od decyzji wymiarowej. Brak jakiejkolwiek inicjatywy ze strony skarżącego zmierzającej do podjęcia przesyłanej przez organ podatkowy korespondencji oraz powzięcia informacji co do stanu zainicjowanej sprawy świadczy wyłącznie o braku dołożenia należytej staranności celem skorzystania z przysługujących mu uprawnień, w tym czynnego udziału w postępowaniu. Twierdzenia skarżącego o nieprawidłowym wykonaniu przez operatora pocztowego usługi pocztowej są gołosłowne i jako niepoparte jakimikolwiek dowodami nie mogą odnieść pożądanego przez stronę skutku. Tym samym okoliczność, że skarżący nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu, z uwagi na nie odbieranie korespondencji, nie może być postrzegana jako niezawinione nieuczestniczenie w prowadzonym postępowaniu, a w konsekwencji jako przesłanka do wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Reasumując stwierdzić należy, że zasadnie w zaskarżonej decyzji wskazano, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym albowiem, wbrew stanowisku skarżącego, strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nie wystąpiła zatem przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Instytucja wznowienia postępowania stanowiąca wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, ma na celu - jak już wskazano to powyżej - stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p., a to - jak wykazano w sposób jednoznaczny - w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Biorąc pod uwagę powyższe zasadnie w ocenie Sądu stwierdzono, że nie zaistniała podstawa aby przyjąć, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w prowadzonym przez organ drugiej instancji postępowaniu. Przede wszystkim przesyłki kierowane były przez organ podatkowy na adres do korespondencji podany przez skarżącego, który nie jest kwestionowany. Przesyłki były pozostawione w placówce pocztowej przez dwa tygodnie z możliwością ich podjęcia. Przesyłki te były prawidłowo awizowane, a po 14 dniach zwrócone do nadawcy. Jeszcze raz w tym miejscu należy podkreślić, że nie zaistniały w sprawie żadne błędy proceduralne organu drugiej instancji, które uniemożliwiałyby skarżącemu uczestniczenie w postępowaniu. Skarżący nie wskazał powodów, dla których nie odbierał lub nie mógł odebrać kierowanej do niego korespondencji. Podnoszona przez stronę kwestia niewydania skarżącemu przez urząd pocztowy kierowanych do niego przez organ odwoławczy przesyłek pocztowych nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona przez skarżącego. Zatem, decyzja ta weszła do obiegu prawnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 7) organ odwoławczy błędnie wskazał numer decyzji z dnia [...] r., oznaczając ją nr [...] a winien wskazać nr [...], jednakże stwierdzone uchybienie pozostaje bez wpływu na wynika sprawy. Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, iż stanowisko strony i podejmowane działania nie były spójne. Rozpoznawana sprawa zainicjowana została wnioskiem strony z dnia 30 marca 2015 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. Z drugiej jednak strony w ramach tego postępowania skarżący, powołując się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., twierdził, że wspomniana wyżej decyzja z dnia [...] r. nie została mu prawidłowo doręczona, co oznacza, że nie weszła do obrotu prawnego. W takiej zaś sytuacji nie sposób dowodzić, że decyzja taka posiada przymiot ostateczności. Nie można zatem jednocześnie twierdzić, że decyzja kończąca postępowanie nie została doręczona i domagać się wznowienia tego postępowania jako zakończonego decyzją ostateczną. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło